Trung Quốc trình diễn toàn bộ quy trình tác chiến 'bầy đàn UAV' và công bố 2 hệ thống vũ khí laser chống UAV

Trình diễn “từ A đến Z” một hệ thống bầy đàn UAV

Theo kênh quân sự của CCTV News, hệ thống Atlas do Trung Quốc phát triển trong nước bao gồm ba thành phần chính: xe tác chiến mặt đất Swarm-2, xe chỉ huy và xe bảo đảm kỹ thuật. Hình ảnh công bố cho thấy phương tiện phóng mang logo của China Electronics Technology - Tập đoàn Công nghệ Điện tử Trung Quốc.

Đáng chú ý, xe tác chiến Swarm-2 từng ra mắt tại Triển lãm hàng không Airshow China 2024 ở thành phố Chu Hải, tỉnh Quảng Đông - nơi nó gây chú ý khi có thể mang theo và phóng tới 48 UAV cánh cố định. Trong khi đó, một xe chỉ huy có thể điều khiển đồng thời tối đa 96 UAV trong cùng một “bầy đàn”.

Các UAV này có thể mang nhiều loại tải trọng khác nhau, từ trinh sát quang điện, vũ khí tấn công đến thiết bị chuyển tiếp thông tin, cho phép linh hoạt cấu hình thành các nhóm nhiệm vụ đa chức năng.

Hệ thống tác chiến bầy đàn UAV Atlas mở bệ phóng và triển khai UAV. Ảnh: Chụp màn hình từ kênh quân sự của CCTV News.

Tấn công chính xác nhờ phối hợp tự động

Trong bài thử nghiệm mới nhất, ba mục tiêu giả được bố trí trong khu vực tấn công. Hệ thống Atlas đã nhanh chóng thực hiện trinh sát phối hợp, tự động nhận diện mục tiêu quan trọng (xe chỉ huy), sau đó mở bệ phóng và triển khai UAV.

Các UAV ngay lập tức khóa mục tiêu trên không và thực hiện đòn tấn công chính xác.

Đáng chú ý, Swarm-2 sử dụng cơ chế phóng giãn cách 3 giây giữa mỗi UAV, nhằm đảm bảo an toàn bay và tránh xung đột đường bay. Ngoài ra, thứ tự và loại UAV được phóng có thể tùy biến theo nhiệm vụ: UAV trinh sát đi trước để thu thập thông tin, UAV tác chiến điện tử áp chế đối phương, rồi mới đến UAV tấn công.

Hệ thống Atlas liên tiếp phóng UAV tấn công mục tiêu. Video: CCTV Military.

“Bầy đàn thông minh” với gần 100 UAV

Nhờ công nghệ “trí tuệ bầy đàn”, gần 100 UAV có thể nhanh chóng hình thành đội hình dày đặc, chính xác trong thời gian ngắn. Hệ thống còn có khả năng tự điều chỉnh theo môi trường như nhiễu loạn luồng khí, đồng thời tránh va chạm trên không.

Các thuật toán điều khiển đóng vai trò then chốt, giúp mỗi UAV sở hữu một “bộ não thông minh” - cho phép liên lạc, chia sẻ dữ liệu và điều chỉnh vị trí theo thời gian thực để duy trì đội hình.

Theo CCTV News, một người vận hành duy nhất có thể kiểm soát tới 96 UAV - tương tự “điều khiển gần 100 cánh diều bằng một sợi dây”.

Hệ thống cũng tích hợp UAV với nhiều kích cỡ khác nhau, tạo nên cấu trúc tác chiến phân tầng và bổ trợ lẫn nhau.

UAV của Trung Quốc. Ảnh: TWZ.

Mở rộng đáng kể cách thức tiến hành chiến tranh

Chuyên gia quân sự Trung Quốc Wang Yunfei nhận định, hệ thống Atlas cho thấy sự mở rộng rõ rệt về cách thức ứng dụng UAV trên chiến trường, đặc biệt nhờ cấu hình nhiệm vụ dạng module.

Trong kịch bản tấn công bão hòa, số lượng lớn UAV có thể được triển khai theo nhiều đợt và nhiều hướng để làm quá tải hệ thống phòng không đối phương, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn.

Ở nhiệm vụ tấn công chính xác, UAV có lợi thế so với vũ khí tầm xa truyền thống do có thể lơ lửng trên khu vực mục tiêu, giám sát liên tục và tấn công ở khoảng cách gần với độ chính xác cao hơn.

Trong tác chiến chiều sâu, UAV có thể bay xa hàng trăm đến hàng nghìn kilomet, với độ cao thấp, tốc độ chậm và diện tích phản xạ radar nhỏ, khiến việc phát hiện và đánh chặn trở nên khó khăn. Điều này làm mờ ranh giới giữa tuyến đầu và khu vực hậu phương.

Thuật toán và AI - “trái tim” của hệ thống

Theo ông Wang Yunfei, nền tảng công nghệ cốt lõi của hệ thống là những tiến bộ của Trung Quốc trong lĩnh vực AI và mô hình lớn.

Trong môi trường chiến trường phức tạp, UAV phải thực hiện các nhiệm vụ như nhận diện mục tiêu, phân bổ nhiệm vụ và lập kế hoạch đường bay - những công việc khó có thể thực hiện hiệu quả nếu chỉ dựa vào con người.

Nhờ huấn luyện trước bằng AI và các thuật toán tích hợp, UAV có thể tự động thực hiện các chức năng này, thậm chí thích ứng linh hoạt với biến động chiến trường theo thời gian thực.

Hệ thống tác chiến bầy đàn UAV Atlas mở bệ phóng và triển khai UAV. Ảnh: CCTV.

