Trí tuệ nhân tạo tái định hình cuộc chiến an ninh mạng

(Nguồn: AFP)

Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, Diễn đàn An ninh số trong khuôn khổ Hội nghị Kinh tế số toàn cầu 2026 và Hội nghị An ninh mạng Bắc Kinh lần thứ 8 (BCS 2026) vừa diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Trung Quốc ở Bắc Kinh, thu hút hơn 3.000 học giả, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự.

Với chủ đề “Trong thời đại AI, tấn công – phòng thủ đi trước một bước”, hội nghị tập trung thảo luận những thay đổi của môi trường an ninh mạng dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), các giải pháp đổi mới công nghệ bảo đảm an toàn không gian mạng, đồng thời thúc đẩy hợp tác phát triển hệ sinh thái ngành an ninh mạng.

Trong khuôn khổ sự kiện này, hơn 200 hội nghị cấp cao, diễn đàn chuyên đề và hoạt động bên lề đã được tổ chức, tạo nền tảng để hơn 1.000 doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm và kết nối hợp tác kinh doanh.

Theo ông Cao Lâm (Gao Lin), Cục trưởng Cục Điều phối an ninh mạng thuộc Văn phòng Ủy ban công tác không gian mạng Trung ương Trung Quốc, AI đang làm thay đổi sâu sắc đặc điểm của các cuộc tấn công mạng với 3 xu hướng nổi bật gồm mức độ thông minh hóa ngày càng cao, hiệu quả tấn công tăng đột biến và phạm vi ảnh hưởng được mở rộng nhanh chóng.

Ông cho rằng AI đang tái định hình toàn diện hệ thống và mô hình quản trị an ninh mạng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới từ tư duy, phương pháp, công cụ cho tới hệ thống phòng thủ và công nghệ cốt lõi.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Hiệp hội Internet Trung Quốc Triệu Chí Quốc nhận định sự phát triển của các tác nhân AI với khả năng tự nhận thức, ra quyết định và thực thi nhiệm vụ đang đặt ra nhiều thách thức mới liên quan đến trách nhiệm pháp lý, hành vi vượt quyền hạn và nguy cơ lừa đảo.

Ông cho biết Trung Quốc đang đẩy nhanh xây dựng hệ thống quản trị an ninh mạng phù hợp với kỷ nguyên AI, theo hướng hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường ứng dụng công nghệ và thúc đẩy hợp tác hệ sinh thái.

Chủ tịch Tập đoàn Qi An Xin, ông Tề Hướng Đông cho rằng AI đã đưa các cuộc tấn công mạng bước vào “thời đại công nghiệp hóa”, làm gia tăng mất cân bằng giữa năng lực tấn công và phòng thủ.

Theo ông, mô hình truyền thống dựa trên phát hiện và vá lỗ hổng bảo mật không còn đủ khả năng ứng phó với các mối đe dọa mới.

Để thích ứng với bối cảnh này, ông đề xuất xây dựng hệ thống phòng thủ 3 tầng gồm các sản phẩm bảo mật ứng dụng AI ở tầng cơ sở, các tác nhân AI đảm nhiệm vận hành và điều phối ở tầng trung gian, cùng mô hình AI nền tảng đóng vai trò chia sẻ thông tin tình báo và hỗ trợ ra quyết định ở tầng cao nhất.

Ông Tề Hướng Đông nhấn mạnh an ninh mạng sẽ trở thành ngành công nghiệp nền tảng của thời đại AI với dư địa tăng trưởng rất lớn cùng quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc ứng dụng dữ liệu chất lượng cao để nâng cao năng lực bảo vệ an ninh mạng trong lĩnh vực xe thông minh kết nối. Ông La Tiểu Bình, Giám đốc An ninh thông tin của hãng xe BYD, cho biết AI đã làm thay đổi đáng kể cục diện tấn công và phòng thủ mạng.

Theo ông, thời gian cần thiết để thực hiện một cuộc tấn công mạng bằng mô hình AI lớn đã giảm từ hàng chục phút xuống chỉ còn khoảng 27 giây. Ông cho rằng giải pháp hiệu quả là sử dụng AI để đối phó với AI, đồng thời nhấn mạnh vai trò quyết định của dữ liệu chất lượng cao.

BYD đã xây dựng nền tảng dữ liệu bảo mật “iDiQuan”, kết nối 23 nguồn dữ liệu khác nhau và xử lý hơn 5 tỷ bản ghi dữ liệu mỗi ngày nhằm phát hiện và xử lý các nguy cơ an ninh mạng theo thời gian thực.

Nhờ triển khai các tác nhân AI bảo mật, doanh nghiệp này hiện xử lý hơn 300.000 thư điện tử mỗi ngày, với tỷ lệ nhận diện thư lừa đảo đạt 99,96%, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý sự cố an ninh mạng từ 45 phút xuống còn 5 phút.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng đặc biệt quan tâm đến vấn đề bảo đảm an ninh cho các thiết bị AI hiện thân như robot dịch vụ và thiết bị đầu cuối thông minh, vốn đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các lĩnh vực có yêu cầu bảo mật cao như chính phủ điện tử, năng lượng và tài chính.

Theo Tổng Giám đốc Công ty Công nghệ Yunji Bắc Kinh Lý Toàn Ấn, trong các môi trường đòi hỏi độ bảo mật cao, khách hàng không chỉ quan tâm đến khả năng vận hành của robot mà còn yêu cầu xác thực danh tính thiết bị, khả năng truy xuất hành vi, bảo vệ dữ liệu và kiểm soát vận hành từ xa.

Tại hội nghị, tập đoàn Yunji và Qi An Xin đã công bố dòng robot bảo mật cao thế hệ mới dành cho các lĩnh vực như cơ quan chính phủ, năng lượng, điện lực và khu công nghiệp.

Các thiết bị này được thiết kế với khả năng truy xuất nguồn gốc hoạt động, giám sát liên tục và cảnh báo sớm nhằm nâng cao mức độ an toàn trong vận hành.

Ngoài các phiên thảo luận về AI và an ninh mạng, BCS 2026 còn tổ chức nhiều diễn đàn chuyên đề về năng lượng thông minh, vận hành an toàn doanh nghiệp, văn phòng số và các cuộc thi thực chiến an ninh mạng, góp phần thúc đẩy hợp tác và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực bảo đảm an toàn không gian mạng thời đại AI./.