Trước ngày xăng E10 'phủ sóng' thị trường, chuyên gia nói gì?

Từ ngày 1/6, xăng sinh học E10 sẽ được triển khai rộng rãi theo lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Trước thời điểm chuyển đổi, nhiều doanh nghiệp đầu mối đã hoàn tất việc thay thế xăng khoáng bằng E10 tại hệ thống phân phối. Trong khi thị trường bước vào giai đoạn chuyển đổi mới, những băn khoăn về khả năng tương thích của phương tiện với loại nhiên liệu này vẫn là vấn đề được nhiều người tiêu dùng quan tâm.

Theo các chuyên gia, phần lớn ô tô, xe máy đang lưu hành tại Việt Nam có thể sử dụng E10 bình thường. Những lo ngại phát sinh chủ yếu liên quan đến đặc tính của nhiên liệu và tình trạng bảo dưỡng của phương tiện, thay vì nguy cơ gây hư hỏng động cơ như nhiều người vẫn nghĩ.

Thị trường nhiên liệu vào giai đoạn chuyển đổi mới

Tại nhiều cửa hàng xăng dầu, việc chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 đã được triển khai trước thời điểm áp dụng chính thức. Ghi nhận tại Trạm xăng dầu số 1 thuộc Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội (MIPECORP), toàn bộ các cột bơm xăng khoáng RON95 trước đây đã được thay thế bằng xăng sinh học E10 RON95-III.

Ông Đỗ Duy Toản, Trạm trưởng Trạm xăng dầu số 1 cho biết đơn vị bắt đầu kinh doanh E10 từ ngày 25/5. Những ngày qua, khách hàng chủ yếu quan tâm đến chất lượng nhiên liệu và ảnh hưởng của E10 đối với phương tiện.

Trạm xăng dầu số 1, Tổng Công ty xăng dầu Quân đội (MIPECORP) chuyển đối từ bán xăng khoáng sang bán nhiên liệu sinh học từ ngày 25/5. (Ảnh: Phạm Duy).

Theo Trung tá Trần Mạnh Cường, Tổ trưởng Tổ quản lý trạm, Phòng Kinh doanh xuất nhập khẩu MIPECORP, đến ngày 29/5, hệ thống đã hoàn tất chuyển đổi 150/151 cửa hàng sang bán xăng E10. Bể xăng khoáng còn lại đang được tiêu thụ hết để hoàn thành hợp đồng cung cấp cho Bộ Quốc phòng và sẽ chuyển đổi hoàn toàn sang E10 từ ngày 30/5.

Việc các doanh nghiệp đầu mối đồng loạt chuyển đổi được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Sau hơn một thập kỷ triển khai xăng E5, thị trường đang bước sang giai đoạn mới với tỷ lệ ethanol cao hơn, hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, đa dạng hóa nguồn năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Khảo sát thực tế cho thấy tâm lý người tiêu dùng đang dần cởi mở hơn với loại nhiên liệu mới. Nhiều chủ phương tiện cho biết chưa ghi nhận sự khác biệt đáng kể trong quá trình vận hành sau khi chuyển sang sử dụng E10. Xe vẫn hoạt động ổn định, khả năng tăng tốc và mức độ vận hành không có thay đổi rõ rệt so với trước đây.

Ông Nguyễn Tiến Dũng (phường Phương Liệt, Hà Nội) cho biết, sau vài ngày sử dụng xăng E10, ông không nhận thấy sự khác biệt tiêu cực nào trong quá trình vận hành phương tiện.

“Sau khi đổ xăng E10 và sử dụng thực tế, tôi thấy xe vận hành bình thường. Khả năng tăng tốc hay vận hành của xe vẫn ổn định như trước. Bản thân tôi cũng tìm hiểu khá kỹ về loại nhiên liệu này trước khi sử dụng. Xăng sinh học E10 có khoảng 10% ethanol và 90% là xăng nền RON 95 nên vẫn bảo đảm chất lượng nhiên liệu. Sau khi trực tiếp sử dụng, tôi thấy xe vẫn hoạt động bình thường nên cũng yên tâm hơn khi dùng loại xăng này”, ông Dũng nói.

Còn ông Nguyễn Hồng Hải, (phường Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết, khi chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10, tôi cảm nhận không khác nhiều so với xăng truyền thống.

“Dù thời gian sử dụng chưa dài nhưng đến nay tôi chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường nào đối với phương tiện. Tôi biết xăng E10 có tỷ lệ ethanol khoảng 10% và đây là một trong những giải pháp nhằm giảm tác động đến môi trường so với xăng truyền thống có nguồn gốc hoàn toàn từ nhiên liệu hóa thạch”, ông Hải nói.

