Trung Quốc đã nhận công nghệ tàu ngầm phi hạt nhân từ Nga như thế nào

Từ những năm 2010, Nga đã chuyển giao tài liệu kỹ thuật và vật liệu để thử nghiệm tàu ​​ngầm phi hạt nhân cho Trung Quốc. Quá trình này vẫn tiếp tục diễn ra sau khi Nga bắt đầu cuộc xung đột tại Ukraine từ tháng 2/2022.

Thông tin nói trên được nêu trong báo cáo "Một cuộc hôn nhân vì lợi ích" do Trung tâm Nghiên cứu Quốc phòng Cao cấp (C4ADS) tại Mỹ thực hiện.

Theo các nhà phân tích, hợp tác Trung - Nga về công nghệ tàu ngầm bao gồm kỹ thuật giảm tiếng ồn, động cơ phi hạt nhân, hệ thống chỉ huy và kiểm soát tự động, tổ hợp điều khiển vũ khí, cũng như thiết kế khung thân.

Hạm đội tàu ngầm của Trung Quốc, đặc biệt là loại phi hạt nhân, ban đầu dựa hoàn toàn vào công nghệ của Liên Xô và Nga, mặc dù hải quân nước này hiện đã chuyển sang sử dụng các nền tảng do chính họ nghiên cứu chế tạo.

Tuy vậy các nguồn tin từ chính phủ Mỹ cho rằng ngay cả chương trình tàu ngầm hạt nhân của Trung Quốc vẫn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật đáng kể từ Nga, đặc biệt là trong lĩnh vực "tàng hình âm thanh".

Giữ vai trò trung tâm trong hợp tác giữa hai nước là Cục Thiết kế Trung ương Kỹ thuật Hàng hải Rubin của Nga - một công ty con của Tập đoàn Đóng tàu Thống nhất (USC) - đơn vị này đang chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ, EU và Nhật Bản.

Quá trình hợp tác giữa hai nước được xác nhận bởi các hồ sơ thương mại, cho thấy từ ít nhất tháng 8/2015 đến tháng 4/2023, Rubin đã có nhiều hoạt động đáng chú ý.

Cụ thể, họ đã hợp tác với các cơ quan mua sắm của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) và Công ty TNHH Đóng tàu và Công nghiệp ngoài khơi quốc tế Trung Quốc (CSOI) để cùng phát triển công nghệ tàu ngầm.

Trong đó rất đáng chú ý khi CSOI là một công ty thương mại quốc tế trực thuộc Tập đoàn đóng tàu nhà nước Trung Quốc (CSSC), chuyên chế tạo các loại tàu dân dụng và quân sự.

Trong giai đoạn này, Rubin đã thực hiện 12 lần giao hàng cho các cơ quan mua sắm của PLA và CSOI, với tổng giá trị hơn 80 triệu USD. Các chuyên gia Mỹ nhận xét, những mô tả mơ hồ về một số lần giao hàng liên quan đến thiết kế ý tưởng cho một tàu ngầm phi hạt nhân mới.

Hai lô hàng từ Rubin gửi cho CSOI vào tháng 10/2019 và tháng 1/2020 chứa tài liệu về nhiều cuộc thử nghiệm liên quan đến tàu ngầm. Trong đó có các bài kiểm tra để đánh giá xâm thực - một hiện tượng tự nhiên làm giảm khả năng tàng hình dưới nước.

Theo một chuyên gia an ninh hàng hải được C4ADS tham khảo ý kiến, những chi tiết này cho thấy Rubin đang giúp CSOI thử nghiệm mức độ hiệu quả của công nghệ giảm tiếng ồn áp dụng trên tàu ngầm Trung Quốc.

Bằng chứng hiện có cho thấy từ tháng 12/2019 đến tháng 9/2022, CSOI đã cung cấp cho Rubin nhiều vật liệu thử nghiệm tàu ​​ngầm, bao gồm thiết bị và bộ phận bảng điều khiển để thử nghiệm “hệ thống thông tin và điều khiển”.

Tài liệu về việc giao hàng tháng 9/2022 cũng đề cập đến một hợp đồng thiết kế và sản xuất chung. Vào cuối tháng đó, các hacker Ukraine đã tuyên bố thu được một lượng lớn tài liệu kỹ thuật liên quan đến Hải quân Nga.

Theo tuyên bố của họ, vụ xâm nhập bao gồm cơ sở khoa học kỹ thuật, thiết kế, thử nghiệm và vận hành của một số dự án phát triển hải quân Nga liên quan đến hạm đội tàu ngầm, định vị, thủy âm học và robot hàng hải, Moskva sau đó không đưa ra bất cứ bình luận nào về vụ việc.