Trung Quốc thành lập cơ quan quản lý mới để thúc đẩy kinh tế tầm thấp

Mẫu UAV chở khách được trưng bày tại gian hàng của EHang trong khuôn khổ Hội chợ Tiêu dùng Quốc tế Trung Quốc lần thứ 5 ở Hải Khẩu, tỉnh Hải Nam, Trung Quốc. Ảnh: THX

Theo Nikkei Asia ngày 26/5, ông Li Jiaxiang, cựu Cục trưởng Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC), cho biết Bắc Kinh đã phê duyệt việc thành lập một bộ phận chuyên trách về an toàn tầm thấp trực thuộc CAAC. Đây là động thái hiếm thấy khi Trung Quốc lập riêng một cơ quan mới cho một ngành đang nổi.

Bộ phận mới gồm khoảng 30 nhân sự, chủ yếu phụ trách xây dựng tiêu chuẩn an toàn cho các phương tiện hoạt động ở độ cao dưới 1.000 mét, bao gồm thiết bị bay không người lái (UAV) và máy bay cất hạ cánh thẳng đứng chạy điện (eVTOL), thường được gọi là “ô tô bay”.

Theo CAAC, cơ quan này sẽ đảm nhiệm xây dựng quy hoạch phát triển hàng không tầm thấp, quản lý an toàn, phát triển nền tảng điều phối bay và thúc đẩy hạ tầng phục vụ ngành. Trước đây, các vấn đề liên quan đến bay tầm thấp chủ yếu được xử lý thông qua các nhóm công tác tạm thời.

Khái niệm “nền kinh tế tầm thấp” tại Trung Quốc dùng để chỉ toàn bộ ngành liên quan đến UAV, taxi bay và các phương tiện hoạt động ở không phận thấp. Trong kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm được Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc thông qua hồi tháng 3, Bắc Kinh cam kết thúc đẩy hệ sinh thái ngành và đổi mới cho lĩnh vực này, đồng thời tăng tốc phát triển các cụm ứng dụng quy mô lớn.

CAAC dự báo quy mô thị trường của nền kinh tế tầm thấp Trung Quốc sẽ tăng hơn gấp đôi, vượt 3.500 tỷ NDT (khoảng 515 tỷ USD) vào năm 2035.

Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia đẩy mạnh thương mại hóa eVTOL nhanh nhất thế giới. Nhiều công ty trong nước đang xin cấp chứng nhận kiểu loại từ CAAC để đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và đủ điều kiện vận hành thương mại.

Tháng 3/2025, công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực UAV EHang trở thành doanh nghiệp đầu tiên tại Trung Quốc được cấp giấy phép vận hành thương mại cho mẫu eVTOL hai chỗ ngồi. Công ty dự kiến triển khai các chuyến bay thương mại đầu tiên tại tỉnh An Huy hoặc Quảng Đông trước cuối năm nay.

Các phương tiện eVTOL được kỳ vọng sẽ đóng vai trò tương tự taxi, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch và vận tải đô thị. Tuy nhiên, để mở rộng quy mô thương mại, Trung Quốc sẽ cần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn hàng không và an toàn tương tự máy bay chở khách truyền thống, bao gồm điểm đón trả khách, tuyến bay và hệ thống điều phối không lưu.

Động thái của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Nhật Bản cũng đang thúc đẩy ngành ô tô bay. Đầu tháng 3/2026, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã lựa chọn 8 dự án thí điểm eVTOL, trong đó có dịch vụ taxi bay đô thị, với các chuyến thử nghiệm dự kiến bắt đầu trong vài tháng tới.

Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản đã công bố lộ trình sửa đổi nhằm thương mại hóa eVTOL tại một số khu vực trong giai đoạn 2027 - 2028, đồng thời xây dựng khung pháp lý và các kịch bản ứng dụng thực tế cho phương tiện bay mới.

Các công ty eVTOL Trung Quốc cũng đã bắt đầu thử nghiệm bay tại Đông Nam Á và Trung Đông. Bắc Kinh đang muốn nhanh chóng triển khai thương mại trong nước trước khi mở rộng xuất khẩu, qua đó giành lợi thế trên thị trường ô tô bay toàn cầu đang hình thành.