Trung Quốc chiếm 40% xuất khẩu hàng hóa bằng container toàn cầu

Ảnh minh họa - Ảnh: China Daily.

Theo người đứng đầu Phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc, nước này chiếm 40% lượng xuất khẩu hàng hóa đóng container toàn cầu tính theo mức trung bình luân phiên trong 3 tháng qua. Kết quả này một lần nữa cho thấy nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang dựa vào thương mại để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ông Jens Eskelund, Chủ tịch Phòng Thương mại Liên minh châu Âu (EU) tại Trung Quốc, cho biết tỷ lệ trên đã tăng 2,5 điểm phần trăm chỉ trong vòng 9 tháng, phản ánh tình trạng mất cân bằng thương mại toàn cầu đang gia tăng nhanh hơn dự kiến.

"Tôi từng nghĩ rằng có lẽ phải đến năm 2030 Trung Quốc mới tiến gần đến mức 40%. Tất nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa với việc tình trạng mất cân bằng đang gia tăng rất, rất đáng kể”, ông Eskelund nói với tờ báo Financial Times.

Thặng dư thương mại tăng mạnh của Trung Quốc trong những năm gần đây đã dấy lên lo ngại từ các đối tác thương mại như EU và Mỹ. Các nền kinh tế này này lo hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc với giá cả cạnh tranh gây ra tình trạng mất việc làm và suy yếu hoạt động sản xuất công nghiệp của họ.

Thặng dư thương mại toàn cầu của Trung Quốc trong 8 tháng đầu năm nay đạt 805,51 tỷ USD, đưa nước này vào lộ trình vượt qua mức mức thặng dư thương mại kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD của năm ngoái.

Để đối phó với làn sóng hàng Trung Quốc, EU đang thảo luận về việc liệu có nên áp đặt thêm thuế quan để hạn chế hàng nhập khẩu từ Trung Quốc hay không.

Thặng dư thương mại trực tiếp của Trung Quốc với Mỹ đã giảm trong những năm gần đây, nhưng Mỹ cho rằng hàng Trung Quốc đã đi “đường vòng” qua một số thị trường khác trước khi được xuất khẩu sang Mỹ.

Trong cuộc gặp thượng đỉnh tại Washington DC trong tuần này, theo dự kiến, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ thảo luận về việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại mà hai bên đã đạt được vào cuối năm ngoái. Việc gia hạn thỏa thuận sẽ giúp tránh cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới leo thang trở lại.

Số liệu về tỷ trọng của Trung Quốc trong xuất khẩu hàng hóa đóng container toàn cầu được ông Eskelund đưa ra ngay sau khi Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc công bố một báo cáo dài 398 trang kêu gọi cải cách các ngành công nghiệp Trung Quốc - từ thiết bị y tế, dịch vụ tài chính đến vận tải biển - nhằm cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp châu Âu.

Ông Eskelund cho biết vào năm 2019, trước khi đại dịch Covid-19 bắt đầu, cứ mỗi container hàng hóa châu Âu xuất khẩu sang Trung Quốc thì Trung Quốc lại xuất khẩu ngược lại 2,5 container. Trong 8 tháng đầu năm nay, tỷ lệ này đã thay đổi thành 1:6, nghiêng hẳn về phía Trung Quốc.

EU cho rằng Trung Quốc đang dồn nhiều nguồn lực vào lĩnh vực chế tạo và sản xuất thay vì giải quyết các vấn đề của nền kinh tế trong nước, vốn đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài làm kìm hãm sức tiêu dùng.

Ông Eskelund cũng lưu ý về tốc độ tăng trưởng chậm trong doanh thu bán lẻ của Trung Quốc. Cụ thể, trong tháng 8, doanh thu bán lẻ của nước này chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi sản lượng sản xuất công nghiệp trong 8 tháng đầu năm lại tăng 5,3%.

"Chúng ta đang chứng kiến tình trạng sản lượng tăng trưởng với tốc độ lớn gấp hơn 10 lần so với mức tăng trưởng của thị trường nội địa”, ông nhận định.

Trong báo cáo nói trên, Phòng Thương mại EU khẳng định thương mại vẫn là "yếu tố chính gây ra căng thẳng song phương", với việc thặng dư thương mại của Trung Quốc với EU đã tăng lên mức 1 tỷ euro mỗi ngày trong năm ngoái. Báo cáo nêu rõ: "Mặc dù một phần nguyên nhân đến từ nhu cầu toàn cầu đối với hàng hóa Trung Quốc, có một yếu tố quan trọng khác chính là chênh lệch giữa tốc độ gia tăng nhanh chóng của năng lực sản xuất và tốc độ tăng trưởng tiêu dùng chậm chạp của Trung Quốc”.

Về phần mình, Trung Quốc kiên quyết bác bỏ các cáo buộc về việc duy trì tình trạng dư thừa công suất, khẳng định rằng nước này sở hữu lợi thế so sánh trong lĩnh vực sản xuất các mặt hàng như xe điện, sản phẩm quang điện, pin và thép.

"Việc coi bất kỳ năng lực sản xuất nào vượt quá nhu cầu nội địa là 'dư thừa công suất' là cách hiểu quá đơn giản về khái niệm này”, một bài viết được hãng thông tấn Tân Hoa Xã của Trung Quốc đăng trong tháng này lập luận.

Bài viết dẫn chứng các trường hợp xuất khẩu máy bay Boeing của Mỹ, ô tô Đức, máy công cụ Nhật Bản, chip Hàn Quốc, hàng xa xỉ Pháp cùng nhiều sản phẩm nước ngoài khác. "Nếu tất cả những trường hợp này đều bị coi là 'dư thừa công suất', thì bản thân thương mại quốc tế và sự phân công lao động quốc tế sẽ trở thành vấn đề, và lý thuyết về lợi thế so sánh sẽ bị đảo ngược hoàn toàn”, bài viết nhận định.