Trồng ớt zanpeno theo chuỗi liên kết - hướng đi mới nâng giá trị đất màu

Mô hình trồng ớt zanpeno tại xã Hoằng Sơn bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người dân.

Trước đây, diện tích đất màu ở Hoằng Sơn chủ yếu được canh tác các loại cây truyền thống như ngô, lạc, rau màu ngắn ngày... Tuy nhiên, do phụ thuộc nhiều vào thời tiết, thị trường tiêu thụ không ổn định nên hiệu quả kinh tế chưa cao. Bài toán chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích luôn là trăn trở của chính quyền và người dân địa phương.

Bước ngoặt đến từ vụ đông xuân năm 2026, khi Hội Nông dân xã Hoằng Sơn phối hợp với HTX dịch vụ nông nghiệp Hoằng Lương triển khai mô hình trồng ớt zanpeno (ớt ngọt) theo hướng sản xuất hàng hóa. Ngay từ khi triển khai, mô hình được thực hiện trên diện tích 2ha, áp dụng đồng bộ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Từ khâu làm đất, chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch đều được hướng dẫn kỹ thuật bài bản, giúp nông dân tiếp cận phương thức canh tác khoa học, giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng sản phẩm. Toàn bộ sản lượng ớt sau thu hoạch được HTX hữu cơ Lang Chánh ký kết bao tiêu.

Theo tính toán, chi phí đầu tư cho mô hình dao động từ 3,3 đến 3,5 triệu đồng/sào. Sau khoảng 3 tháng gieo trồng, cây bắt đầu cho thu hoạch và kéo dài trong khoảng 2 tháng. Năng suất ước đạt khoảng 1,7 tấn/sào - là mức cao so với nhiều loại cây trồng truyền thống.

Ông Lê Văn Hoàng ở thôn Liêm Chính chia sẻ: “Năng suất cao, thu hoạch kéo dài giúp tăng thu nhập ổn định. Quan trọng hơn là người dân đã quen dần với cách sản xuất theo quy trình, không còn làm theo kinh nghiệm đơn lẻ. Nếu được hỗ trợ thêm về kỹ thuật và mở rộng diện tích, tôi tin ớt sẽ trở thành cây trồng chủ lực trên đất màu địa phương”.

Còn bà Nguyễn Thị Thao ở thôn Cần Kiệm cho biết: “Trồng ớt zanpeno không khó nhưng đòi hỏi tuân thủ đúng kỹ thuật. Từ khâu làm đất phải tơi xốp, lên luống cao, thoát nước tốt, giống phải chọn loại chất lượng. Trong quá trình chăm sóc cần bón phân cân đối, tưới nước đều và đặc biệt chú ý phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn. Khi thu hoạch phải đúng độ chín để đảm bảo chất lượng. Làm đúng quy trình thì cây sinh trưởng tốt, quả đều và bán được giá”.

Không chỉ mang lại thu nhập trực tiếp, mô hình còn góp phần nâng cao giá trị sử dụng đất. Những thửa ruộng trước đây hiệu quả thấp nay đã trở thành vùng sản xuất tập trung, có định hướng rõ ràng. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng các vùng chuyên canh, tiến tới phát triển nông nghiệp quy mô lớn. Đáng chú ý, việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP đã nâng cao nhận thức của người dân về sản xuất an toàn, bảo vệ môi trường và sức khỏe. Từ thói quen canh tác nhỏ lẻ, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thiếu kiểm soát, người dân đã dần chuyển sang quy trình sản xuất khoa học, có giám sát, truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Mô hình cũng cho thấy hiệu quả rõ nét của việc liên kết “4 nhà” trong sản xuất nông nghiệp. Sự phối hợp giữa nông dân - HTX - đơn vị tiêu thụ đã tạo thành chuỗi giá trị khép kín, giúp giảm chi phí trung gian, ổn định đầu ra và nâng cao lợi nhuận.

Từ kết quả bước đầu, mô hình trồng ớt zanpeno được đánh giá là hướng đi phù hợp trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại Hoằng Sơn. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để làm cơ sở nhân rộng. Việc mở rộng không chỉ dừng lại ở quy mô diện tích mà còn hướng tới nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường. Bên cạnh đó, địa phương cũng xác định tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, nâng cao năng lực quản lý và tổ chức sản xuất. Việc tuân thủ quy trình VietGAP, hướng tới các tiêu chuẩn cao hơn sẽ là nền tảng để sản phẩm nông nghiệp địa phương đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.