Trung Quốc nhập 163 tấn vàng: Thị trường xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý

Nhập khẩu vàng tăng vọt lên mức cao nhất trong 2 năm, nhưng phần lớn số vàng dường như "biến mất" khỏi các kênh tiêu thụ truyền thống.

Theo dữ liệu hải quan được Bloomberg trích dẫn, Trung Quốc đã nhập khẩu khoảng 163 tấn vàng trong tháng 5/2026, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 3/2024. Lũy kế 5 tháng đầu năm, lượng vàng nhập khẩu lên tới 692 tấn, tăng 76% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng lẽ, dòng vàng khổng lồ này sẽ nhanh chóng chảy vào thị trường nội địa thông qua Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE) - thước đo tiêu chuẩn cho nhu cầu bán buôn. Tuy nhiên, dữ liệu lại cho thấy điều ngược lại.

Theo báo cáo của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), lượng vàng rút khỏi SGE trong tháng 5 chỉ đạt 64 tấn, giảm 38% so với tháng trước và 36% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là con số thấp nhất cho tháng 5 kể từ năm 2010.

Cùng lúc, dòng tiền vào các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc cũng đảo chiều, ghi nhận mức rút ròng 1,2 tỷ USD trong tháng 5, chấm dứt chuỗi 8 tháng liên tiếp được bơm vốn.

Theo phân tích của WGC và Investing.com, khoảng 100 tấn vàng nhập vào Trung Quốc đang được hấp thụ qua các kênh ngân hàng, tích lũy và tồn kho, thay vì chảy qua SGE. Ảnh: Bloomberg

Những kênh ‘ngầm’ hấp thụ vàng

Nhiều nhà quan sát vội vã kết luận rằng Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đang bí mật mua số vàng khổng lồ này.

Tuy nhiên, dữ liệu chính thức cho thấy PBOC chỉ mua vào 10 tấn vàng trong tháng 5 - con số khiêm tốn so với tổng lượng nhập khẩu. Điều này gợi ý một bức tranh phức tạp và sâu sắc hơn đang diễn ra.

Các chuyên gia phân tích từ Investing.com và WGC chỉ ra rằng thị trường vàng Trung Quốc đang trải qua một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc. Khoảng 100 tấn vàng chênh lệch giữa nhập khẩu và lượng rút khỏi SGE không hề biến mất.

Chúng được cho là đang hấp thụ theo những cách khác, không còn chỉ qua hai kênh truyền thống là ngân hàng trung ương và mua vàng vật chất qua SGE.

Kênh thứ nhất nằm ngay trong hệ thống ngân hàng. Các ngân hàng thương mại đang âm thầm tích trữ vàng, vừa để dành cho nhu cầu sau này, vừa dùng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay và giao dịch.

Kênh thứ hai là các sản phẩm tích lũy vàng cho nhà đầu tư cá nhân. Thay vì mua vàng miếng cất két, người dân mua vàng qua ứng dụng ngân hàng với hình thức góp hàng tháng. Số vàng này do ngân hàng giữ hộ nên không bị rút khỏi SGE. Ông Tống Giang Trấn, nhà nghiên cứu tại Học viện Thị trường Vàng Quảng Châu, khẳng định đây là một trong những động lực chính thúc đẩy nhập khẩu.

Kênh thứ ba là hàng tồn kho chiến lược. Không đơn thuần là chờ giá lên, một phần vàng nhập khẩu được các ngân hàng và doanh nghiệp tích trữ để chuẩn bị cho những thay đổi trong cơ chế quản lý.

Theo phân tích của Investing.com, việc Trung Quốc áp dụng cơ chế cấp phép nhập khẩu mới từ đầu tháng 6 đã tạo ra một "làn sóng nhập khẩu trước thềm". Các ngân hàng đã đẩy nhanh nhập khẩu để tận dụng hạn ngạch cũ trước khi quy định mới có hiệu lực.

Trong bối cảnh Trung Quốc vẫn duy trì đà tăng dự trữ vàng tháng thứ 19 liên tiếp, việc tích trữ vàng trong kho không chỉ đơn thuần là dự phòng mà còn là động thái chiến lược dài hạn. Nó đang định hình một hệ thống vàng khu vực, nơi vàng không chỉ là tài sản mà còn là công cụ chiến lược cho các giao dịch tương lai.

Chiến lược vĩ mô và hạ tầng vàng của châu Á

Điểm thú vị nhất của câu chuyện này không chỉ dừng ở nghịch lý cung - cầu, mà còn nằm ở bối cảnh chiến lược.

Việc nhập khẩu ồ ạt và các kênh hấp thụ ngầm có thể phản ánh một tham vọng lớn hơn của Trung Quốc và cả khu vực châu Á: hướng tới một hệ thống giao dịch vàng ít phụ thuộc hơn vào phương Tây.

Investing.com cho rằng, Hồng Kông (Trung Quốc) và Singapore không chỉ đơn thuần là trạm trung chuyển vàng như trước đây. Cả hai đang tích cực xây dựng hệ thống thanh toán, lưu ký và bù trừ để trở thành trung tâm vàng thực thụ.

Đặc biệt, Hồng Kông chuẩn bị vận hành hệ thống thanh toán bù trừ vàng tập trung mới vào tháng 7. Đây là một động thái được xem là “bản sao có kiểm soát” của hệ thống London (LBMA) nhưng nằm trong hệ sinh thái của đồng Nhân dân tệ.

Nghịch lý vàng nhập khẩu kỷ lục trong bối cảnh nhu cầu bán lẻ xuống đáy có thể không phải là một ẩn số đáng lo ngại. Nó là dấu hiệu cho thấy thị trường vàng đang "chơi một ván cờ mới": vàng không chỉ là công cụ phòng hộ cho nhà đầu tư cá nhân mà trở thành tài sản chiến lược trong cuộc cạnh tranh tiền tệ và xây dựng hạ tầng tài chính của toàn khu vực châu Á.

Khi thị trường thế giới vẫn giao dịch vàng theo nhịp của đồng USD và lãi suất thì tương lai của thị trường vàng có thể chịu ảnh hưởng ngày càng lớn từ những dòng chảy ngầm này.

Theo Bloomberg, Investing.com