Ngôi làng nơi màn đêm buông xuống hai lần chỉ trong một ngày

Quang cảnh làng Avellanosa de Munṍ ở miền bắc Tây Ban Nha, nơi sắp đón hiện tượng hy hữu hoàng hôn buông xuống hai lần trong một ngày. Ảnh: El Pais

Có những ngôi làng yên bình, nhưng Avellanosa de Munṍ – một ngôi làng nhỏ thuộc tỉnh Burgos ở miền bắc Tây Ban Nha – còn tĩnh lặng hơn thế. Nơi đây không có nhà hàng, không có cửa hàng. Quán bar của làng chưa bao giờ mở cửa, còn hầm rượu vang cũ thì đã vĩnh viễn đóng lại.

Thế nhưng nếu lắng nghe kỹ, người ta vẫn có thể cảm nhận được nhịp sống riêng của ngôi làng. Tiếng vo ve trầm đục của những con ong mộc bay lượn quanh bụi oải hương dưới cái nắng mùa hè gay gắt hòa cùng tiếng chim én đen trắng ríu rít trên những mái nhà đá tạo nên bản hòa âm hiếm hoi giữa các con phố gần như vắng bóng người. Xa xa, tiếng máy kéo đơn độc là dấu hiệu hiếm hoi của hoạt động con người.

Mỗi tuần chỉ một lần, chiếc xe tải màu trắng của tiệm bánh gần đó len lỏi vào làng để giao bánh mì cho số ít cư dân còn sinh sống tại đây, tạm thời đánh thức sự tĩnh lặng vốn bao trùm nơi này.

Đó là nhịp sống quen thuộc của những người dân còn ở lại, tại một nơi mà hầu như chẳng có điều gì đáng chú ý xảy ra. Thế nhưng mùa hè năm nay sẽ hoàn toàn khác. Ngôi làng vốn nổi tiếng vì sự vắng vẻ sẽ trở thành một trong những địa điểm hấp dẫn nhất hành tinh.

Ngày 12/8/2026, hiện tượng nhật thực toàn phần sẽ quét qua Đại Tây Dương. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1999 người dân lục địa châu Âu có thể quan sát nhật thực toàn phần.

Theo nhà vật lý María Teresa López Sánchez ở Madrid, đây cũng là lần đầu tiên kể từ năm 1912 hiện tượng này có thể quan sát được từ lãnh thổ Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, dải quan sát nhật thực toàn phần chỉ kéo dài trên một vùng rất hẹp của châu Âu và Avellanosa de Munṍ nằm đúng trên đường đi đó.

Điều khiến ngôi làng này đặc biệt là khung cảnh thiên nhiên: những cánh đồng lúa mì vàng óng, các quả đồi thấp mở ra đường chân trời phía tây rộng lớn, rất ít công trình xây dựng, gần như không có ô nhiễm ánh sáng và cũng ít đám đông hơn nhiều so với các điểm ngắm nhật thực nổi tiếng khác.

Hoàng hôn xuất hiện hai lần

Thời điểm diễn ra hiện tượng càng khiến trải nghiệm trở nên đặc biệt. Do nhật thực xảy ra ngay trước lúc Mặt Trời lặn nên bầu trời sẽ tạo ra hiệu ứng "hai lần chạng vạng", giống như chứng kiến hai buổi hoàng hôn chỉ trong vài phút.

Đến tối cùng ngày, mưa sao băng Perseids cũng sẽ đạt đỉnh, tạo nên sự hội tụ hiếm có của hai hiện tượng thiên văn đặc sắc.

Với bà Sara Álvarez Rodríguez, người sinh năm 1937 và chưa từng rời khỏi ngôi làng, địa điểm lý tưởng nhất để quan sát là khu hang động trên đồi. "Hãy lên phía hang động, từ đó có thể nhìn thấy mọi thứ", bà nói.

Trong gần 90 năm sinh sống tại đây, bà Álvarez đã chứng kiến ngôi làng thay đổi hoàn toàn.

Những năm 1950, Avellanosa de Munṍ có khoảng 200 cư dân cùng nhiều cửa hàng nhỏ. Những người bán cá đạp xe tới các làng lân cận để buôn bán.

