Triển lãm 'Sắc quê 10' trong hành trình hội họa mới

Trích từ tác phẩm "Lung linh ao quê" của họa sĩ Quỳnh Thơm.

Tiếp nối chuỗi triển lãm cùng chủ đề mà họa sĩ Quỳnh Thơm đã theo đuổi trong nhiều năm qua, hướng đến hành trình khám phá vẻ đẹp của làng quê Việt Nam trong ký ức và dòng chảy hiện đại. Qua những con số, "Sắc quê 10" có thể coi như dấu mốc đáng chú ý trong hành trình sáng tác của họa sĩ. Song, điều đáng nói hơn nằm ở những thay đổi trong cách biểu đạt.

Nếu ở những triển lãm trước, gam màu trầm ấm, lắng đọng thường chiếm ưu thế thì lần này, bảng màu của Quỳnh Thơm đã có sự chuyển động rõ rệt. Những sắc độ tươi sáng, rực rỡ hơn xuất hiện nhiều, tạo nên cảm giác mới mẻ về những miền quê đang chuyển mình.

Vẻ đẹp bình yên của ao quê trong tranh Quỳnh Thơm.

Trong hội họa Việt Nam, đề tài nông thôn luôn có sức hút bền bỉ. Từ những thế hệ họa sĩ đi trước, hình ảnh cánh đồng, dòng sông, bờ tre, mái nhà… đã hun đúc ký ức chung của nhiều thế hệ. Tuy nhiên, mỗi người nghệ sĩ lại tìm cho mình lối tiếp cận riêng.

Với họa sĩ Quỳnh Thơm, làng quê là miền ký ức sâu thẳm. Trong nhiều cuộc trò chuyện, anh từng chia sẻ, tuổi thơ gắn bó với những vùng quê đã để lại dấu ấn sâu đậm trong cảm xúc sáng tác. Những buổi chiều bên ao làng, con đường đất dẫn vào xóm nhỏ, cánh đồng mùa gặt… trở thành nguồn cảm hứng bất tận.

Chính vì thế, suốt nhiều năm qua, "Sắc quê" trở thành chuỗi triển lãm mang tính liên tục trong sự nghiệp của họa sĩ. Mỗi lần trở lại là thêm một lần người xem thấy sự biến đổi trong cách nhìn và cách vẽ. Triển lãm lần thứ 10 này có thể xem như bước chuyển mới.

Họa sĩ đã dành nhiều tâm huyết cho vẻ đẹp của làng quê Bắc Bộ.

Nhiều tác phẩm có kích thước từ 140cm đến gần 2m tạo cảm giác cho người xem như đang bước vào không gian phong cảnh thực sự. Các tác phẩm tiêu biểu, như: "Rìa đầm" (140cm x 100cm), "Xuân về bản em" (190cm x 130cm) hay "Lung linh ao quê" (140cm x 120cm)... đều có bố cục mở rộng, cho phép ánh sáng và màu sắc lan tỏa mạnh mẽ.

Ở "Rìa đầm", khung cảnh thiên nhiên hiện lên với mặt nước lấp lánh và những mảng cây xanh đậm nhạt. Không gian được mở ra theo chiều ngang, tạo cảm giác tĩnh lặng mà sâu thẳm. Trong khi đó, "Xuân về bản em" lại mang nhịp điệu rộn ràng hơn, sắc màu tươi sáng hòa quyện tựa bản nhạc mùa xuân. Bố cục cao rộng khiến bức tranh gợi liên tưởng đến không khí lễ hội của vùng núi.

Không gian miền núi cũng xuất hiện nhiều trong các sáng tác gần đây của Quỳnh Thơm.

Còn "Lung linh ao quê" là một trong những tác phẩm gây ấn tượng mạnh bởi hiệu ứng ánh sáng. Mặt nước được xử lý bằng nhiều lớp màu, tạo nên cảm giác rung động như khi ánh nắng chiếu xuống mặt ao buổi sớm. Các tác phẩm còn mang đến bầu không khí của làng quê với sự bình yên, chậm rãi và dung dị.

