Trung Quốc lập bản đồ toàn bộ bề mặt sao Hỏa

Kế hoạch được ông Hou Zengqian, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và nhà khoa học của sứ mệnh Tianwen-3 công bố tại hội thảo của Viện Địa chất thuộc Viện Khoa học Địa chất Trung Quốc.

Sản phẩm chính sẽ là bản đồ địa chất toàn sao Hỏa ở tỷ lệ 1:5 triệu. Nhóm nghiên cứu còn xây dựng bản đồ tỷ lệ 1:50.000 cho khu vực dự kiến hạ cánh của tàu thăm dò, cùng một loạt tập bản đồ chuyên đề về địa hình, khoáng vật và cấu trúc địa chất.

Dự án sẽ sử dụng chủ yếu dữ liệu từ sứ mệnh Tianwen-1, đồng thời khai thác thông tin do các tàu thăm dò của Mỹ và Cơ quan Vũ trụ châu Âu thu thập.

Dữ liệu ảnh, quang phổ, radar, trọng lực và từ trường sẽ được kết hợp để xây dựng cơ sở dữ liệu đa lớp về sao Hỏa.

Trí tuệ nhân tạo giữ vai trò trung tâm trong quá trình xử lý lượng dữ liệu khổng lồ này.

Kiến thức chuyên môn của các nhà địa chất sẽ được tích hợp vào mô hình AI thông qua hệ thống quy tắc, giúp kết quả có thể kiểm chứng và giải thích.

Hình ảnh tàu thám hiểm sao Hỏa đầu tiên của Trung Quốc Zhurong

Công nghệ phân tích đa tỷ lệ sẽ hỗ trợ nhận diện đặc điểm từ từng loại khoáng vật tại chỗ đến các đơn vị kiến tạo lớn trên toàn hành tinh.

Giới khoa học Trung Quốc kỳ vọng sản phẩm cuối cùng sẽ trở thành “bản đồ địa chất thông minh” đầu tiên bao phủ toàn bộ sao Hỏa.

Phương pháp được phát triển trong dự án cũng có thể trở thành khuôn mẫu cho hoạt động lập bản đồ Mặt trăng, sao Kim, các tiểu hành tinh và những thiên thể khác.

Bản đồ mới sẽ đưa vào những phát hiện của robot tự hành Zhurong, hạ cánh xuống sao Hỏa năm 2021 trong khuôn khổ sứ mệnh Tianwen-1.

Dữ liệu thu thập được cho thấy một đại dương cổ đại quy mô lớn có thể vẫn tồn tại trên sao Hỏa khoảng 3,5 tỷ năm trước, những trận lũ ngắn hạn có khả năng xảy ra cách đây khoảng 1,6 tỷ năm.

Những bằng chứng này được kỳ vọng giúp tái dựng quá trình biến đổi khí hậu và lịch sử nước trên sao Hỏa, từ đó hỗ trợ xác định các khu vực có khả năng lưu giữ dấu vết của môi trường từng thuận lợi cho sự sống.

Trung Quốc đồng thời muốn đề xuất một hệ thống phân chia các thời kỳ địa chất sao Hỏa do nước này phát triển.

Hệ thống phổ biến hiện nay chia lịch sử hành tinh đỏ thành ba thời kỳ Noachian, Hesperian và Amazonian, chủ yếu dựa trên mật độ hố va chạm nhìn thấy trên bề mặt.

Bản đồ sẽ là nền tảng khoa học quan trọng cho Tianwen-3, sứ mệnh dự kiến được phóng khoảng năm 2028 nhằm thu thập đất đá sao Hỏa và đưa về Trái đất.

Một trong những mục tiêu hàng đầu của chương trình là tìm kiếm dấu hiệu tiềm tàng của sự sống trong các mẫu vật.

Nếu Tianwen-3 hoàn thành trước các chương trình cạnh tranh, Trung Quốc có thể trở thành quốc gia đầu tiên đưa mẫu vật sao Hỏa về Trái đất.

Theo Xinhua, SCMP