Ông Rául Grande Revilla, 73 tuổi, nhớ lại hình ảnh người đưa thư cưỡi lừa mang thư báo đến làng. Dù người đưa thư có ngủ gật trên lưng lừa thì con vật vẫn biết chính xác phải dừng ở đâu, kể cả trước bưu điện nhỏ cuối làng.

Trong nhiều thế hệ, người dân sống bằng nông nghiệp khô hạn, trồng rau, làm rượu vang và chăn nuôi.

Khi nông nghiệp được cơ giới hóa, việc làm giảm mạnh. Người dân lần lượt chuyển tới Madrid, Bilbao, Barcelona và nhiều thành phố khác.

Ngày nay, số dê gặm cỏ trên các sườn đồi còn nhiều hơn số người sinh sống thường xuyên trong làng. Những cánh đồng hướng dương rộng lớn giờ phủ kín vùng đất từng có hàng trăm người lao động.

Nhật thực kéo người dân trở về quê

Mùa hè này, nhật thực đang đưa nhiều gia đình quay trở về. Ông Grande sẽ trở về cùng bạn đời, con trai, các cháu và nhóm bạn, tổng cộng khoảng 20 người, gần như gấp đôi dân số hiện tại của cả làng. Anh trai ông cũng sẽ đưa các con và cháu về đoàn tụ.

Bà Álvarez cho biết nhiều gia đình khác cũng sẽ đón người thân, bạn bè từ khắp Tây Ban Nha cũng như từ Anh, Pháp và Venezuela.

Theo tiến sĩ Lucrezia López, giảng viên Khoa Địa lý của Đại học Santiago de Compostela, những sự kiện đặc biệt như nhật thực có thể khiến mọi người "khám phá lại những nơi mà họ vốn đã có mối gắn bó".

Hiện tượng này cũng đang thu hút nhiều du khách quốc tế. Khách sạn Parador de Lerma, nằm trong cung điện cũ của Công tước Lerma, đã kín phòng cho dịp nhật thực từ năm 2022.

Theo cơ quan du lịch vùng Castilla y Léon, hầu hết cơ sở lưu trú trong khu vực đều đã được đặt trước từ rất sớm.

"Những người săn nhật thực tìm kiếm nơi quan sát tốt nhất chứ không phải nơi nổi tiếng nhất", đại diện cơ quan du lịch cho biết.

Ông Grande kể rằng một gia đình đến từ California dự định sang Tây Ban Nha để xem nhật thực. Lo họ sẽ bỏ lỡ thời khắc toàn phần nếu ở Madrid, ông đã đi từng nhà trong làng để hỏi xem ai có thể đón họ lưu trú.

Khoảnh khắc hiếm có của ngôi làng bị lãng quên

Trên khắp tỉnh Burgos, nhiều cộng đồng đang chuẩn bị các điểm quan sát và sự kiện dành cho người yêu thiên văn.

Riêng tại Avellanosa de Munṍ, người dân và du khách sẽ tập trung tại khu hang động phía trên ngôi làng. Khi nhật thực đạt cực đại, Mặt Trời chỉ còn cao khoảng 8 độ so với đường chân trời phía tây, khiến nơi đây trở thành vị trí lý tưởng để quan sát.

Đối với người dân địa phương, khu hang động không chỉ là điểm ngắm cảnh. Nhiều thế hệ đã cùng nhau lên đây ngắm hoàng hôn. Một cư dân cũ thậm chí còn mong muốn tro cốt của mình được rải tại nơi này. Đó là địa điểm chứa đựng ký ức và tình cảm sâu sắc của cả cộng đồng.

Ngày diễn ra nhật thực, Avellanosa de Munṍ sẽ lại rộn rã tiếng nói cười. Khói từ những bữa tiệc thịt cừu nướng sẽ lan tỏa ở nơi vốn không có nhà hàng. Tiếng trẻ em sẽ vang lên trên nền ngôi trường cũ. Rồi trong vài phút kỳ diệu, bóng tối sẽ buông xuống hai lần.

Nhờ một sự trùng hợp hiếm có của thiên nhiên, ngôi làng nhỏ bé từng bị lãng quên của Tây Ban Nha sẽ trở thành tâm điểm chú ý của cả thế giới.