Tuy nhiên, cùng với sự mở rộng của E10 trên thị trường, những tranh luận về khả năng tương thích với động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu hay nguy cơ ảnh hưởng đến độ bền của phương tiện vẫn tiếp tục xuất hiện trên các diễn đàn và mạng xã hội.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam.

Đa số phương tiện tương thích, xe đời cũ cần lưu ý

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết việc chuyển đổi sang E10 là xu hướng đã được nhiều quốc gia áp dụng từ nhiều năm trước.

Theo ông Bảo, ngay từ khoảng năm 2012, nhiều thị trường đã vượt qua giai đoạn sử dụng E5 để chuyển sang E10. Việt Nam lựa chọn lộ trình thận trọng hơn do đặc thù có số lượng xe máy rất lớn cùng nhiều thế hệ phương tiện đang lưu hành.

“Sau hơn 10 năm triển khai E5, Việt Nam đã có đủ cơ sở thực tiễn để bước sang giai đoạn phát triển mới của nhiên liệu sinh học”, ông Bảo nhận định.

Lý giải những lo ngại về động cơ, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho rằng phần lớn phản ánh của người sử dụng liên quan đến đặc tính tẩy rửa mạnh hơn của ethanol.

So với xăng khoáng thông thường, E10 có khả năng hòa tan và làm sạch tốt hơn. Khi đưa vào sử dụng, nhiên liệu có thể cuốn theo các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong bồn chứa, đường ống hoặc hệ thống cung cấp nhiên liệu của phương tiện. Các tạp chất này có thể gây tắc lọc xăng, ảnh hưởng đến bơm nhiên liệu hoặc hệ thống kim phun trên những phương tiện đã sử dụng lâu năm nhưng không được bảo dưỡng định kỳ.

“Đây không phải là hiện tượng E10 làm hỏng động cơ mà chủ yếu liên quan đến tình trạng bảo dưỡng của phương tiện”, ông Bảo nhấn mạnh.

Theo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, hầu hết các hãng sản xuất ô tô lớn trên thế giới như Toyota, Mercedes-Benz, BMW cùng nhiều nhà sản xuất Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu đều đã chấp thuận việc sử dụng E10. Thông qua Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), nhiều hãng xe cũng đã có đánh giá chính thức về khả năng tương thích của phương tiện đối với E5 và E10.

“Phần lớn các dòng xe sản xuất từ khoảng năm 2010 - 2011 trở lại đây đều có thể sử dụng E10”, ông Bảo cho biết.

Từ ngày 30/5, toàn bộ trạm xăng dầu MIPECORP đều chuyển đổi sang bán xăng sinh học. (Ảnh: Phạm Duy).

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Mạnh Thắng, chuyên gia ô tô và là quản trị viên diễn đàn Oto+, cho rằng người tiêu dùng cần nhìn nhận E10 như một loại nhiên liệu đã được kiểm chứng rộng rãi trên thế giới thay vì một công nghệ hoàn toàn mới.

Theo ông Thắng, đa số ô tô và xe máy hiện nay tại Việt Nam được phát triển trên nền tảng toàn cầu, trong khi nhiều quốc gia đã sử dụng xăng pha ethanol từ nhiều năm trước. Các hệ thống nhiên liệu trên xe hiện đại đều được thiết kế để tương thích với loại nhiên liệu này.

Về những lo ngại liên quan đến hiện tượng nóng máy hoặc tiêu hao nhiên liệu, ông Thắng cho rằng mức tác động thực tế không lớn như nhiều người lo ngại.

“Ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên về lý thuyết mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng nhẹ. Tuy nhiên, mức chênh lệch không đáng kể trên các dòng xe hiện đại. Trong khi đó, chưa có cơ sở kỹ thuật cho thấy E10 làm động cơ nóng hơn”, ông Thắng nói.

Dù vậy, các chuyên gia khuyến cáo nhóm xe đời cũ, đặc biệt là xe sử dụng bộ chế hòa khí, nên được kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu trước khi chuyển sang E10. Việc vệ sinh đường ống dẫn nhiên liệu, thay lọc xăng hoặc kiểm tra các chi tiết cao su đã lão hóa sẽ giúp phương tiện vận hành ổn định hơn.

Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất của E10 hiện nay không nằm ở khả năng tương thích của động cơ mà ở quá trình thay đổi thói quen tiêu dùng và nhận thức thị trường. Với phần lớn phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam, đặc biệt là các dòng xe sản xuất từ khoảng năm 2010 trở lại đây, việc sử dụng E10 được đánh giá là hoàn toàn khả thi trong quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch hơn.