Triển khai ứng dụng trạm quan trắc chất lượng nước trực tuyến

Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh đang diễn ra mạnh mẽ, ngành cấp nước không ngừng ứng dụng các công nghệ hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống và đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng.

Hướng đến mục tiêu xây dựng mạng lưới cấp nước thông minh (Smart Water), Công ty Cổ phần Cấp nước Bến Thành đã triển khai đầu tư hệ thống trạm quan trắc chất lượng nước trực tuyến, góp phần hiện đại hóa công tác giám sát, nâng cao năng lực vận hành và đảm bảo cung cấp nguồn nước sạch an toàn, ổn định cho người dân trên địa bàn.

Trạm quan trắc chất lượng nước trực tuyến tại số 26A Nguyễn Văn Cừ.

Trước đây, công tác kiểm soát chất lượng nước trên mạng lưới chủ yếu được thực hiện thông qua việc lấy mẫu định kỳ và phân tích tại phòng thí nghiệm. Mặc dù phương pháp này đáp ứng yêu cầu kiểm soát chất lượng theo quy định, nhưng chỉ phản ánh tình trạng chất lượng nước tại thời điểm lấy mẫu, chưa theo dõi được diễn biến liên tục trong suốt quá trình vận hành.

Khi xảy ra các sự cố như suy giảm Clo dư, gia tăng độ đục hoặc biến động pH, việc phát hiện thường phụ thuộc vào chu kỳ lấy mẫu hoặc phản ánh từ khách hàng, làm kéo dài thời gian xử lý và ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý mạng lưới.

Nhằm khắc phục những hạn chế trên, Công ty đã đầu tư thí điểm các trạm quan trắc chất lượng nước trực tuyến tại những vị trí trọng yếu trên mạng lưới cấp nước như khu vực phường Xuân Hòa và phường Cầu Ông Lãnh.

Các trạm được trang bị cảm biến đo liên tục các chỉ tiêu pH, Clo dư và độ đục - những thông số phản ánh trực tiếp chất lượng nước trong quá trình phân phối. Toàn bộ dữ liệu được truyền tự động về Trung tâm điều hành thông qua hệ thống SCADA, cho phép cán bộ kỹ thuật theo dõi chất lượng nước 24/7, phát hiện sớm các biến động bất thường và đưa ra quyết định xử lý kịp thời.

Việc ứng dụng công nghệ quan trắc trực tuyến đã tạo ra bước chuyển quan trọng từ phương thức giám sát thủ công sang giám sát liên tục theo thời gian thực. Không chỉ cung cấp dữ liệu chính xác và cập nhật liên tục, hệ thống còn tự động lưu trữ, phân tích và xây dựng lịch sử dữ liệu, giúp đánh giá xu hướng biến động chất lượng nước theo từng khu vực và từng thời điểm.

Đây là cơ sở quan trọng để đơn vị vận hành tối ưu hóa chế độ cấp nước, nâng cao hiệu quả quản lý tài sản và xây dựng kế hoạch bảo trì phù hợp.

Một trong những ưu điểm nổi bật của hệ thống là khả năng cảnh báo tự động khi các thông số chất lượng nước vượt ngoài giới hạn cho phép. Ngay khi phát hiện giá trị pH, Clo dư hoặc độ đục bất thường, hệ thống sẽ gửi cảnh báo tức thời đến Trung tâm điều hành để cán bộ kỹ thuật kiểm tra, xác minh nguyên nhân và triển khai các biện pháp xử lý.

Nhờ đó, thời gian phát hiện và phản ứng đối với các sự cố được rút ngắn đáng kể, góp phần hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nước cấp và nâng cao độ tin cậy của dịch vụ.

Lắp đặt trạm quan trắc chất lượng nước trực tuyến tại số 50 Phạm Ngọc Thạch.

Bên cạnh chức năng giám sát, các trạm quan trắc còn được tích hợp đồng bộ với hệ thống SCADA và các van điều khiển từ xa, tạo thành một giải pháp quản lý thống nhất trên toàn mạng lưới cấp nước.

