Trưng bày thành tựu nghiên cứu văn hóa, văn học qua nhiều thế hệ

Không gian trưng bày giới thiệu các dấu mốc phát triển, công trình nghiên cứu tiêu biểu và những đóng góp của hai viện trong nghiên cứu, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, văn học.

Các đại biểu tham quan khu trưng bày của Viện Nghiên cứu Văn hóa.

Phát biểu khai mạc, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, văn hóa và văn học luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc khám phá con người và xã hội. Thông qua hệ thống biểu tượng, ký ức, ngôn ngữ, hình tượng nghệ thuật và các thực hành văn hóa, văn học không chỉ lưu giữ tri thức, phản ánh đời sống mà còn góp phần bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng tâm hồn, làm giàu bản sắc và hình thành hệ giá trị.

Dẫn lại phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 với quan điểm “Văn hóa còn thì dân tộc còn”, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới, văn hóa và văn học tiếp tục được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển. Phát huy vai trò của văn học, văn hóa chính là đầu tư cho phát triển con người, xây dựng hệ giá trị quốc gia và tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Chia sẻ tại sự kiện, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hồng Lý, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa nhắc lại những năm đầu hình thành Ban Văn hóa dân gian - tiền thân của Viện Nghiên cứu Văn hóa ngày nay. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hồng Lý, trong điều kiện còn nhiều khó khăn, các thế hệ cán bộ, nhà khoa học đã kiên trì điều tra, sưu tầm tư liệu, từng bước xây dựng nền tảng nghiên cứu văn hóa dân gian. Trải qua gần nửa thế kỷ phát triển, Viện không ngừng mở rộng phạm vi nghiên cứu từ văn hóa dân gian đến văn hóa truyền thống, văn hóa đương đại, di sản văn hóa, văn hóa các tộc người, giao lưu và tiếp biến văn hóa; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, hợp tác quốc tế và tư vấn chính sách, góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.

Với chủ đề “Kết nối truyền thống – Vững bước tương lai”, Trưng bày giới thiệu những dấu mốc tiêu biểu trong quá trình xây dựng, phát triển của hai viện; các kết quả nghiên cứu cơ bản, điều tra, sưu tầm, bảo tồn, lưu trữ và công bố tư liệu; hoạt động đào tạo, hợp tác quốc tế và tư vấn chính sách trong lĩnh vực văn hóa, văn học. Điểm nhấn của không gian Trưng bày là khu vực trung tâm với hai thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” và “Văn học là nhân học”, cùng các mô hình sắp đặt sách mang biểu tượng của Viện Nghiên cứu Văn hóa và Viện Văn học, thể hiện quá trình tích lũy tri thức, kế thừa truyền thống và đổi mới trong nghiên cứu.

Các đại biểu tham quan khu trưng bày của Viện Nghiên cứu Văn hóa.

Khu trưng bày của Viện Nghiên cứu Văn hóa giới thiệu những thành tựu nổi bật trong 47 năm hình thành và phát triển, từ xây dựng nền tảng lý luận, sưu tầm, nghiên cứu và xuất bản các công trình về văn hóa dân gian các dân tộc đến mở rộng đối tượng nghiên cứu, đổi mới phương pháp tiếp cận, đào tạo nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế và tư vấn chính sách. Một điểm nhấn khác là 20 bức ảnh thuộc dự án Photovoice “Chúng tôi – người K’ho”, được thực hiện tại thôn R’teng 2, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng trong khuôn khổ dự án hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Văn hóa và Đại học East Anglia (Vương quốc Anh) về sinh kế vùng Tây Nguyên. Những bức ảnh do chính người dân thực hiện, phản ánh đời sống và những câu chuyện văn hóa của cộng đồng.

Khu trưng bày của Viện Văn học tái hiện hành trình 73 năm xây dựng và phát triển kể từ khi tiền thân của Viện được thành lập tại Tân Trào năm 1953. Qua hơn bảy thập kỷ hoạt động, Viện đã công bố hơn 1.000 đầu sách nghiên cứu và chuyên khảo, chủ trì hàng trăm đề tài khoa học và hội thảo trong nước, quốc tế; được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba, Huân chương Lao động hạng Nhất và Huân chương Độc lập hạng Nhất. Các nhà khoa học của Viện được trao 8 Giải thưởng Hồ Chí Minh và 13 Giải thưởng Nhà nước về khoa học, văn học và nghệ thuật.

Trưng bày diễn ra đến hết ngày 22/8 tại trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, số 1 Liễu Giai, Hà Nội.