Điểm nhấn của "Sắc quê 10" nằm ở sự thay đổi trong màu sắc. Ở các giai đoạn trước, tranh của Quỳnh Thơm thường thiên về những gam màu trầm: nâu đất, xanh rêu, vàng sẫm… tạo cảm giác hoài niệm. Những bức tranh khi ấy giống như những ký ức được phủ lớp thời gian. Lần này, bảng màu đã mở rộng. Sắc đỏ, cam, vàng tươi xuất hiện nhiều hơn. Các lớp màu được đặt cạnh nhau với độ tương phản mạnh, khiến bức tranh trở nên rực rỡ.

Sự thay đổi vốn không phải là một bước ngoặt đột ngột mà giống như quá trình trưởng thành tự nhiên. Sau nhiều năm vẽ về ký ức, họa sĩ dường như muốn nhìn quê hương bằng ánh mắt của hiện tại, nơi mà cuộc sống đang chuyển động, nơi ánh sáng trở nên mạnh mẽ hơn.

Một trong những tác phẩm được các nhà sưu tập quan tâm, yêu thích.

Có thể nói, nếu trước đây tranh của Quỳnh Thơm giống như một buổi chiều muộn, thì lần này nhiều bức tranh mang hơi thở của buổi sáng. Trong nhiều bức tranh của anh, làng quê là không gian cảm xúc. Từng con đường nhỏ, bờ ao, ruộng lúa, mái nhà… xuất hiện lặp đi lặp lại và mỗi lần lại mang sắc thái riêng. Có khi là buổi chiều lặng gió, có khi là mùa xuân rực rỡ. Đó cũng là đặc điểm thú vị của triển lãm đó là tuy cùng một đề tài song không hề đơn điệu.

Hành trình sáng tạo tranh khổ lớn cũng là lựa chọn đáng chú ý. Trong hội họa phong cảnh, kích thước lớn thường mang lại hai hiệu quả mở rộng không gian và tăng cường cảm xúc. Ở triển lãm này, nhiều bức tranh có chiều ngang hoặc chiều cao hơn một mét rưỡi. Khi đứng trước chúng, người xem có cảm giác như đang "bước vào" bức tranh.

Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam (bên trái) trao đổi với họa sĩ Quỳnh Thơm.

Điểm hấp dẫn của tranh Quỳnh Thơm nằm ở sự cân bằng giữa hiện thực và cảm xúc. Phong cảnh trong tranh có thể nhận ra rõ ràng nhưng cách xử lý màu sắc và ánh sáng lại mang tính biểu cảm mạnh. Điều này khiến tranh không dừng ở việc tái hiện cảnh vật mà người xem có thể cảm nhận được tâm trạng của họa sĩ, khi thì lắng đọng, khi thì rộn ràng.

Có những tác phẩm, ánh sáng được đẩy lên rất mạnh, khiến cả không gian như bừng sáng. Và cũng có những bức họa sĩ chỉ dùng vài gam màu trầm, tạo cảm giác yên tĩnh. Chính sự thay đổi nhịp điệu này giúp triển lãm trở nên sinh động.

Một câu hỏi thường được đặt ra: trong bối cảnh hội họa đương đại ngày càng đa dạng, liệu đề tài làng quê còn sức hấp dẫn? Triển lãm "Sắc quê 10" cho thấy làng quê không được mô tả theo kiểu hoài cổ đơn thuần. Gam màu tươi sáng và bố cục mạnh mẽ khiến bức tranh mang hơi thở hiện đại. Điều đó khẳng định đề tài truyền thống vẫn có thể trở nên mới mẻ nếu được tiếp cận bằng ngôn ngữ hội họa phù hợp.

Nhiều nhà sưu tập lựa chọn tranh phong cảnh quê hương.

