Trưng bày '156 hình tượng Lê-nin' tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

Trưng bày được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam cùng Bộ Nghệ thuật và Chính sách văn hóa vùng Ulyanovsk (Liên bang Nga).

Khai mạc trưng bày chuyên đề “156 hình tượng Lê-nin - Từ bộ sưu tập của Khu Lưu niệm V.I. Lê-nin ở Ulyanovsk”. Ảnh: Hoàng Quyên

Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội V.V. Murashkin chia sẻ, Bảo tàng Hồ Chí Minh không chỉ là một thiết chế văn hóa, mà còn là hiện thân sinh động của tình hữu nghị và sự tôn trọng lẫn nhau giữa hai dân tộc. Công trình này được xây dựng với sự tham gia tích cực của các chuyên gia Liên Xô, như một món quà của nhân dân Liên Xô dành tặng Việt Nam.

Ông Murashkin cho biết, triển lãm hôm nay càng có ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức tại Việt Nam, trong chính Bảo tàng mang tên vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam - Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bởi lẽ, mối liên hệ giữa Lê-nin và Hồ Chí Minh là sự gắn bó sâu sắc về tư tưởng và tinh thần, đã ảnh hưởng đến vận mệnh của các dân tộc. Những tư tưởng của Lê-nin về quyền tự quyết của các dân tộc, về đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và bất công xã hội đã tìm thấy sự đồng điệu mạnh mẽ trong trái tim của người thanh niên Nguyễn Ái Quốc. Chính việc tiếp cận với học thuyết của Lê-nin đã trở thành bước ngoặt quyết định, định hình con đường chính trị của Người và truyền cảm hứng cho cuộc đấu tranh giành độc lập của Việt Nam.

Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội V.V. Murashkin phát biểu tại lễ khai mạc. Ảnh: Hoàng Quyên

Tại lễ khai mạc trưng bày, Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh khẳng định, học thuyết Mác - Lê-nin chính là ánh sáng soi đường cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

Ông Vũ Mạnh Hà cũng cho biết, trong lịch sử mỹ thuật Xô viết, có một chủ đề đặc biệt ra đời từ cuộc cách mạng, đó là chủ đề về hình tượng vị lãnh tụ của nhân dân lao động, được gọi là “Lê-nin-i-a-na” (chủ đề về Lê-nin). Chủ đề này đã được xây dựng xuyên suốt nhiều thập kỷ. Khởi nguồn từ những bức chân dung lấy cảm hứng từ các tấm ảnh gốc hoặc được thực hiện trực tiếp từ nguyên mẫu khi Người còn sống, hình tượng vị lãnh tụ kính yêu của giai cấp lao động hiện lên đầy chân thực và sống động qua nét vẽ của các họa sĩ danh tiếng đương thời.

Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh phát biểu. Ảnh: Hoàng Quyên

Sau khi V.I. Lê-nin qua đời, chủ đề Lê-nin-i-a-na bước sang một giai đoạn phát triển mới. Nhiệm vụ lúc này không chỉ đơn thuần là khắc họa chân dung vị nguyên thủ quốc gia đã khuất, mà còn gánh vác sứ mệnh xây dựng hình tượng anh hùng - lãng mạn về một nhà cách mạng vĩ đại, một nhân vật lịch sử tầm cỡ thế giới.

Trong tất cả các loại hình mỹ thuật, bao gồm cả đồ họa, việc xây dựng hình tượng Lê-nin - nhà cách mạng, vị lãnh tụ, nhà tư tưởng và người bạn của giai cấp công nhân, nông dân - đã được triển khai mạnh mẽ. Cùng với thể loại chân dung, các tác phẩm mỹ thuật phản ánh mọi giai đoạn trên con đường cách mạng của V.I. Lê-nin cũng ra đời, khắc họa những cảnh Người diễn thuyết trước công chúng, các buổi họp bàn công việc hay những cuộc gặp gỡ với nhân dân lao động.

Trưng bày giới thiệu 156 hình tượng V.I. Lê-nin được lựa chọn kỹ lưỡng từ bộ sưu tập của Khu Lưu niệm V.I. Lê-nin ở Ulyanovsk. Ảnh: Hoàng Quyên

Tại trưng bày chuyên đề lần này ở Bảo tàng Hồ Chí Minh, với 156 hình tượng V.I. Lê-nin được lựa chọn kỹ lưỡng từ bộ sưu tập của Khu Lưu niệm V.I. Lê-nin ở Ulyanovsk - quê hương của Người, công chúng sẽ được tìm hiểu hành trình đầy xúc động về cuộc đời và sự nghiệp của V.I. Lê-nin. Thông qua ngôn ngữ hội họa, đồ họa, công chúng sẽ được chiêm ngưỡng hình tượng cậu bé Vô-lô-đi-a thời niên thiếu trong vòng tay gia đình tại Simbirsk đến Vladimir Ulyanov - người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đầy nhiệt huyết trong những ngày đầu hoạt động cách mạng, cũng như bản lĩnh phi thường của Người trong những năm tháng lưu vong.

Đặc biệt, trưng bày còn tái hiện khoảnh khắc chói lọi của ngày 25-10-1917, khi Người chèo lái con tàu Cách mạng Tháng Mười Nga đến bến bờ thắng lợi. Công chúng được thấy hình ảnh lãnh tụ Lê-nin trong những phút nghỉ ngơi hay khoảnh khắc bên các em nhỏ. Ở đây, một vĩ nhân gánh vác vận mệnh thế giới hiện lên vô cùng nhân hậu, giản dị và thông thái, như muốn nhắn nhủ tới thế hệ tương lai lời dạy nổi tiếng: “Học, học nữa, học mãi!”.

Điều đặc biệt tại trưng bày là một số lượng không nhỏ tác phẩm chân dung Lê-nin hiện còn lưu giữ đã được sáng tác khi Người còn sống, trong đó có những tác phẩm vẽ trực tiếp từ nguyên mẫu bởi các họa sĩ danh tiếng đương thời.

Giới thiệu hiện vật là những phù điêu quý về hình tượng Lê-nin. Ảnh: Hoàng Quyên

Trưng bày gồm 9 phần: “Tôi sinh ra ở Simbirsk”, “Bắt đầu hoạt động cách mạng”, “Con đường cách mạng - Thời kỳ lưu vong”, “Vị lãnh tụ cách mạng”, “Chân dung vẽ khi sinh thời”, “Ta sẽ xây dựng một thế giới mới…”, “Trong những giây phút nghỉ ngơi”, “Lê-nin và trẻ em”, “Sống mãi trong sự nghiệp”.

Ngoài ra, trong trưng bày chuyên đề này, Bảo tàng Hồ Chí Minh còn giới thiệu một số hiện vật, tài liệu tiêu biểu thể hiện tình đoàn kết bền chặt, hữu nghị sâu sắc cùng tình cảm tốt đẹp của Đảng, Nhà nước và nhân dân Liên Xô dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân Việt Nam.

Trưng bày mở cửa đến tháng 11-2026. Ảnh: Hoàng Quyên

Trưng bày được tổ chức dịp này thể hiện sự hợp tác, trao đổi hiệu quả giữa Bảo tàng Hồ Chí Minh Việt Nam và Khu Lưu niệm V.I. Lê-nin ở Ulyanovsk (Liên bang Nga), góp phần tăng cường, vun đắp tình hữu nghị truyền thống Việt - Nga, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và tình cảm hữu nghị giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Trưng bày mở cửa đón khách tham quan từ ngày 22-4-2026 đến tháng 11-2026.