Khi phát hiện khu vực có chất lượng nước không đạt yêu cầu, Trung tâm điều hành có thể điều khiển đóng các van từ xa để nhanh chóng cô lập khu vực xảy ra sự cố, ngăn chặn nước không đạt chất lượng lan truyền sang các khu vực lân cận, đồng thời vẫn duy trì cấp nước ổn định cho các vùng còn lại.

Ngoài ra, Công ty đang thí điểm tích hợp chức năng súc xả mạng lưới tự động. Khi cảm biến ghi nhận độ đục tăng cao hoặc các chỉ tiêu chất lượng nước có dấu hiệu suy giảm, chương trình điều khiển sẽ kích hoạt quy trình súc xả tại các vị trí đã được thiết kế sẵn nhằm loại bỏ lượng nước không đạt yêu cầu, làm sạch đường ống và nhanh chóng khôi phục chất lượng nước.

So với phương pháp súc xả thủ công, giải pháp tự động giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm nhân lực vận hành, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống.

Sự kết hợp giữa quan trắc chất lượng nước trực tuyến, cảnh báo tự động, điều khiển van từ xa và súc xả tự đã tạo nên một quy trình quản lý khép kín, giúp Công ty chuyển từ phương thức quản lý bị động sang quản lý chủ động.

Kiểm tra khả năng vận hành của hệ thống điều khiển van từ xa.

Thay vì chờ phản ánh từ khách hàng hoặc kết quả kiểm tra định kỳ, hệ thống có khả năng phát hiện sớm các nguy cơ, cảnh báo tức thời và hỗ trợ triển khai các biện pháp xử lý ngay từ khi sự cố mới phát sinh. Điều này góp phần nâng cao độ an toàn của hệ thống cấp nước, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo chất lượng nước luôn đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật.

Không chỉ phục vụ công tác giám sát, dữ liệu thu thập từ các trạm quan trắc còn là nguồn thông tin quan trọng phục vụ phân tích và tối ưu hóa vận hành. Thông qua việc theo dõi diễn biến chất lượng nước theo không gian và thời gian, Công ty có thể đánh giá hiệu quả của các phương án điều tiết mạng lưới, xác định các khu vực tiềm ẩn nguy cơ phát sinh sự cố và xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp.

Đây cũng là nền tảng để từng bước ứng dụng các công nghệ trong dự báo chất lượng nước, hỗ trợ ra quyết định và tối ưu hóa hoạt động của hệ thống cấp nước.

Trong chiến lược phát triển Smart Water, hệ thống quan trắc chất lượng nước sẽ tiếp tục được kết nối đồng bộ với các nền tảng quản lý như GIS, DMA thông minh, đồng hồ đo lưu lượng, cảm biến áp lực, hệ thống quản lý tài sản và các ứng dụng phân tích dữ liệu.

Việc tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn sẽ hình thành một nền tảng quản lý tập trung, hỗ trợ giám sát toàn diện mạng lưới cấp nước theo thời gian thực, nâng cao hiệu quả vận hành, giảm thất thoát nước và từng bước tự động hóa công tác điều hành.

Việc đầu tư hệ thống trạm quan trắc chất lượng nước trực tuyến không chỉ thể hiện quyết tâm đổi mới công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi số của Công ty Cổ phần Cấp nước Bến Thành mà còn khẳng định cam kết mang đến cho khách hàng nguồn nước sạch an toàn, ổn định và liên tục.

Trong thời gian tới, Công ty sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi triển khai các trạm quan trắc, hoàn thiện các giải pháp điều khiển tự động, tăng cường kết nối dữ liệu và ứng dụng các công nghệ số tiên tiến nhằm xây dựng hệ thống cấp nước hiện đại, thông minh và phát triển bền vững.

Đây cũng là bước đi quan trọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mạng lưới cấp nước thông minh, đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng cao của ngành nước và kỳ vọng của người dân trong kỷ nguyên chuyển đổi số.