Với Quỳnh Thơm, làng quê vẫn còn rất nhiều câu chuyện để kể. Những cánh đồng thay đổi theo mùa. Những dòng sông "khoác áo" nhờ ánh sáng. Những bản làng uyển chuyển nhịp thời gian. Mỗi sự thay đổi đều có thể trở thành cảm hứng cho hội họa.

Triển lãm "Sắc quê 10" gợi nhắc vẻ đẹp của làng quê luôn nằm trong cảm xúc của con người. Khi những cảm xúc ấy được chuyển hóa thành màu sắc, đường nét, sẽ trở thành nghệ thuật. Có lẽ vì thế nhiều người xem vẫn mang theo trong lòng hình ảnh quen thuộc như mặt ao lấp lánh, cánh đồng mùa xuân hay bản làng đang bừng sáng trong nắng mới.

Vừa trở về từ một triển lãm tại Thành phố Hồ Chí Minh, họa sĩ Quỳnh Thơm gần như lập tức bắt tay vào việc chuẩn bị cho "Sắc quê 10". Thời gian qua, anh liên tiếp có các cuộc trưng bày cá nhân và tham gia nhiều hoạt động mỹ thuật ở nhiều địa phương với nhịp lao động có thể nói là không ngừng nghỉ.

Những bức tranh chủ yếu mang sắc màu tươi sáng.

Trong không gian tràn ngập mùi sơn dầu và những khung tranh còn chưa kịp khô, người họa sĩ nói về công việc của mình bằng những điều thật giản dị: "Tôi không có bí quyết gì lớn cả. Mỗi ngày cứ đứng trước giá vẽ, màu sắc và trong lòng dâng lên ký ức về quê hương thì lại vẽ. Có hôm, tôi vẽ suốt từ sáng đến khuya. Vẽ xong, lại thấy như mình vừa đi qua một con đường làng, bờ ao hay cánh đồng nào đó. Có lẽ vì thế mà tôi cứ vẽ mãi về quê".

Tình cảm mộc mạc ấy dường như cũng là tinh thần chung của toàn bộ triển lãm, thể hiện hành trình bền bỉ, lặng lẽ, đầy mê say của người họa sĩ trước vẻ đẹp bình dị của quê hương đất nước.

Dù được biết đến nhiều với những bức tranh về làng quê, họa sĩ Quỳnh Thơm cho biết thời gian gần đây anh đã chủ động mở rộng đề tài sáng tác. Các chuyến đi dọc đất nước, từ vùng núi phía bắc đến miền trung nắng gió, rồi phương nam sôi động, đã đem lại cho họa sĩ nhiều nguồn cảm hứng mới. Tranh của anh bắt đầu xuất hiện nhiều không gian rộng hơn của đất nước và cả nhịp sống đang đổi thay từng ngày.

Anh chia sẻ, càng đi nhiều càng thấy lòng mình dâng lên niềm tự hào về Tổ quốc. "Mỗi nơi mình đặt chân đến đều có vẻ đẹp riêng. Núi rừng có màu của đá, hoa, sương; đồng bằng có màu lúa, nước; biển thì có ánh sáng rất khác lạ. Tôi muốn giữ lại những sắc màu ấy trong tranh. Vẽ quê hương đâu chỉ là nơi mình sinh ra mà cần vẽ cả đất nước bởi nơi nào cũng đáng tự hào", họa sĩ bộc bạch.

Tại triển lãm lần này, nhiều bức tranh mới của anh đã mang tinh thần rộng mở hơn, như một lời khẳng định nguồn cảm hứng về quê hương đất nước trong hội họa có thể trải dài khắp mọi miền. Những gam màu tươi sáng, mạnh mẽ xuất hiện ngày càng nhiều cũng phần nào phản ánh cảm xúc ấy, bằng niềm tin và niềm tự hào trước vẻ đẹp phong phú của đất nước hôm nay.

THỤY PHƯƠNG