“Quang tiễn” - hệ thống vũ khí laser chống UAV thế hệ mới

Các chuyên gia Trung Quốc nhận định, với nền tảng tích hợp cảm biến đa nguồn và thuật toán thông minh, công nghệ laser chống UAV của nước này đang tiệm cận vị trí hàng đầu thế giới, Global Times đưa tin.

Theo kênh quân sự của CCTV News, hai hệ thống được công bố gồm tổ hợp gây nhiễu đầu cuối đa chế độ “Guangjian-11E” (Quang tiễn - Mũi tên ánh sáng 11E) và hệ thống laser chống UAV cơ động “Guangjian-21A”.

Các hình ảnh thử nghiệm cho thấy hai hệ thống này được thiết kế để đối phó các UAV bay thấp, chậm, kích thước nhỏ - vốn thường hoạt động ở độ cao 50-80 mét, nằm trong “điểm mù” của radar truyền thống.

Không chỉ vậy, các mối đe dọa mới như UAV điều khiển bằng cáp quang - có khả năng truyền dữ liệu và video theo thời gian thực, gần như miễn nhiễm với gây nhiễu điện tử - cũng đặt ra yêu cầu phải tiêu diệt vật lý thay vì chỉ gây nhiễu.

Kết hợp “mềm” và “cứng” trong tác chiến

Trong cấu hình tác chiến, hai hệ thống đảm nhiệm các vai trò bổ trợ lẫn nhau.

“Guangjian-11E” hoạt động theo phương thức “soft-kill” (vô hiệu hóa mềm), sử dụng năng lượng laser xung để làm gián đoạn hệ thống cảm biến, điều khiển và truyền dữ liệu của UAV, khiến mục tiêu bị “mù” và mất khả năng tác chiến.

Trong khi đó, “Guangjian-21A” là hệ thống “hard-kill” (tiêu diệt cứng), phát ra chùm năng lượng mật độ cao trong phạm vi vài kilomet, xuyên thủng cấu trúc UAV, phá hủy mạch điện hoặc hệ thống động lực chỉ trong vài giây.

Đặc biệt, “Guangjian-21A” có khả năng tác xạ khi đang di chuyển (“shoot-on-the-move”), giúp duy trì hỏa lực liên tục, đồng thời giảm nguy cơ bị đối phương phản kích.

Theo CCTV News, sự kết hợp giữa hai phương thức “mềm” và “cứng” cho phép hệ thống bao phủ nhiều dải mục tiêu và mức độ đe dọa khác nhau, khắc phục hạn chế của từng phương thức riêng lẻ.

Mạng lưới cảm biến và chuỗi “tìm diệt” khép kín

Cả hai hệ thống đều được trang bị radar mảng pha và cảm biến hồng ngoại, cho phép phát hiện mục tiêu từ nhiều nguồn khác nhau. Thông qua kết nối có dây và không dây, các nền tảng này có thể chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực, nâng cao độ chính xác trong nhận diện và tiêu diệt mục tiêu.

Ông Zhou Shuiliang, công tác tại Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc, cho biết, các hệ thống laser thế hệ mới sở hữu khả năng nhận diện thông minh và phản ứng nhanh, đồng thời có thể tích hợp vào mạng lưới tác chiến tổng thể.

Nhờ đó, chúng hình thành chuỗi tác chiến khép kín từ “phát hiện - khóa mục tiêu - tiêu diệt”, kết hợp linh hoạt giữa “soft-kill” và “hard-kill”.

“Tam giác sắt” chống UAV trên chiến trường hiện đại

Trước đó, tại lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít (3/9/2025), Trung Quốc trình diễn nhiều hệ thống chống UAV, bao gồm tên lửa, pháo phòng không, laser năng lượng cao và vũ khí vi sóng công suất lớn.

Theo các chuyên gia, những hệ thống này tạo thành “tam giác sắt” chống UAV, kết hợp cả tiêu diệt mềm và cứng.

Ông Wang Yunfei nhận định, trong bối cảnh UAV ngày càng phổ biến trên chiến trường, các quốc gia đang ưu tiên phát triển các nền tảng chống UAV hiệu quả và chi phí thấp.

Việc đưa laser năng lượng cao và vũ khí vi sóng vào duyệt binh cho thấy các công nghệ này đã đạt độ tin cậy cao trong huấn luyện thực tế, đồng thời phản ánh vị thế tiên phong của Trung Quốc trong lĩnh vực này.

Độ chính xác cao, chi phí thấp

Một chuyên gia khác, Zhang Xuefeng, nhấn mạnh rằng, vũ khí laser năng lượng cao có thể nhanh chóng phát hiện, khóa và theo dõi mục tiêu với độ chính xác rất cao. Việc bắn hạ một UAV chỉ mất vài giây.

Quan trọng hơn, loại vũ khí này gần như không có giới hạn đạn dược, chi phí vận hành thấp và thiệt hại phụ rất nhỏ - khiến nó trở thành một trong những giải pháp chống UAV tiết kiệm nhất hiện nay.

Sự ra mắt của Guangjian-11E và Guangjian-21A cho thấy xu hướng rõ nét của chiến tranh tương lai: chuyển từ các hệ thống phòng không truyền thống sang các giải pháp năng lượng định hướng, nơi tốc độ, độ chính xác và chi phí thấp trở thành yếu tố quyết định. Trong cuộc đua công nghệ này, Trung Quốc đang cho thấy tham vọng và năng lực cạnh tranh ngày càng rõ rệt trên quy mô toàn cầu.

Hệ thống radar của tổ hợp gây nhiễu đầu cuối đa chế độ “Guangjian-11E” (trái) và hệ thống laser chống UAV gắn trên xe “Guangjian-21A”. Ảnh: Chụp màn hình từ kênh quân sự của CCTV News.

Thái An