Trí thức Việt Nam ở Nhật Bản kỳ vọng về Đại hội XIV của Đảng

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Ta đang đến gần, cùng với việc luôn theo dõi sát sao những diễn biến trong công tác chuẩn bị Đại hội, giới trí thức Việt Nam tại Nhật Bản cũng kỳ vọng Đại hội sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam sớm đạt mục tiêu hai con số. Phóng viên VOV thường trú tại Tokyo đã phỏng vấn Giáo sư Trần Đăng Xuân, thuộc trường Đại học Hiroshima, đồng thời là Chủ tịch Hội Chuyên gia Việt - Nhật.

PV: Với tư cách là một trí thức kiều bào, xin giáo sư cho biết nhận xét của mình về các Nghị quyết của Đảng về phát triển khoa học công nghệ và người Việt Nam sống xa Tổ quốc, đặc biệt là Nghị quyết 57 và Nghị quyết 36?

Giáo sư Trần Đăng Xuân - Đại học Hiroshima cho rằng, Đại Hội lần thứ XIV của Đảng là sự kiện Chính trị quan trọng mang tầm vóc lịch sử để sẽ đưa ra nhiều quyết sách quan trọng cho dân tộc và đất nước

GS Trần Đăng Xuân: Các Nghị quyết của Đảng về phát triển khoa học công nghệ, đặc biệt là hai Nghị quyết số 57 và 36 có vai trò đặc biệt quan trọng để thúc đẩy mạnh mẽ phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đây là các nghị quyết vô cùng quan trọng giúp tận dụng mọi nguồn lực, trong đó các trí thức kiều bào có thể đóng góp nhiều và hiệu quả hơn cho quê hương, đặc biệt trong việc kết nối trí thức, giới thiệu khoa học công nghệ về cho Việt Nam.

Vì chỉ có khoa học công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo mới là chìa khóa then chốt để Việt Nam có thể nâng cao GDP gấp 3 lần, hoặc thậm chí hơn nữa so với hiện tại để có thể trở thành một nước có thu nhập cao. Nếu chỉ dựa vào may mặc, sản xuất cà phê, lúa gạo..., chúng ta không bao giờ có thể đạt được mục tiêu này.

PV: Được biết, ông là Chủ tịch Hội Chuyên gia Việt - Nhật (VJS), vậy xin giáo sư cho biết, trong thời gian qua, Hội đã có những hoạt động gì để tăng cường kết nối giữa các trí thức của hai nước?

GS Trần Đăng Xuân: Hội Chuyên gia Việt Nhật (VJS) là Hiệp Hội phi lợi nhuận tại Nhật Bản được thành lập ngày 19/08/2023. Hiệp hội gồm các nhà chuyên gia hàng đầu người Việt Nam và Nhật Bản trên các lĩnh vực: Nông nghiệp và khoa học công nghệ, pin và vật liệu pin, hydrogen và năng lượng, y tế, trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế.

Trong thời gian vừa qua, Hiệp Hội đã có nhiều hoạt động cụ thể như thúc đẩy Đại học Hiroshima - một trong những trường đại học hàng đầu Nhật Bản mở trung tâm tại Việt Nam, để triển khai chương trình đào tạo Tiến sĩ về Nông nghiệp và Công nghệ Sinh học, cũng như triển khai chương trình đào tạo kỹ sư bán dẫn cho sinh viên Việt Nam do Đại học Hiroshima và Đại học Idaho (Hoa Kỳ) sẽ triển khai từ tháng 10/2026 tới. Đại học Hiroshima còn triển khai chương trình đào tạo cán bộ nguồn cùng Bộ Nội Vụ chuyên ngành hành chính công, tổng cộng đã triển khai được 5 đoàn cán bộ đào tạo tại Đại học Hiroshima, riêng trong năm 2025 là 2 đoàn.

Ngoài ra nhiều công nghệ tiên tiến nhưng dễ áp dụng tại Việt Nam đã được VJS triển khai như công nghệ BMW (B: Vi khuẩn, M: Khoáng, W: Nước), sẽ góp phần hiệu quả vào xử lí nước thải tại các vùng nông thôn và làng nghề của Việt Nam, trước tiên là ở Hà Nội, cũng như các hệ thống chuồng trại gia súc tại nông thôn (bắt đầu từ cuối năm 2025). Một số vật liệu như sơn đặc chủng Rhino dùng cho xây dựng các công trình đặc biệt, giàn khoan dầu, tàu biển, cảng biển..., cũng đã được các doanh nghiệp Nhật Bản và Việt Nam kí kết, chuyển giao công nghệ, và bắt đầu sử dụng có hiệu quả tại Việt Nam từ năm 2025.

Các Nghị quyết 57 cũng như 36 đã giúp việc triển khai các công việc trên của VJS hiệu quả hơn và nhanh hơn tại Việt Nam. Ví dụ, đầu năm 2026 này Đại học Hiroshima dự kiến sẽ mở Văn phòng tại Trung Tâm Đổi mới Quốc gia Việt Nam (NIC) và tham gia vào các hoạt động cụ thể như cử các giáo sư và chuyên gia đầu ngành về bán dẫn sang trung tâm NIC tại Hòa Lạc để đào tạo chuyên gia bán dẫn cho Việt Nam, cũng như sẽ triển khai nhiều chương trình nghiên cứu về năng lượng hydrogen, đô thị thông minh, năng lượng sinh khối...

PV: Cá nhân giáo sư và các trí thức, chuyên gia Việt Nam tại Nhật Bản kỳ vọng gì vào Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng ta?

GS Trần Đăng Xuân: Đại hội lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị quan trọng mang tầm vóc lịch sử, sẽ đưa ra nhiều quyết sách quan trọng cho dân tộc và đất nước, trong đó gồm cả khoa học và công nghệ. Các trí thức kiều bào hy vọng một thế hệ lãnh đạo trẻ và tài năng sẽ được lựa chọn sau Đại hội XIV này để cùng đưa Việt Nam sẽ phát triển hàng năm với tốc độ hai con số, và được kỳ vọng sẽ đạt mục tiêu này trong thời gian càng sớm càng tốt, thậm chí cả trước năm 2045.

PV: Giáo sư hãy cho biết từ nay đến sau Đại hội, Hội Chuyên gia Việt - Nhật sẽ có những hoạt động cụ thể gì để hướng về Tổ quốc, tăng cường hoạt động hợp tác giữa hai nước Việt Nam - Nhật Bản?

GS Trần Đăng Xuân: Hội Chuyên gia Việt Nhật (VJS) vừa tổ chức cuộc họp thường niên của năm 2026 và đã đưa ra các hoạt động cụ thể, trong đó tận dụng tối đa sự ủng hộ cho Việt Nam phát triển từ Chính phủ Nhật Bản, các nhà khoa học Nhật Bản, đặc biệt là người dân Nhật Bản. VJS đặc biệt chú trọng cho sự đóng góp vào sự đào tạo nhân lực và phát triển con người hướng về Việt Nam, vì con người song hành với giáo dục và khoa học công nghệ là yếu tố then chốt giúp Việt Nam trở nên hùng cường, như Nhật Bản đã từng thành công trong thời gian trước.

PV: Xin cảm ơn giáo sư!

PV/VOV-Tokyo