Trung Quốc chi hơn 20 tỷ USD mua tôm, cá: Việt Nam có 2 mặt hàng đứng top đầu

Theo thống kê của cơ quan hải quan Trung Quốc, năm 2025, kim ngạch nhập khẩu thủy sản của nước này lên tới 20,26 tỷ USD. Trong nửa đầu năm 2026, Trung Quốc đã nhập khẩu khoảng 2,31 triệu tấn thủy sản, tương đương giá trị 10,1 tỷ USD.

Việt Nam trở thành nguồn cung thủy sản lớn thứ ba vào thị trường Trung Quốc, sau Nga và Ecuador.

Đáng lưu ý, trong cơ cấu nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc, tôm hùm là một trong những nhóm tăng trưởng nổi bật. Kim ngạch nhập khẩu mặt hàng hải sản cao cấp này năm 2025 tăng khoảng 47%, trong đó Việt Nam chiếm khoảng 36%, trở thành nguồn cung lớn nhất vào thị trường này.

Trung Quốc chi 845 triệu USD để mua tôm hùm của Việt Nam trong năm 2025, tăng đột biến so với con số 363,5 triệu USD của năm 2024, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho hay.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu tôm hùm của nước ta sang thị trường Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh 44,3% so với cùng kỳ năm 2025, đạt hơn 506 triệu USD.

Không chỉ tôm hùm, cá tra Việt Nam cũng đang chiếm vị trí áp đảo trong nhóm cá tra nhập khẩu của Trung Quốc. Số liệu thống kê từ Cục Hải quan cho thấy, năm 2025 xuất khẩu cá tra của nước ta sang Trung Quốc thu về 691 triệu USD và 7 tháng năm nay là 357 triệu USD.

Gần như toàn bộ lượng cá tra nhập khẩu của Trung Quốc đều đến từ Việt Nam. Ảnh: Minh Dũng

Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký VASEP, nhờ lợi thế giá và sự phù hợp với phân khúc ăn uống phổ thông, cá tra đã thâm nhập khá sâu vào hệ thống nhà hàng, dịch vụ cung cấp đồ ăn và tiêu dùng đại chúng.

Đáng chú ý, khối lượng nhập khẩu cá tra của Trung Quốc tăng liên tục trong giai đoạn 2016-2022 trước khi điều chỉnh sau mức đỉnh. Tuy nhiên, quy mô thị trường tỷ dân này vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy nhu cầu nền tảng đối với sản phẩm cá tra vẫn lớn.

Hiện nay, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Trong 7 tháng năm nay, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt gần 1,65 tỷ USD, tăng mạnh 37,1% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm khoảng 24,1% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

Bà Hằng nhận định, thị trường Trung Quốc vẫn còn dư địa tăng trưởng đáng kể trong trung và dài hạn, do người dân tại quốc gia này ngày càng quan tâm đến chế độ ăn giàu protein và ít chất béo. Cùng với đó, lượng thủy sản tiêu thụ tại hộ gia đình mới đang ở khoảng 21 gram/người/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức khuyến nghị khoảng 50 gram.

Trong khi đó, năng lực nuôi trồng của Trung Quốc đã gần đạt giới hạn. Do đó, nhập khẩu tiếp tục là kênh cần thiết để bổ sung nguồn cung cho thị trường nội địa.

Tuy nhiên, ngoài yếu tố giá, người tiêu dùng cũng ngày càng quan tâm nhiều đến độ tươi, nguồn gốc, truy xuất, chất lượng đồng đều, tính bền vững và chứng nhận.

Trong đó, nhóm tiêu dùng tầng lớp trung lưu và thu nhập cao gia tăng nhu cầu đối với thủy sản cao cấp. Người tiêu dùng trẻ Trung Quốc không muốn mất nhiều thời gian sơ chế, ngại mùi tanh và xương cá nên các sản phẩm được làm sạch, cắt thành khẩu phần, tẩm ướp, chế biến sẵn hoặc có thể dùng ngay đang ngày càng có sức hút.

Vì vậy, cơ hội cho doanh nghiệp Việt không còn chỉ nằm ở việc bán nhiều hơn, mà là bán đúng sản phẩm cho đúng khu vực và đúng kênh.

Bà cho rằng thủy sản sống và tươi có lợi thế tại miền Nam Trung Quốc; thủy sản đông lạnh và tiện lợi phù hợp hơn với miền Bắc và nội địa; sản phẩm chế biến sẵn có tiềm năng lớn ở nhóm người tiêu dùng trẻ và các chuỗi nhà hàng.

Phó Tổng thư ký VASEP nhấn mạnh cá tra Việt Nam tiếp tục có lợi thế ở phân khúc đại chúng nhờ giá cạnh tranh, trong khi tôm hùm và một số sản phẩm sống có cơ hội ở phân khúc cao cấp.