Trung Quốc lên kế hoạch hạ tầng cho AI, Internet không gian và năng lượng xanh để đấu với Mỹ
Chiến lược xây dựng hạ tầng trở thành trọng tâm trong dự thảo Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với Mỹ.
Trung Quốc đang lên kế hoạch mở rộng hạ tầng công nghệ theo hướng “chủ động ở mức vừa phải”, gồm trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thông và Internet không gian, đồng thời nhấn mạnh việc phối hợp phát triển năng lượng xanh song song với các sáng kiến về năng lực điện toán nhằm củng cố lợi thế hạ tầng trong cuộc đua AI với Mỹ.
Kế hoạch phát triển hạ tầng này là trụ cột quan trọng trong dự thảo Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc, được công bố tuần trước tại kỳ họp lưỡng hội của cơ quan lập pháp và vẫn cần được Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc phê duyệt cuối cùng, trang SCMP đưa tin chiều 10.3.
Kế hoạch mở rộng cơ sở hạ tầng công nghệ của Trung Quốc gồm việc phát triển “mạng lưới điện toán toàn quốc” dựa trên các cơ sở điện toán phân cấp khắp cả nước, đồng thời đẩy nhanh triển khai Internet không gian cùng các ứng dụng tiêu dùng quy mô lớn dựa trên công nghệ này.
Các lĩnh vực khác được định hướng phát triển trong tương lai gồm viễn thông thế hệ thứ 5 nâng cao (5G-Advanced) và thế hệ thứ 6 (6G), cùng những cơ sở hạ tầng hỗ trợ ngành dữ liệu và kinh tế tầm thấp.
Chiến dịch cấp quốc gia mở rộng tài nguyên điện toán
Việc đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ gay gắt với Mỹ, khi Trung Quốc vạch ra các phương hướng để củng cố năng lực cạnh tranh của mình.
Theo dự thảo kế hoạch, Trung Quốc sẽ “củng cố và mở rộng các lợi thế cạnh tranh, vượt qua các hạn chế nhằm giành thế chủ động chiến lược trong cuộc cạnh tranh quốc tế khốc liệt”.
Một trong những lợi thế mà nước này nhấn mạnh trong kế hoạch là sự phát triển phối hợp giữa năng lực điện toán và năng lượng xanh.
Năng lực điện toán là khả năng của hệ thống máy tính trong việc xử lý dữ liệu và thực hiện các phép tính trong một đơn vị thời gian. Khái niệm này thường được dùng để mô tả mức độ mạnh yếu của hạ tầng công nghệ như máy chủ, siêu máy tính, trung tâm dữ liệu hoặc các cụm GPU (bộ xử lý đồ họa) dùng cho AI.
Nói đơn giản, năng lực điện toán phản ánh máy tính có thể tính toán nhanh và nhiều đến mức nào. Ví dụ, một máy tính cá nhân có thể xử lý hàng tỷ phép tính mỗi giây, trong khi các siêu máy tính hoặc cụm GPU dùng cho AI tạo sinh có thể đạt tới hàng nghìn tỉ hoặc thậm chí hàng triệu tỉ phép tính mỗi giây.
Trong lĩnh vực AI, năng lực điện toán đặc biệt quan trọng vì việc huấn luyện và vận hành các mô hình lớn đòi hỏi khối lượng tính toán khổng lồ. Các hãng công nghệ thường sử dụng GPU, chip AI chuyên dụng và trung tâm dữ liệu quy mô lớn để cung cấp năng lực điện toán đủ mạnh cho việc huấn luyện mô hình ngôn ngữ, xử lý hình ảnh, nhận dạng giọng nói hoặc phân tích dữ liệu.
Ở cấp độ quốc gia, năng lực điện toán còn được xem là một dạng hạ tầng chiến lược, tương tự điện lưới hoặc mạng viễn thông. Những nước đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu, siêu máy tính và chip AI có thể đạt lợi thế trong các lĩnh vực như AI, mô phỏng khoa học, an ninh mạng, quốc phòng và kinh tế số.
Chiến lược xây dựng hạ tầng trở thành trọng tâm trong dự thảo Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với Mỹ - Ảnh: SV
Trung Quốc đang triển khai một chiến dịch cấp quốc gia nhằm mở rộng tài nguyên điện toán, coi nguồn cung năng lực điện toán dồi dào là tài sản chiến lược tương đương với các mạng lưới năng lượng xanh trong nỗ lực thống trị kỷ nguyên AI. Trọng tâm của chiến dịch này là các dự án như “mạng lưới điện toán quốc gia”, được quản lý bởi một hệ thống tập trung có khả năng theo dõi và phân bổ tài nguyên điện toán một cách linh hoạt.
Ngoài ra, cường quốc châu Á này cũng có kế hoạch thử nghiệm xây dựng các cơ sở điện toán ngoài khơi như một bước mở rộng ra quốc tế.
Mục tiêu cuối cùng là biến năng lực điện toán trở nên phổ cập và dễ sử dụng, qua đó giảm đáng kể chi phí để các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận nguồn tài nguyên cần thiết cho đổi mới.
Sự bùng nổ AI tại Trung Quốc đang làm gia tăng nhu cầu về năng lực điện toán, thúc đẩy hoạt động kinh doanh của các hãng công nghệ trong nước khi họ triển khai các loại chip tiên tiến để chạy mô hình AI và mở rộng cơ sở hạ tầng điện toán.
Alibaba Cloud đã ký thỏa thuận hợp tác với thành phố Thượng Hải để xây dựng một trung tâm điện toán siêu quy mô sử dụng chip Zhenwu do đơn vị thiết kế chip T-Head của Alibaba phát triển. Alibaba Cloud là bộ phận điện toán đám mây và AI của gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba.
Theo thỏa thuận, trung tâm này sẽ sử dụng chip Zhenwu để xây dựng hạ tầng điện toán toàn diện với mục tiêu trở thành mô hình chuẩn cho cơ sở điện toán xanh.
Tuần trước, hãng thiết bị viễn thông ZTE (Trung Quốc) cho biết doanh thu từ mảng điện toán của họ đã tăng 150% năm 2025, trở thành điểm sáng hiếm hoi trong năm mà doanh thu tổng thể chỉ tăng 10,4% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận giảm hơn 33%.
Vận hành bằng năng lượng xanh
Điểm quan trọng là năng lực điện toán ngày càng mở rộng của Trung Quốc được thiết kế để vận hành bằng năng lượng xanh. Kế hoạch kêu gọi “phát triển phối hợp giữa điện xanh và năng lực điện toán”, kết nối việc xây dựng các cơ sở điện toán quy mô lớn với nguồn năng lượng gió, năng lượng mặt trời và các nguồn năng lượng tái tạo khác.
Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo rằng tham vọng thống trị lĩnh vực điện toán của Trung Quốc không làm suy yếu các mục tiêu giảm phát thải carbon, mà ngược lại, còn tận dụng thế mạnh của nước này ở lĩnh vực năng lượng sạch để vận hành cơ sở hạ tầng kỹ thuật số đang phát triển.
Điện xanh là nguồn điện được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo hoặc ít phát thải carbon, gây tác động rất thấp đến môi trường so với điện tạo ra từ nhiên liệu hóa thạch như than, dầu hoặc khí đốt.
Điện xanh thường được tạo ra từ các nguồn như năng lượng mặt trời, gió, thủy điện, địa nhiệt và sinh khối. Những nguồn này có đặc điểm chung là có thể tái tạo tự nhiên và không thải hoặc thải rất ít khí CO₂ trong quá trình sản xuất điện.
