Trọn vẹn một ngày khám phá Thăng Long - Kinh Bắc trên Chuyến tàu Độc lập 5 cửa ô

Ga Hà Nội - điểm khởi đầu của ký ức

Ga Hà Nội sáng 30/8 như khoác áo mới, với cờ Tổ quốc được treo dọc khu vực sân ga. Dàn thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2026 diện áo dài, cầm cờ đỏ sao vàng, cùng đại diện ban tổ chức và ngành đường sắt chuẩn bị bước vào chuyến đi mang tên Độc lập.

Hành trình được Báo Tiền Phong, Ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2026 phối hợp Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam thực hiện nhân dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9.

Phát biểu trước giờ tàu khởi hành, Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng Ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2026 - gọi đây là hành trình “nối Thăng Long với Kinh Bắc, nối kinh đô nghìn năm văn hiến với vùng đất địa linh nhân kiệt, nối những lớp ký ức của quá khứ với nhịp sống hôm nay”.

Ông mong thí sinh chủ động quan sát và tích lũy hiểu biết trong suốt chuyến đi: “Trên Chuyến tàu Độc lập, tôi mong các bạn hãy nhìn, hãy nghe, hãy cảm nhận và ghi nhớ. Đừng chỉ tìm những khuôn hình đẹp, mà hãy tìm cho mình một điều để nhớ”.

Theo nhà báo Phùng Công Sưởng, cô gái giành vương miện Hoa hậu Việt Nam cần mang theo ký ức quê hương, hiểu biết về văn hóa và niềm tự hào đất nước. Đó cũng là tinh thần “Miền Hương Sắc” mà cuộc thi hướng tới.

Đại diện Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam, ông Nguyễn Quốc Vượng - Phó Tổng Giám đốc tập đoàn - cho biết tên gọi Chuyến tàu Độc lập gắn với thời điểm đặc biệt của đất nước. Hành trình hướng thí sinh đến việc tìm hiểu văn hóa Thăng Long - Kinh Bắc và trân trọng giá trị hòa bình, độc lập, tự do.

Chuyến tàu mang ký ức Hà Nội

Khoảnh khắc đội ngũ nhân viên đường sắt đứng chào đón các thí sinh tại sân ga mở đầu cho một trải nghiệm khác với chuyến đi thông thường. Những tấm vé, khăn lưu niệm và lá cờ nhỏ trở thành vật gợi nhớ về ngày các cô gái cùng đi trên đoàn tàu Hà Nội 5 cửa ô.

Bên trong các toa tàu, những lớp ký ức về Thủ đô được tái hiện bằng hiện vật và cách bài trí. Tại toa Ô Cầu Dền, điện thoại bàn, máy thu thanh và đồ dùng cũ gợi nhắc đời sống Hà Nội qua nhiều thời kỳ. Khu vực “Cửa hàng mậu dịch - Kỷ niệm mới” đưa hình ảnh biển hiệu, xe đạp cùng những vật dụng quen thuộc trở lại trong một không gian di động.

Ở đó, lịch sử không chỉ được giới thiệu bằng lời. Hành khách có thể quan sát, chạm gần vào hiện vật, nghe âm nhạc và nhìn cảnh vật thay đổi qua ô cửa tàu. Việc được di chuyển giữa các toa cũng giúp các thí sinh chủ động khám phá thay vì ngồi cố định tại một vị trí.

Âm nhạc truyền thống là điểm nhấn của chuyến đi. Tiếng hát xẩm, hát chèo vang lên giữa không gian tàu đang chuyển bánh, tạo nên trải nghiệm mới với nhiều thí sinh. Mai Hoa, cô gái quê Bắc Ninh, gọi đây là “con tàu của văn hóa” bởi mỗi toa, mỗi hoạt động đều gắn với câu chuyện về vùng đất đoàn đi qua.

Yến Trang nhìn nhận chuyến đi như “hành trình đánh thức ký ức”. Những hình ảnh về Hà Nội xưa, đặt trong không gian đường sắt hiện đại, giúp cô cảm nhận rõ hơn sự nối tiếp giữa truyền thống và đời sống hôm nay.

Trải nghiệm còn được mở rộng qua ẩm thực. Xôi cốm, bánh rán, nước vối cùng một số thức quà Hà Nội được phục vụ trên tàu. Các món ăn không cầu kỳ nhưng góp thêm một cách tiếp cận văn hóa bằng vị giác, bên cạnh âm nhạc, kiến trúc và cảnh quan.

Lê Phương Nghi cho biết hát xẩm và những thức quà Hà Nội mang lại cho cô cảm giác mới mẻ. Với cô, trải nghiệm trực tiếp giúp thí sinh hiểu rõ hơn đặc trưng từng vùng miền, từ đó có thêm chất liệu để giới thiệu văn hóa Việt Nam tới du khách quốc tế.

53 thí sinh trong vòng tay người dân Bắc Ninh

Một trong những hình ảnh lắng đọng nhất là hàng trăm người dân chờ đón đoàn tại khu vực đình Đồng Kỵ. Dưới thời tiết nắng nóng, người dân đứng dọc lối đi, vẫy tay, chụp ảnh và dành lời động viên cho các thí sinh.

