Trường đại học đồng hành với địa phương nâng cao chất lượng giáo dục

PGS.TS Kiều Văn Hoan - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Ảnh NC.

Chủ động tìm giải pháp phù hợp với từng địa phương

Từ thực tiễn phối hợp với các địa phương, PGS.TS Kiều Văn Hoan, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho rằng, các sở GD&ĐT đang ngày càng chủ động trong việc cụ thể hóa các chủ trương mới của ngành Giáo dục, đồng thời tìm kiếm những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Theo PGS.TS Kiều Văn Hoan, nhiều địa phương đã chủ động mời các chuyên gia giáo dục trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về triển khai giáo dục STEM, xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh và phát triển năng lực đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Trường ĐH Sư phạm Hà Nội là trường trọng điểm quốc gia về sư phạm, có nhiệm vụ đào tạo đội ngũ giáo viên chất lượng cao cho hệ thống giáo dục quốc dân; nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo; đồng thời bồi dưỡng, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Với vai trò đó, nhà trường xác định trách nhiệm đồng hành cùng các địa phương trong quá trình triển khai các chủ trương, chính sách mới của ngành Giáo dục và Đào tạo.

Trải qua 75 năm xây dựng và phát triển, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội có đội ngũ giảng viên, nhà khoa học giáo dục giàu kinh nghiệm và có chuyên môn sâu. Nhiều giảng viên của Nhà trường tham gia xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và chủ biên, tác giả sách giáo khoa. Đây là một lợi thế giúp đội ngũ chuyên gia của nhà trường có sự am hiểu sâu về chương trình, từ đó có thể tư vấn, hỗ trợ các cơ sở giáo dục phổ thông trong quá trình triển khai giáo dục STEM cũng như xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường.

“Trong mỗi đợt đồng hành cùng địa phương, chúng tôi chia sẻ về hệ sinh thái HNUE ESL Ecosystem và hệ sinh thái giáo dục STEM của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội. Đây là những mô hình được nhà trường triển khai theo hướng liên thông trong hệ thống giáo dục, từ giáo dục phổ thông đến giáo dục đại học.

Bên cạnh việc giới thiệu mô hình, chúng tôi trao đổi về các bước triển khai, giải đáp những vấn đề mà các cơ sở giáo dục đang quan tâm và gợi ý những hướng đi cụ thể. Trên cơ sở điều kiện thực tế của từng địa phương, các chuyên gia của Nhà trường cùng trao đổi để các trường có thể xây dựng lộ trình phù hợp, khả thi và có tính bền vững”, PGS.TS Kiều Văn Hoan chia sẻ.

Theo PGS.TS Kiều Văn Hoan, quá trình xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh, hướng tới đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, đang ở giai đoạn đầu và cần được triển khai theo lộ trình phù hợp. Vì vậy, các địa phương cần tiếp tục đánh giá thực trạng về đội ngũ giáo viên, năng lực tiếng Anh, cơ sở vật chất, học liệu và các điều kiện bảo đảm khác để xác định mục tiêu và bước đi cho từng giai đoạn. Trong quá trình đó, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, cung cấp hỗ trợ chuyên môn, học liệu và cùng các địa phương tìm kiếm những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Trường ĐH Sư phạm Hà Nội tham gia tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm về triển khai giáo dục STEM, xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh và phát triển năng lực đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới cho Sở GD&ĐT Hưng Yên. Ảnh NC.

Tìm lối đi phù hợp từ thực tiễn nhà trường

Từ thực tế tham gia tập huấn và đồng hành cùng các địa phương, PGS.TS Kiều Văn Hoan cho rằng một trong những vấn đề mà nhiều trường học quan tâm khi triển khai các yêu cầu mới là điều kiện cơ sở vật chất, nguồn nhân lực và năng lực tổ chức thực hiện.

Đối với việc xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh, năng lực sử dụng tiếng Anh giữa đội ngũ giáo viên cũng là một yếu tố cần được tính đến. Một bộ phận giáo viên có thể còn tâm lý e dè, lo lắng khi phải sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong các hoạt động chuyên môn và giao tiếp tại trường học.

