Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng: Hình thành không gian phát triển mới cho Thủ đô

Dự án chiến lược của Thủ đô

Theo thông tin báo chí do UBND TP. Hà Nội vừa công bố, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng, dự án không chỉ mở ra trục không gian xanh trung tâm mới mà còn được kỳ vọng tạo động lực phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị hai bên sông Hồng theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững.

UBND TP. Hà Nội cho biết, dự án được triển khai trên cơ sở nhiều chủ trương, nghị quyết và kết luận của Trung ương, Quốc hội và Thành phố. Trong đó, Nghị quyết số 258/NQ-QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội cho phép áp dụng cơ chế đặc thù để nghiên cứu và triển khai dự án.

Trước đó, Thường trực Chính phủ đã thống nhất chủ trương nghiên cứu đầu tư; Thành ủy Hà Nội đã báo cáo Bộ Chính trị và ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 13/12/2025 cơ bản thống nhất chủ trương triển khai dự án cùng các dự án thành phần. HĐND thành phố Hà Nội cũng đã thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 498/NQ-HĐND và mới đây tiếp tục ban hành Nghị quyết số 18/NQ-HĐND ngày 11/5/2026 quyết định chủ trương đầu tư chính thức đối với dự án.

Đáng chú ý, ngày 13/5/2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký quyết định phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong 9 trục động lực phát triển quan trọng của Thủ đô.

Theo quy hoạch, trục này giữ vai trò là không gian xanh trung tâm, đồng thời là hành lang kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo và phát triển đô thị dọc hai bên sông Hồng.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng: Hình thành không gian phát triển mới cho Thủ đô. Ảnh minh họa

Quy mô hơn 11.400ha, triển khai qua 5 nhóm dự án

Theo thông tin công bố, dự án có quy mô sử dụng đất khoảng 11.418ha, trải dài qua địa bàn 16 xã, phường gồm Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng.

Dự án được chia thành 5 nhóm lớn với nhiều dự án thành phần.

Trong đó, nhóm hạ tầng giao thông gồm hai tuyến đại lộ cảnh quan dọc hai bên sông Hồng. Tuyến Hữu Hồng dài khoảng 45,35km và tuyến Tả Hồng dài khoảng 35km.

Nhóm công viên sinh thái và không gian công cộng gồm 11 dự án thành phần với hàng loạt công viên quy mô lớn tại các bãi sông như Tráng Việt, Tàm Xá, Ngọc Thụy, Long Biên - Cự Khối, Xuân Quan - Phụng Công, Ô Diên, Liên Mạc - Thượng Cát - Phú Thượng, Hồng Hà, Lĩnh Nam… Riêng Công viên công cộng phường Phú Thượng có diện tích khoảng 20ha đã được khởi công từ cuối năm 2025 như một dự án thành phần độc lập đầu tiên của toàn bộ đại dự án.

Bên cạnh đó là các dự án kè, chỉnh trị lòng sông và bờ sông nhằm bảo đảm an toàn thoát lũ, chỉnh trang cảnh quan và ổn định dòng chảy. Theo UBND thành phố Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng thành phố đã thống nhất nhiều nội dung kỹ thuật liên quan đến thủy lực, đê điều và an toàn thoát lũ trong cuộc họp ngày 6/5/2026.

Một hợp phần đáng chú ý khác là các khu đô thị định cư và tái thiết gồm khu đô thị định cư Long Biên, Lĩnh Nam và khu tái thiết đô thị làng nghề Bát Tràng. Đây được xem là các khu vực trọng điểm phục vụ tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án.

Đáng chú ý, dự án sẽ ưu tiên tái định cư trước khi triển khai đồng bộ. Theo UBND thành phố Hà Nội, toàn bộ khu vực dự án hiện có khoảng 247.431 người với khoảng 70.474 hộ dân sinh sống. Thành phố xác định đây là dự án có quy mô rất lớn, tác động trực tiếp đến đời sống của hàng chục nghìn hộ dân ven sông Hồng nên việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai.

Quan điểm của thành phố là ưu tiên đầu tư các khu tái định cư, tái thiết trước khi triển khai đồng bộ các hạng mục còn lại của dự án. Việc bố trí tái định cư sẽ theo nguyên tắc “bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”.

Theo kế hoạch, Khu đô thị định cư tại phường Long Biên quy mô khoảng 201ha có thể đáp ứng khoảng 40.000 - 42.000 căn hộ định cư. Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam quy mô khoảng 98ha đáp ứng khoảng 15.000 - 16.000 căn hộ. Ngoài ra, Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và Đông Anh quy mô khoảng 700ha dự kiến cung cấp khoảng 16.000 - 18.000 lô đất định cư.

Tổng số căn hộ và lô đất định cư dự kiến khoảng 79.000 - 85.000 căn, cơ bản đáp ứng nhu cầu tái định cư của người dân trong phạm vi ảnh hưởng của dự án.

UBND TP. Hà Nội cho biết, việc rà soát phạm vi giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, phù hợp quy hoạch và điều kiện thực tế, đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến sinh kế và đời sống người dân.

Dự án có quy mô sử dụng đất khoảng 11.418ha, trải dài qua địa bàn 16 xã, phường. Ảnh minh họa

Không gian xanh trung tâm mới của Hà Nội

Theo định hướng phát triển, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ là dự án giao thông hay chỉnh trang đô thị đơn thuần mà còn là cấu phần chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian phát triển của Thủ đô.

Trong nhiều năm qua, sông Hồng được xem là “trục cảnh quan” lớn nhất của Hà Nội nhưng chưa khai thác tương xứng với tiềm năng. Phần lớn diện tích bãi sông vẫn phân tán, thiếu kết nối hạ tầng và chưa hình thành hệ sinh thái đô thị, văn hóa, thương mại hiện đại.

Việc đầu tư hệ thống đại lộ, công viên sinh thái, kè cảnh quan và các khu đô thị định cư được kỳ vọng sẽ tạo nên diện mạo mới cho hai bên sông Hồng, đồng thời hình thành không gian công cộng quy mô lớn, tăng diện tích cây xanh và cải thiện môi trường đô thị.

Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 - 2038. Trong đó, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng chính như hai tuyến đại lộ cảnh quan, các công trình kè và chỉnh trị sông, Công viên công cộng phường Phú Thượng, Công viên bãi sông phường Hồng Hà cùng các khu đô thị định cư và các dự án giải phóng mặt bằng độc lập.

Giai đoạn 2030 - 2038 sẽ tiếp tục hoàn thiện các dự án thành phần còn lại.

Để triển khai dự án, thành phố dự kiến sử dụng quỹ đất thanh toán khoảng 2.655,8ha nằm trong phạm vi phát triển đô thị của dự án và một phần quỹ đất khác được rà soát từ các dự án chậm triển khai hoặc quỹ đất thanh toán BT trên địa bàn.

UBND TP. Hà Nội khẳng định việc quản lý, sử dụng quỹ đất thanh toán sẽ được thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch và phòng ngừa thất thoát tài sản công.