Triển khai mô hình Không gian sáng tạo từ di sản Hội Gióng và đền Phù Đổng
Di sản Lễ hội Gióng ở Phù Đổng và di tích đền Phù Đổng (Hà Nội) được khai thác giá trị để trở thành nơi mọi người có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo từ chính các nhân vật trong truyền thuyết, hay từ giá trị lễ hội, giá trị di tích.

Các em học sinh tham gia trải nghiệm tại Không gian sáng tạo di sản Phù Đổng. Ảnh: GIANG NAM.
Ngày 14/11, tại Di tích quốc gia đặc biệt Đền Phù Đổng (xã Phù Đổng, Hà Nội), Ủy ban nhân dân xã Phù Đổng tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, triển khai mô hình Không gian sáng tạo di sản Phù Đổng.
Phù Đổng là mảnh đất giàu truyền thống văn hóa, nổi bật trong đó là Di tích quốc gia đền Phù Đổng, nơi thờ Thánh Gióng, một trong Tứ bất tử của văn hóa Việt. Gắn liền với di tích là Lễ hội Gióng ở Phù Đổng (cùng với Lễ hội Gióng ở đền Sóc, xã Sóc Sơn, Hà Nội) – lễ hội đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đền Phù Đổng có quy mô lớn, gồm nhiều hạng mục khác nhau: Đền Thượng, đền Mẫu, miếu Ban, đình Hạ Mã và bãi đất nơi diễn ra những màn “đánh trận”. Trong khi đó, Hội Gióng là một trong những lễ hội có quy mô lớn của Hà Nội, với nhiều lớp lang biểu tượng văn hóa. Cả hai cấu thành một không gian di sản đặc sắc.

Các đại biểu tham quan mô hình sáng tạo gắn với di tích đền Phù Đổng. Ảnh: BTC.
Việc khai thác giá trị di sản thành Không gian sáng tạo di sản Phù Đổng tạo điều kiện cho khách tham quan không chỉ nghe, mà trực tiếp xem, thực hành, thử sức tạo ra những sản phẩm lưu niệm, tác phẩm mang dấu ấn Phù Đổng; riêng các em học sinh được trải nghiệm chương trình giáo dục di sản qua hình ảnh, âm thanh, câu chuyện, đóng vai, trò chơi – yêu quê hương một cách tự nhiên, sâu sắc. Hoạt động này không chỉ đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng mà còn góp phần khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.
Trong dịp này, xã Phù Đổng cũng chính thức ra mắt Bản đồ số di sản xã Phù Đổng, giới thiệu hệ thống 101 di tích trên địa bàn, tích hợp công nghệ thực tế ảo VR360 tại 5 địa điểm tiêu biểu, gồm: Đền Thượng, đền Hạ, miếu Ban, chùa Kiến Sơ và chùa Nành. Với nền tảng này, người dân và du khách có thể tham quan không gian kiến trúc, cảnh quan di tích từ xa, tiếp cận thông tin, hình ảnh trực quan, sinh động. Cùng với đó, Cổng thông tin du lịch Phù Đổng chính thức khai trương, nhằm cung cấp thông tin về các điểm đến, di tích và tiềm năng du lịch văn hóa của địa phương.
Đối với vấn đề số hóa, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang cho biết: “Việc số hóa các điểm du lịch, di tích giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận thông tin trên môi trường mạng, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, tạo sức lan tỏa cho du lịch di sản. Hoạt động này còn góp phần thúc đẩy cộng đồng tham gia gìn giữ, những giá trị văn hóa. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh số hóa di tích, danh lam thắng cảnh, đồng thời tăng cường đưa nội dung giáo dục di sản vào trường học”.
Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức đã tái hiện các nghi thức đặc sắc của Hội Gióng, trong đó có màn biểu diễn của Đội quân Phù Giá - lực lượng gắn với hình tượng đoàn quân theo Thánh Gióng ra trận. Trong khi đó, các em học sinh được tham gia nhiều hoạt động sáng tạo như tô vẽ nón, quạt của Đội quân Phù Giá, vẽ tranh, hóa thân thành các nhân vật trong truyền thuyết Thánh Gióng. Những nhân vật gắn với lịch sử, truyền thuyết địa phương, như: Đức Thánh Gióng, Công chúa Lê Ngọc Hân, Trạng nguyên Đoàn Công Chất...
Với cách tiếp cận kết hợp bảo tồn, chuyển đổi số và giáo dục trải nghiệm, Không gian sáng tạo di sản Phù Đổng được kỳ vọng trở thành điểm kết nối giữa di sản với cộng đồng, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa địa phương và mở thêm hướng phát triển du lịch văn hóa tại cửa ngõ phía đông bắc Thủ đô.