Theo PGS.TS Kiều Văn Hoan, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là một định hướng có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao năng lực hội nhập quốc tế cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, để biến định hướng thành thực tiễn cần có những bước đi phù hợp, một lộ trình rõ ràng và cách tiếp cận linh hoạt, tránh tư duy nóng vội hoặc áp dụng một mô hình duy nhất cho mọi địa phương, mọi nhà trường.

“Điều quan trọng là phải bắt đầu từ những việc phù hợp với điều kiện của từng trường. Khi giáo viên và học sinh có cơ hội sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong những tình huống gần gũi, thiết thực, việc sử dụng tiếng Anh sẽ từng bước trở thành một phần tự nhiên của môi trường giáo dục”, PGS.TS Kiều Văn Hoan nhấn mạnh.

Từ kinh nghiệm đã triển khai, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội sẽ tiếp tục chia sẻ các mô hình xây dựng trường học sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai; phương pháp tổ chức hoạt động dạy học và giao tiếp với học sinh bằng tiếng Anh từ những tình huống đơn giản đến nâng cao; đồng thời hướng dẫn giáo viên khai thác các nguồn học liệu số do đội ngũ chuyên gia của Nhà trường phát triển và các nền tảng giáo dục số như OLM.VN.

Cùng với đó, nhà trường chú trọng hỗ trợ giáo viên tiếp cận các phương pháp, công cụ và nguồn học liệu phù hợp, qua đó từng bước giảm áp lực khi triển khai những yêu cầu mới. Mục tiêu không chỉ là nâng cao năng lực tiếng Anh của giáo viên mà còn giúp giáo viên chủ động sử dụng tiếng Anh và công nghệ trong dạy học, tổ chức các hoạt động giáo dục và giao tiếp với học sinh.

Đối với giáo dục STEM, khó khăn thường gặp ở nhiều cơ sở giáo dục là sự thiếu đồng bộ về học liệu, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và đội ngũ giáo viên. Xuất phát từ thực tế đó, HNUE STEM Ecosystem do Nhà trường ra mắt tháng 5/2026 kết nối các khâu từ phòng học thực hành STEM, chương trình, học liệu đến bồi dưỡng giáo viên và sân chơi khoa học cho học sinh. Với giáo viên, các khóa bồi dưỡng về tổ chức hoạt động giáo dục STEM/STEAM dành một nửa thời lượng cho thực hành.

Với học sinh, Cuộc thi HNUE Olympic STEM 2026 mang chủ đề "Future Innovators – Những nhà kiến tạo tương lai" được tổ chức trên toàn quốc cho cả ba cấp tiểu học, THCS, THPT; vòng bán kết, chung kết dự kiến diễn ra vào đầu tháng 12/2026. Mỗi đội thi có một giáo viên hướng dẫn, vì vậy cuộc thi cũng là dịp lan tỏa cách tổ chức giáo dục STEM của Nhà trường tới các trường phổ thông.

Thông qua các hoạt động tập huấn, tư vấn và đồng hành chuyên môn, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội kỳ vọng góp phần cùng với các địa phương tháo gỡ những băn khoăn về phương pháp, học liệu và cách thức tổ chức thực hiện; đồng thời giúp đội ngũ nhà giáo có cái nhìn rõ hơn về yêu cầu mới, chủ động thích ứng và từng bước tự tin trong quá trình đổi mới.

Từ giáo dục STEM đến xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học, điểm chung không chỉ nằm ở việc đưa một mô hình hay một phương pháp mới vào nhà trường, mà quan trọng hơn là xây dựng được năng lực thực hiện và lựa chọn lộ trình phù hợp với điều kiện của từng địa phương, từng cơ sở giáo dục.

Trong quá trình đó, các trường đại học sư phạm có thể đóng vai trò là cầu nối giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn giáo dục phổ thông; đồng thời hỗ trợ địa phương phát triển đội ngũ, thử nghiệm mô hình, chia sẻ học liệu và từng bước đánh giá hiệu quả triển khai.