Triển khai quy trình mới về vận hành liên hồ

Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn theo Quyết định số 2138/QĐ-TTg ngày 6/11/2026 (gọi tắt là quy trình 2138), thành phố Đà Nẵng khẩn trương chỉ đạo áp dụng một số điểm mới của quy trình 2138 ngay trong đợt mưa lớn xảy ra từ ngày 9 đến 12/11; đồng thời, triển khai nghiên cứu, xây dựng nội dung thực hiện đồng bộ quy trình này.

Thủy điện Đak Mi 4A vận hành xả lũ qua tràn về hạ du sông Vu Gia để duy trì mực nước dâng bình thường từ ngày 11/11. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Thủy điện Đak Mi 4A vận hành xả lũ qua tràn về hạ du sông Vu Gia để duy trì mực nước dâng bình thường từ ngày 11/11. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Vận hành linh hoạt, phù hợp

Trước đợt mưa lớn diện rộng, UBND thành phố đề nghị Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) không huy động hoặc chỉ huy động phát điện ở mức tối thiểu đối với 5 hồ thủy điện A Vương, Sông Bung 2, Sông Bung 4, Đak Mi 4A và Sông Tranh 2 đến hết ngày 11/11/2026, nhằm sớm tích nước phục vụ sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu trong mùa cạn năm 2027.

Ngày 9/11, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố tiếp tục yêu cầu chủ các hồ thủy điện theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa lũ, vận hành hồ chứa đúng quy trình, bảo đảm giảm lũ cho vùng hạ du theo quy trình 2138.

Đợt mưa lũ vừa qua ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa các lưu vực. Trong khi tổng lưu lượng nước về 3 hồ A Vương, Sông Bung 2 và Sông Bung 4 trên lưu vực sông Bung chỉ 358m3/s, khiến mực nước các hồ đến sáng 14/11 vẫn thấp hơn nhiều so với mực nước dâng bình thường (hồ A Vương thấp hơn 19,2m, Sông Bung 2 thấp hơn 28,8m), thì tổng lưu lượng nước về 2 hồ Đak Mi 4A và Sông Tranh 2 vượt 2.100m3/s.

Để duy trì mực nước dâng bình thường, hồ Đak Mi 4A phải xả tràn từ trưa 11/11 với lưu lượng lớn nhất 1.056m3/s; hồ Sông Tranh 2 xả tràn từ chiều 12/11, cao nhất gần 87m3/s.

So với quy trình trước đây, một số điểm mới của quy trình 2138 thể hiện sự linh hoạt, phù hợp hơn trong vận hành các hồ thủy điện. Các hồ A Vương, Sông Bung 2 và Sông Bung 4 đã tích nước tối đa; hồ Sông Tranh 2 và Đak Mi 4 vừa tích được nước xấp xỉ đầy hồ, vừa không điều tiết lũ về hạ du trong thời gian ở hạ du đang có lũ, nhất là ở một số nơi dọc lưu vực sông Trường đang bị ngập lụt.

Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thông tin: “Một số quy định mới của quy trình 2138 đã được Đà Nẵng áp dụng trong vận hành các hồ thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn ngay trong đợt mưa lũ vừa qua. Các hồ được xem xét vận hành phù hợp để vừa bảo đảm an toàn công trình và hạ du, vừa tích nước hiệu quả nhất”.

Các địa phương triển khai giải pháp tổng thể nhằm đảm bảo an toàn công trình, an toàn hạ du và đáp ứng nhu cầu sử dụng nước trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Các địa phương triển khai giải pháp tổng thể nhằm đảm bảo an toàn công trình, an toàn hạ du và đáp ứng nhu cầu sử dụng nước trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Chủ động trữ nước cho mùa cạn

Sau khi lũ ở hạ du rút, từ sáng 13/11, hồ thủy điện Sông Tranh 2 tăng lưu lượng xả cao hơn lượng nước về hồ để hạ dần mực nước, chủ động đón đợt mưa lớn dự báo xảy ra tối cùng ngày. Tương tự, từ chiều 13/11, hồ Đak Mi 4A cũng tăng lưu lượng xả nhằm tạo dung tích đón lũ.

Việc chủ động hạ mực nước sau lũ của hai hồ được thực hiện theo điểm mới của quy trình 2138, nhằm bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du mà không phải chờ văn bản chỉ đạo của UBND thành phố hoặc Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố như trước đây.

Tuy nhiên, trên cơ sở dự báo không xuất hiện hình thái thời tiết nguy hiểm và lũ không về hồ Đak Mi 4A đến ngày 30/11/2026, Công ty CP Thủy điện Đak Mi đã đề nghị UBND thành phố cho phép áp dụng quy định mới của quy trình 2138, duy trì mực nước hồ trong khoảng cao trình 255-258m (từ mực nước cao nhất trước lũ đến mực nước dâng bình thường). Phương án này nhằm tăng khả năng tích trữ nước phục vụ mùa cạn năm 2027, đồng thời giảm nguy cơ thiếu nước do tác động của hiện tượng El Niño.

Ông Vũ Đức Khánh, Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy điện Đak Mi kiến nghị: “Trong quy trình 2138 có quy định mới trao quyền cho Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng căn cứ trên báo cáo, đề xuất phương án của các chủ hồ để xem xét, quyết định việc tích nước từ ngày 15/11 hoặc tích nước sớm hơn và điều chỉnh lưu lượng, thời gian xả của hồ cho phù hợp để bảo đảm nguồn nước cho mùa cạn của năm tiếp theo.

Hiện nay, nếu hạ thấp nhanh mực nước của hồ thủy điện Đak Mi 4A về cao trình đón lũ thì vừa lãng phí tài nguyên nước, vừa dễ gặp nguy cơ rủi ro không còn mưa lớn trên lưu vực hồ. Vì vậy, công ty đề nghị thành phố tiếp tục áp dụng điểm mới của quy trình 2138 để trữ, duy trì mực nước cao trong hồ Đak Mi 4A. Nếu có thông tin dự báo xuất hiện mưa lũ trên lưu vực (dự báo sớm trước 3 ngày) thì sẽ vận hành hạ thấp mực nước hồ về cao trình đón lũ chỉ trong 10 giờ để vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du”.

Trao đổi với phóng viên, ông Trương Xuân Tý cho hay: “Việc 2 hồ thủy điện Đak Mi 4A và Sông Tranh 2 đang được vận hành hạ thấp mực nước hồ là chủ động thực hiện điểm mới của quy trình 2138. Tuy nhiên, nếu xả mất trữ lượng nước lớn này đi thì thật tiếc. Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tham mưu UBND thành phố căn cứ vào quy trình mới để chỉ đạo vận hành duy trì mực nước trong hồ Đak Mi 4A và Sông Tranh 2 nhằm tiếp tục trữ nước phục vụ mùa cạn năm 2027”.

Quy trình 2138 gồm 5 chương, 44 điều và 3 phụ lục, có hiệu lực từ ngày 6/11/2026, với nhiều quy định được điều chỉnh, bổ sung nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết, giảm lũ, bảo đảm an toàn hạ du và sử dụng hợp lý nguồn nước trong mùa cạn. Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng phương án triển khai đồng bộ quy trình. Tại Công văn số 12928/BNNMT-TNN ngày 10/11/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan khẩn trương thực hiện quy trình 2138, đồng thời triển khai các giải pháp tổng thể bảo đảm an toàn công trình, vùng hạ du và nhu cầu sử dụng nước trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn.

HOÀNG HIỆP

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/trien-khai-quy-trinh-moi-ve-van-hanh-lien-ho-3358574.html