Triển khai toàn quốc xăng sinh học E10: Bộ Công thương cam kết bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng

Áp dụng xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc.

Bước đi chiến lược, lộ trình nhất quán

Đây là bước đi truyền thông thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự cầu thị của cơ quan quản lý trước một chủ trương lớn, có tác động sâu rộng đến đời sống xã hội.

Việc phổ cập xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc không phải là một quyết định mang tính thời điểm, mà là sự tiếp nối nhất quán một lộ trình chiến lược đã được định hình từ Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và nay được cụ thể hóa bằng Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công thương.

Theo Bộ Công thương, trên bản đồ năng lượng toàn cầu, xăng sinh học từ lâu đã không còn là một phương án thử nghiệm, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nhằm hiện thực hóa cam kết trung hòa carbon (Net Zero). Trong bối cảnh khoảng 60 quốc gia đã và đang lưu hành dòng nhiên liệu này, việc Việt Nam lựa chọn tỷ lệ phối trộn 10% (E10) thể hiện bước đi thận trọng, phù hợp thực tế hạ tầng kỹ thuật và năng lực thích ứng của đại đa số phương tiện trong nước.

Tình hình sử dụng xăng E10 trên thế giới. (Nguồn: Bộ Công thương)

Quyết định dứt khoát thay thế dần xăng khoáng truyền thống bằng xăng E10, đồng thời duy trì linh hoạt dòng xăng E5RON92 đến hết năm 2030, là bài toán mang lại "lợi ích kép" cho quốc gia. Về mặt sinh thái, mỗi lít xăng sinh học tiêu thụ giúp giảm đến 30% lượng phát thải khí nhà kính tùy điều kiện vận hành. Về mặt kinh tế, đây là đòn bẩy chiến lược tạo đầu ra bền vững cho chuỗi giá trị nông nghiệp nội địa thông qua việc thu mua nông sản sản xuất cồn sinh học E100. Sâu xa hơn, chủ trương này góp phần nâng cao năng lực tự chủ năng lượng, giảm bớt sự lệ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu vốn luôn biến động trước các bất ổn địa chính trị toàn cầu.

Vì vậy, việc đối thoại thẳng thắn, cung cấp thông tin minh bạch chính là chiếc chìa khóa tháo gỡ những rào cản tâm lý cuối cùng, định hình một tư duy tiêu dùng mới vì một Việt Nam phát triển bền vững.

Giải mã hoài nghi bằng cơ sở khoa học và pháp lý

Thực tế cho thấy, bất kỳ một sự thay đổi nào chạm đến lợi ích và tài sản thiết thân của hàng triệu người dân cũng dễ phát sinh những luồng dư luận đa chiều, thậm chí là những thông tin thiếu kiểm chứng trên không gian mạng. Trước bối cảnh đó, bộ tài liệu 85 câu hỏi của Bộ Công thương đã đi thẳng vào ba vấn đề dư luận quan tâm nhất: Độ bền động cơ, hiệu suất vận hành và trách nhiệm đền bù khi xảy ra sự cố.

Người dân đổ xăng E10 tại cây xăng của Petrolimex.

Về mặt kỹ thuật, các thử nghiệm khoa học nghiêm ngặt cả trong và ngoài nước khẳng định xăng E10 hoàn toàn tương thích với hầu hết các dòng ô-tô, xe máy hiện hành. Những lo ngại về việc "ăn mòn chi tiết máy" hay "ảnh hưởng béc-phun" là thiếu cơ sở, bởi vật liệu của các thế hệ động cơ hiện đại từ lâu đã được thiết kế tối ưu để kháng tính hòa tan của cồn sinh học.

Đối với hiện tượng một số người dùng phản ánh phương tiện giảm công suất, các chuyên gia đã chỉ rõ nguyên nhân gốc rễ kỹ thuật. Do ethanol có đặc tính tẩy rửa cao, khi sử dụng cho các phương tiện cũ sẽ đánh bật cặn bẩn bám lâu ngày trong bình xăng, dễ gây tắc nghẽn cục bộ bộ lọc nếu không được bảo dưỡng định kỳ. Hiện tượng này vô tình bị hiểu lầm là do chất lượng xăng. Về mức độ tiêu hao, dù nhiệt trị của cồn thấp hơn xăng khoáng, nhưng cơ chế cháy triệt để nhờ hàm lượng oxy cao trong E10 sẽ bù đắp công suất, khiến sự chênh lệch về hiệu suất trong vận hành thực tế là không đáng kể.

Đặc biệt, để tạo điểm tựa niềm tin vững chắc cho nhân dân, cơ quan quản lý đã đưa ra cam kết pháp lý mạnh mẽ: Nếu có đủ bằng chứng khoa học chứng minh phương tiện bị hư hỏng do lỗi kỹ thuật của xăng E10, đơn vị cung cấp nhiên liệu và cơ quan quản lý nhà nước sẽ chịu trách nhiệm bồi thường theo đúng quy định của pháp luật. Sự tường minh này chính là lá chắn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng, dập tắt các luận điệu xuyên tạc, gây hoang mang dư luận.

Thay đổi thói quen vì dòng chảy năng lượng sạch

Để lộ trình giao thông xanh vận hành thông suốt và đạt hiệu quả tối ưu, sự nỗ lực của cơ quan quản lý là chưa đủ, mà cần có sự chuyển biến trong nhận thức và thói quen kỹ thuật của mỗi người dân. Xăng sinh học có những đặc tính lý-hóa khác biệt, đòi hỏi người sử dụng phải tuân thủ các khuyến cáo khoa học: chủ động bảo dưỡng, súc rửa bình xăng đối với các dòng xe đã qua nhiều năm sử dụng; không tích trữ xăng E10 trong can, thùng tại nhà quá lâu để tránh hiện tượng hút ẩm gây tách pha nhiên liệu; và trên hết, cần lựa chọn mua hàng tại các hệ thống phân phối chính thức, có uy tín.

Sự đồng thuận của xã hội không tự nhiên mà có, nó phải được xây dựng trên nền tảng của sự minh bạch thông tin và sự nghiêm minh trong kiểm soát chất lượng tại từng vòi bơm. Bên cạnh việc công bố số hotline 0866.59.4498 tại cẩm nang, Bộ Công thương cũng đang khẩn trương lựa chọn, hoàn thiện đường dây nóng chuyên trách để hỗ trợ người tiêu dùng.