Trước năm 2030, học sinh cả nước hướng tới dùng chung kho học liệu số miễn phí

Theo Quyết định 1965/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký ngày 12/10/2026, Nhà nước sẽ dùng ngân sách đặt hàng biên soạn bộ học liệu lõi cho các môn học, cấp học phổ thông và đưa lên một cổng học liệu số dùng chung, nơi học sinh truy cập học liệu công khai mà không phải trả phí, không bắt buộc đăng nhập và không phải mua kèm bất kỳ sản phẩm, dịch vụ nào.

Miễn phí học liệu, đi kèm cơ chế kiểm soát

Theo đề án, học liệu lõi quốc gia được Nhà nước đặt hàng biên soạn, số hóa theo Chương trình giáo dục phổ thông và cung cấp miễn phí cho học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục. Nội dung học liệu ưu tiên các hình thức tương tác đa phương tiện, mô phỏng thực tế và thí nghiệm ảo, nhằm tăng tính trực quan, hỗ trợ quá trình dạy và học.

Bên cạnh nguồn học liệu do Nhà nước bảo đảm, giáo viên, nhà xuất bản và doanh nghiệp công nghệ giáo dục có thể đóng góp học liệu bổ trợ trên cổng. Bộ GD-ĐT giữ vai trò thẩm định nội dung, kiểm soát bản quyền và gỡ bỏ học liệu sai lệch thông qua Hội đồng thẩm định học liệu số quốc gia, dự kiến được thành lập trong tháng 3/2027. Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được ứng dụng để hỗ trợ phân loại, tìm kiếm và gợi ý học liệu, nhưng các quyết định thuộc thẩm quyền vẫn phải có sự giám sát và chịu trách nhiệm của con người.

Việc cung cấp học liệu miễn phí được gắn với các yêu cầu cụ thể về quyền tiếp cận. Dù hệ thống kết nối với VNeID để xác thực người dùng, học sinh chưa có tài khoản định danh điện tử vẫn không bị hạn chế quyền tiếp cận; học liệu công khai cũng không yêu cầu đăng nhập. Đối với hoạt động xã hội hóa và hợp tác công – tư, đề án yêu cầu không gắn quyền truy cập học liệu lõi với việc mua sản phẩm, dịch vụ khác, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ độc quyền nền tảng.

Học sinh Trường THCS - THPT Nguyễn Siêu. Ảnh minh hoạ

Ưu tiên học sinh vùng khó

Để mở rộng cơ hội tiếp cận học liệu, nhất là tại những nơi hạ tầng công nghệ còn hạn chế, cổng học liệu được thiết kế để hoạt động trên cả website và ứng dụng di động, đồng thời hỗ trợ truy cập trong điều kiện băng thông thấp.

Đề án ưu tiên nguồn lực, thiết bị và đường truyền cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và học sinh khuyết tật. Qua đó, nhóm học sinh này có thêm điều kiện tiếp cận nguồn học liệu chất lượng, hướng tới thu hẹp khoảng cách về cơ hội học tập giữa các vùng, miền.

Lộ trình triển khai đến năm 2030

Đề án được triển khai theo lộ trình với các mốc cụ thể; đến tháng 12/2027, cổng học liệu dự kiến vận hành thử nghiệm, cùng bộ học liệu lõi giai đoạn thí điểm tại một số địa phương. Cùng thời điểm, 100% trường phổ thông được đặt mục tiêu có khả năng kết nối Internet băng thông rộng.

Sau giai đoạn thí điểm, hệ thống sẽ tiếp tục được mở rộng, hướng tới 100% trường phổ thông kết nối và sử dụng vào tháng 12/2029. Đến tháng 12/2030, bộ học liệu lõi dự kiến bao phủ đầy đủ các môn học và cấp học. Kinh phí thực hiện được huy động từ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn xã hội hóa; tuy nhiên, quyết định chưa nêu tổng mức đầu tư cho đề án.