Khoảng cách giữa người xem và thí sinh nhanh chóng được thu hẹp bằng những cái chạm tay, nụ cười và cuộc trò chuyện ngắn. Nhiều em nhỏ được cha mẹ đưa đến gặp các cô gái Hoa hậu Việt Nam. Một số em chủ động xin chụp ảnh, có em được thí sinh bế trên tay.

Thí sinh đáp lại sự đón tiếp bằng thái độ cởi mở. Họ dừng lại giao lưu, chụp ảnh và hỏi thăm người dân thay vì chỉ di chuyển qua điểm đến. Với nhiều cô gái, tình cảm của người dân địa phương là bất ngờ lớn nhất trong chuyến đi.

Mai Hoa cho biết cô háo hức ngay khi biết hành trình đưa đoàn về quê hương Bắc Ninh. Sự chào đón nồng nhiệt của bà con khiến trải nghiệm trở nên đặc biệt, đồng thời giúp thí sinh cảm nhận rõ nét sự mến khách của người dân vùng Quan họ.

Đồng Kỵ là vùng đất giàu truyền thống lịch sử và nổi tiếng với nghề làm đồ gỗ. Cụm di tích Đình - Đền - Chùa Đồng Kỵ phản ánh đời sống tín ngưỡng, kiến trúc và phong tục được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong hành trình lần này, vẻ đẹp của di tích được cộng hưởng với hình ảnh gần gũi của người dân địa phương.

Dấu ấn văn hóa Kinh Bắc

Rời không gian đường sắt, những dấu ấn văn hóa Kinh Bắc hiện lên qua kiến trúc, tín ngưỡng, âm nhạc và nghề thủ công truyền thống. Đền Đô là điểm nhấn trong ngày trải nghiệm. Di tích quốc gia đặc biệt này thờ 8 vị vua triều Lý, gắn với một giai đoạn quan trọng trong lịch sử dân tộc.

Tại Đền Đô, các thí sinh nghe giới thiệu về Chiếu dời đô, dâng hương Bát vị tiên vương triều Lý và tìm hiểu mối liên hệ giữa vùng đất Kinh Bắc với kinh thành Thăng Long. Câu chuyện lịch sử được đặt trong không gian di tích giúp các cô gái tiếp cận rõ hơn chiều sâu của hành trình.

Quan họ tại thủy đình mang đến sắc thái khác. Các liền anh, liền chị trong trang phục truyền thống cất tiếng hát giữa sự hưởng ứng của dàn thí sinh.

Bên cạnh Quan họ, thí sinh còn trải nghiệm viết thư pháp, tìm hiểu tranh dân gian Đông Hồ và bánh phu thê. Những hoạt động này không được đặt như màn trình diễn riêng lẻ, mà cùng làm rõ diện mạo văn hóa vùng Kinh Bắc: giàu lịch sử, có sức sống bền bỉ trong cộng đồng.

Lớp trầm tích lịch sử ở Bảo tàng Nam Hồng

Bảo tàng Nam Hồng mang đến điểm nhìn rộng hơn về lịch sử và văn hóa trong chặng cuối hành trình. Không gian được thành lập năm 2017, là tâm huyết của ông Nguyễn Thế Hồng - Chủ tịch Hội Sưu tầm, nghiên cứu cổ vật Kinh Bắc, Giám đốc bảo tàng.

Gần 3.000 hiện vật được tập hợp tại đây, gồm đồ đồng, đồ gốm thuộc các nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Champa có niên đại hàng nghìn năm. Bảo tàng còn lưu giữ đồ sứ, tiền cổ, ngọc và đồ gỗ sơn son thếp vàng thuộc nhiều giai đoạn lịch sử.

Trước những tủ trưng bày, các thí sinh dành thời gian quan sát họa tiết, hình dáng và thông tin của từng hiện vật. Những món đồ không còn xuất hiện như khái niệm xa xôi trong sách vở, mà được nhìn thấy ở khoảng cách gần.

Điểm thu hút sự chú ý lớn nhất là ấn vàng Hoàng đế chi bảo. Nhiều thí sinh cho biết đây là lần đầu được tận mắt chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia. Ngoài giá trị vật chất, chiếc ấn gắn với nhiều biến động lịch sử và hành trình hồi hương di sản.

Từ tiếng hát trên tàu đến những hiện vật trong bảo tàng, chuyến đi đưa các cô gái tiếp cận văn hóa qua nhiều lớp. Đó cũng là điều nhà báo Phùng Công Sưởng gửi gắm trước giờ khởi hành: Hương sắc Việt Nam không chỉ hiện diện trên sân khấu hay trong tà áo dài, mà còn nằm trong những miền đất, di sản, tiếng hát và con người mà các thí sinh gặp gỡ.

Khi ngày trải nghiệm khép lại, mỗi người có một điều riêng để ghi nhớ. Với người là câu Quan họ, với người là những thức quà Hà Nội, một cái chạm tay của người dân hay khoảnh khắc đứng trước bảo vật quốc gia. Những mảnh ghép ấy tạo nên diện mạo trọn vẹn hơn của hành trình Thăng Long - Kinh Bắc.