Trí tuệ nhân tạo, đòn bẩy nâng cao cạnh tranh cho doanh nghiệp

Hoạt động sản xuất Công ty trách nhiệm hữu hạn Datalogic Việt Nam, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CAO TÂN)

AI trở thành năng lực cạnh tranh mới

Sau khi hợp nhất Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn được hình thành. Sự bổ trợ về công nghiệp, logistics, đô thị, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo tạo thêm dư địa để thành phố nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong tiến trình đó, AI đang chuyển từ một công cụ hỗ trợ thành một thành tố ngày càng quan trọng trong năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc đưa AI vào sản xuất không chỉ nhằm tự động hóa một số công đoạn, mà hướng tới thay đổi phương thức vận hành, quản trị và ra quyết định.

Bà Lê Thị Bé Ba, Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà trước hết là sự thay đổi trong tư duy quản trị, trong cách doanh nghiệp tổ chức dữ liệu, vận hành và tạo ra giá trị bền vững, khi dữ liệu còn phân tán, quy trình chưa được liên thông và thông tin chưa được khai thác hiệu quả, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc ra quyết định nhanh chóng và chính xác.

Vì vậy, "Doanh nghiệp không chỉ cần ứng dụng công nghệ, ứng dụng AI mà cần xây dựng nền tảng quản trị có khả năng kết nối dữ liệu, tối ưu vận hành và tạo ra năng lực cạnh tranh mới”, bà Lê Thị Bé Ba cho biết.

Đào tạo nhân lực tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CAO TÂN)

Đối với doanh nghiệp, giá trị của AI trước hết được thể hiện ở khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, phát hiện vấn đề nhanh hơn và hỗ trợ tối ưu hoạt động. Nếu được triển khai đúng cách, công nghệ có thể góp phần giảm chi phí, nâng năng suất, tăng độ chính xác và ổn định quá trình sản xuất.

Đây cũng là yêu cầu ngày càng rõ trong bối cảnh doanh nghiệp phải đáp ứng những tiêu chuẩn cao hơn của các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Áp lực hiện nay không chỉ dừng ở sản lượng, mà còn bao gồm chất lượng, phân phối, kiểm soát chi phí, nhân lực, an ninh mạng và khả năng thích ứng trước những biến động liên tục của thị trường.

AI vì thế được kỳ vọng trở thành một trong những công cụ giúp doanh nghiệp xử lý đồng thời nhiều bài toán, từ điều hành sản xuất đến quản trị và dự báo.

Ngành sản xuất Việt Nam, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh, đang bước vào giai đoạn AI dần tham gia sâu hơn vào hoạt động doanh nghiệp. Từ tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu đến hỗ trợ ra quyết định, công nghệ này mở ra dư địa nâng cao hiệu quả sản xuất và đổi mới phương thức vận hành. Cơ hội không chỉ dành cho các nhà máy quy mô lớn mà đang ngày càng hiện hữu đối với cả doanh nghiệp vừa và nhỏ.

AI mở đường cho sản xuất thông minh

Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi cách thức tổ chức sản xuất. Nếu những giai đoạn trước chứng kiến quá trình chuyển từ lao động thủ công sang cơ khí, điện tử rồi tự động hóa, thì bước phát triển hiện nay hướng tới những hệ thống sản xuất thông minh, nơi con người, máy móc và AI cùng tham gia vào quá trình vận hành.

Khả năng của AI cũng vượt ra ngoài việc thay thế một thao tác đơn lẻ. Trên cơ sở dữ liệu được thu thập trong quá trình sản xuất, công nghệ có thể phân tích nhiều khâu, nhận diện bất thường và hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn.

Trong nhà máy, AI có thể được sử dụng để phân công, điều phối công việc, dự báo khả năng hỏng hóc của thiết bị, tối ưu công suất, dự báo nhu cầu, phát hiện điểm nghẽn trên dây chuyền, phân tích và cảnh báo dữ liệu, đồng thời hỗ trợ giám sát và phòng ngừa rủi ro.

Bởi vậy, giá trị lớn hơn của AI không chỉ nằm ở khả năng thay thế một phần lao động, mà ở việc nâng cao chất lượng quyết định và hiệu quả quản trị. Đây cũng là lý do yếu tố con người trở thành điều kiện quyết định khả năng khai thác công nghệ.

Trưng bày các giải pháp chuyển đổi số tại Khu Công viên phần mềm Quang Trung, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CAO TÂN)

Theo bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố cam kết tiếp tục hoàn thiện chính sách, tạo môi trường đầu tư thuận lợi và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với công nghệ mới, trong đó có AI và các mô hình sản xuất thông minh.

Trung tâm Xúc tiến Thương mại và đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với chuyên gia, trường đại học, tổ chức công nghệ và các đối tác quốc tế, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp rút ngắn khoảng cách công nghệ và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng, cùng với cơ hội, quá trình ứng dụng AI cũng cho thấy khoảng trống đáng kể về nhân lực. Đây là một trong những trở ngại lớn khi doanh nghiệp chuyển từ phương thức sản xuất truyền thống sang tự động hóa thông minh.

Vì vậy, với doanh nghiệp sản xuất, làm chủ AI trước hết là bài toán về con người. Đào tạo đúng đối tượng, bắt đầu từ những nhu cầu cụ thể và triển khai từng bước phù hợp với năng lực nội tại sẽ là cơ sở để công nghệ đi vào thực chất, thay vì dừng ở việc đầu tư thiết bị hay thử nghiệm công cụ.

Trong cuộc đua ứng dụng AI, lợi thế cuối cùng không chỉ thuộc về doanh nghiệp sở hữu công nghệ tiên tiến, mà thuộc về doanh nghiệp có đủ năng lực để biến công nghệ thành năng suất, chất lượng và giá trị mới.