Trực thăng tấn công Tiger của châu Âu và hành trình khép lại tại Australia
Được kỳ vọng là biểu tượng công nghệ quốc phòng châu Âu, trực thăng tấn công Tiger từng là xương sống của lực lượng không quân lục quân Australia trước khi bị thay thế bởi một nền tảng khác sau nhiều năm vận hành nhiều thách thức.
Trực thăng Tiger là sản phẩm hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa Pháp và Đức, do tập đoàn Airbus Helicopters phát triển. Australia tiếp nhận biến thể Tiger ARH - trực thăng trinh sát vũ trang - nhằm hiện đại hóa lực lượng không quân lục quân.
Khi được đưa vào biên chế, Tiger được xem là bước nhảy vọt về công nghệ so với các dòng trực thăng vũ trang thế hệ cũ.
Tiger ARH là trực thăng tấn công 2 động cơ tuốc bin trục MTR390, mỗi động cơ có công suất khoảng 960 kW.
Máy bay đạt tốc độ tối đa gần 290 km/h và tầm bay khoảng 800 km khi mang thùng nhiên liệu phụ. Trọng lượng cất cánh tối đa vào khoảng 6 tấn.
Phi hành đoàn gồm 2 người, bố trí theo cấu hình trước sau với buồng lái bọc giáp bảo vệ.
Về hỏa lực, Tiger ARH được trang bị pháo tự động gắn tháp pháo dưới mũi cỡ nòng 30 mm, có khả năng xoay theo mục tiêu nhờ hệ thống ngắm bắn điện quang.
Trực thăng có thể mang tên lửa chống tăng AGM-114 Hellfire dẫn đường bằng laser, rocket 70 mm và tên lửa không đối không tầm ngắn AIM-92 Stinger để tự vệ.
Hệ thống cảm biến bao gồm thiết bị quan sát hồng ngoại, camera truyền hình độ phân giải cao và máy đo xa laser.
Về thiết kế, Tiger sử dụng thân máy bay làm từ vật liệu composite nhằm giảm khối lượng và tăng khả năng chống đạn cỡ nhỏ.
Cánh quạt chính 4 lá và cánh quạt đuôi thiết kế tối ưu cho khả năng cơ động ở độ cao thấp. Hệ thống điện tử hàng không tích hợp cho phép tác chiến ban ngày và ban đêm.
Tuy nhiên, trong quá trình khai thác, Tiger ARH tại Australia gặp nhiều khó khăn về bảo dưỡng, chuỗi cung ứng phụ tùng và tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu.
Các vấn đề kỹ thuật kéo dài khiến chi phí duy trì tăng cao. Dù Tiger từng tham gia các nhiệm vụ huấn luyện và triển khai thực địa, hiệu suất tổng thể không đạt như kỳ vọng ban đầu.
Việc Australia quyết định thay thế Tiger phản ánh xu hướng ưu tiên nền tảng có độ tin cậy cao hơn và hệ sinh thái hậu cần rộng hơn. Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương biến động, khả năng duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu liên tục được đặt lên hàng đầu.
Từ góc độ chiến lược công nghiệp, Tiger từng là nỗ lực của châu Âu nhằm xây dựng một trực thăng tấn công độc lập với Mỹ. Dự án thể hiện năng lực thiết kế, tích hợp cảm biến và hệ thống vũ khí của ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu.
Tuy nhiên, việc một khách hàng như Australia lựa chọn thay thế Tiger cho thấy thách thức trong việc duy trì sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Dù bị thay thế tại Australia, Tiger vẫn tiếp tục phục vụ trong lực lượng vũ trang một số quốc gia châu Âu.
Những nâng cấp về phần mềm, hệ thống điện tử và vũ khí vẫn đang được triển khai để kéo dài vòng đời khai thác.
Điều này cho thấy nền tảng Tiger không hoàn toàn thất bại, nhưng chịu áp lực lớn từ yêu cầu tác chiến hiện đại và tiêu chuẩn hậu cần ngày càng khắt khe.
Hành trình của Tiger tại Australia vì thế là một lát cắt điển hình về thách thức của các chương trình vũ khí công nghệ cao - nơi yếu tố kỹ thuật, chi phí vận hành và năng lực bảo đảm kỹ thuật quyết định sự thành bại không kém gì tính năng chiến đấu trên lý thuyết.
