Trung Quốc đưa trẻ em đến gần AI bằng những trải nghiệm thực tế

Tại các tập đoàn công nghệ, phòng thí nghiệm đại học và trung tâm khoa học, học sinh có cơ hội trực tiếp tiếp cận robot, mô hình AI và các công nghệ mới, qua đó hiểu hơn về cách AI đang thay đổi cuộc sống.

Học sinh trải nghiệm công nghệ AI và robot trong một lớp học thực hành. Ảnh minh họa do AI tạo

Bùng nổ các chuyến tham quan học tập về AI

Vào một ngày hè, tiếng reo hò vang lên khi những nhóm trẻ em theo dõi các robot thi đấu bóng đá tại một trung tâm khoa học ở Gia Hưng, tỉnh Chiết Giang.

Tại một bàn làm việc gần đó, Zhang Qihang, 9 tuổi, đang lắp ráp một con robot do chính mình chế tạo.

“Lắp ráp robot thật tuyệt vời! Cháu có thể thỏa sức tưởng tượng”, cậu bé nói.

Đây là một trong những hoạt động thuộc làn sóng tham quan học tập về AI đang ngày càng phổ biến tại Trung Quốc. Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua sách giáo khoa, học sinh được đưa đến các trung tâm công nghệ, phòng thí nghiệm và cơ sở nghiên cứu để trực tiếp trải nghiệm.

Trong kỳ nghỉ hè năm nay, lượng đặt các tour tham quan học tập theo chủ đề AI tăng 370% so với năm ngoái, theo nền tảng du lịch trực tuyến Ctrip.

Một công ty du lịch tại Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, bắt đầu bổ sung các chuyến tham quan doanh nghiệp công nghệ vào chương trình từ mùa hè năm ngoái. Zhu Ping, người sáng lập công ty, cho biết trong các tour tự túc Thượng Hải - Hàng Châu, hoạt động liên quan đến AI hiện chiếm hơn 80% lịch trình.

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh ngành AI Trung Quốc phát triển nhanh chóng, với sự xuất hiện của nhiều mô hình và ứng dụng trong nước. Đối với thanh thiếu niên Trung Quốc, các công cụ như DeepSeek, Kimi và Doubao ngày càng trở nên quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày.

Năm ngoái, Trung Quốc có hơn 6.000 doanh nghiệp AI. Giá trị sản lượng của ngành AI cốt lõi được dự báo vượt 1,2 nghìn tỉ NDT (khoảng 177 tỉ USD), tăng gần 30% so với năm trước.

Trung Quốc cũng có hơn 140 nhà phát triển robot hình người vào năm 2025, với lượng xuất xưởng đạt 14.400 chiếc, chiếm 84,7% thị trường toàn cầu, theo một báo cáo nghiên cứu ngành.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc công bố sáng kiến “AI Plus Education” hồi đầu năm, khuyến khích các trường học đưa việc học AI ra ngoài lớp học thông qua các chương trình ngoại khóa và hoạt động thực hành. Mục tiêu là giúp học sinh hiểu và sử dụng AI đúng cách, đồng thời khơi dậy sự tò mò, khả năng sáng tạo, tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề.

Làn sóng tham quan học tập về AI vì thế cũng ngày càng xuất hiện trong các trường tiểu học và trung học. Phụ huynh đưa con đến những trung tâm công nghệ để tận mắt chứng kiến cách AI và robot được ứng dụng trong thực tế.

Xu hướng này cũng thu hút du khách quốc tế muốn tìm hiểu những đổi mới công nghệ tại Trung Quốc. Từ khi khai trương tại Thượng Hải vào tháng 5, cửa hàng trải nghiệm AI đầu tiên của Unitree Robotics tại châu Á đã thu hút nhiều khách nước ngoài.

Victoria, một du khách đến từ Đan Mạch cho biết cô từng xem các video robot biểu diễn nhưng thích thú khi được chứng kiến chúng ngoài đời.

Từ người sử dụng AI đến người tạo ra AI

Bên cạnh trải nghiệm công nghệ, các trại hè AI đang hướng học sinh đến việc hiểu sâu hơn về cách công nghệ hoạt động và cách sử dụng nó để giải quyết những vấn đề thực tế.

Liang Yiduo, một học sinh trung học ở Bắc Kinh tham gia trại hè AI do NetEase tổ chức và có góc nhìn mới về công nghệ mà cậu vốn đã quen thuộc.

“Tôi nhận ra rằng các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn không chỉ là chatbot hay những công cụ đơn giản. Chúng có thể là những trợ lý làm việc cùng bạn và giúp bạn tạo ra những thứ phù hợp với nhu cầu của mình”, Liang nói.

Wang Lijin, giám đốc đơn vị hỗ trợ NetEase tổ chức trại hè cho biết, mục tiêu là giúp trẻ em chuyển từ việc chỉ sử dụng AI sang hiểu, sáng tạo và xây dựng các tác nhân AI của riêng mình.

Một số chương trình được thiết kế theo sở thích và khả năng của học sinh. Những em yêu thích chế tạo có thể lắp ráp cánh tay robot, tìm hiểu cơ chế hoạt động của robot và khám phá những ứng dụng của công nghệ này trong đời sống.

Tại Thâm Quyến, một nhóm học sinh đã trải qua 6 ngày trong một trại hè để biến ý tưởng thành sản phẩm có sự hỗ trợ của AI.

“Tôi nhận ra rằng việc học AI không phải để khoe những gì mình có thể làm với nó, mà là để sử dụng AI giải quyết những vấn đề thực tế cho người khác”, một thành viên trong nhóm nói.

Từ những hoạt động trải nghiệm như lắp ráp robot đến việc phát triển các sản phẩm ứng dụng AI, các chương trình này đang hướng học sinh Trung Quốc đến một cách tiếp cận mới, không chỉ sử dụng AI như một công cụ, mà tìm hiểu cách công nghệ có thể được vận dụng để sáng tạo và giải quyết các vấn đề trong đời sống.