Trường học xoay xở thế nào khi bàn ghế 'không lớn' cùng học sinh?

Bàn ghế ở trường tiểu học hiện nay không chỉ phục vụ việc học mà tại nhiều trường còn được sử dụng cho học sinh nghỉ trưa, đặt ra yêu cầu về kích thước, độ an toàn và khả năng điều chỉnh linh hoạt theo thể trạng trẻ.

Thông tư liên tịch 26 của Bộ GD&ĐT và các bộ ban hành năm 2011 quy định, bàn ghế học sinh được chia thành sáu cỡ theo chiều cao, từ nhóm học sinh 1 gồm 1,000 – 1,09m; nhóm 2 gồm 1,1 -1,19m; nhóm 3 gồm 1,2 -129m; nhóm 4 từ 1,3 -1,44m; nhóm 5 gồm 1,45 – 1,59m; nhóm 6 gồm 1,6 -1,75m.

Học sinh Trường tiểu học Kim Liên - Hà Nội trong một giờ học (ảnh: Hà Linh)

Mỗi cỡ quy định cụ thể chiều cao bàn, ghế và khoảng cách giữa hai bộ phận. Chẳng hạn, học sinh cao 160 -175 cm sẽ sử dụng bàn cao 69 cm, ghế cao 41 cm. Thông tư cũng quy định bàn không quá hai chỗ, bàn và ghế tách rời.

Khảo sát của PV tại Trường tiểu học Kim Liên (Hà Nội), học sinh ngồi cỡ bàn số 1 và số 2. Trong đó, học sinh lớp 1 – 3, sử dụng cỡ bàn số 1, học sinh lớp 4 - 5, sử dụng cỡ bàn số 2.

Ban giám hiệu các trường học cho biết, nhà trường đã khảo sát, điều chỉnh bàn ghế phù hợp với học sinh.

Học sinh tiểu học ở Hà Nội học bán trú nên mặt bàn vừa là chỗ học vừa là chỗ ngủ trưa của các em.

Cô Nguyễn Thị Tuyết Nga, Phó hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Liên cho biết, trước đây học sinh từng có nhiều năm sử dụng bàn liền ghế nên khi chuyển sang loại ghế rời, nhà trường từng băn khoăn.

Nhưng sau một thời gian sử dụng, giáo viên nhận thấy bàn ghế rời phù hợp hơn với học sinh vì có thể dịch chuyển, giúp điều chỉnh khoảng cách giữa bàn và ghế theo thể trạng của từng học sinh.

Với đa số học sinh, kích thước hiện tại vẫn đáp ứng được yêu cầu học tập và ngủ trưa tại trường. Tuy nhiên, bàn ghế rời cũng có một hạn chế là khi học sinh di chuyển, có thể gây tiếng ồn nhưng giáo viên phải hướng dẫn học sinh tự điều chỉnh vị trí, đồng thời giữ ổn định, trật tự trong lớp.

Không chỉ kích thước, phải tính đến an toàn

Từ thực tế lựa chọn và sử dụng bàn ghế học sinh, Ban giám hiệu Trường Tiểu học Kim Liên cho biết, ngoài tiêu chí về chiều cao, rộng của mặt bàn, nhà trường đã chủ động đưa ra nhiều yêu cầu với đơn vị cung cấp nhằm phù hợp với yêu cầu thực tế.

Ví dụ học sinh cần có móc treo cặp, độ chắc chắn của bàn ghế và đặc biệt là các cạnh, góc bàn phải được bào nhẵn, tuyệt đối không có góc sắc hoặc bộ phận bị vênh, xước, nguy cơ gây thương tích cho trẻ.

“Nhà trường vì thế kiểm tra cả những chi tiết tưởng như nhỏ như mép bàn, góc bàn để bảo đảm không gây xước cho học sinh”, cô Nga nói.

Bàn ghế ở Trường tiểu học Kim Liên được thiết kế thêm móc treo cặp (ảnh: Hà Linh)

Cũng theo cô Nga, học sinh tiểu học chưa phát triển chiều cao vượt trội nên kích thước bàn ghế theo Thông tư 26 hiện nay vẫn phù hợp. Nhà trường cũng có thể yêu cầu nới rộng mặt bàn khoảng 0,5cm để các em thoải mái hơn.

Tuy nhiên, nếu Bộ GD&ĐT sửa đổi thông tư, có thể điều chỉnh bàn học sinh thành loại bàn có thể nâng lên, hạ xuống theo chiều cao của học sinh. Khi đó, mỗi em có thể điều chỉnh bàn và ghế phù hợp với thể trạng thay vì sử dụng một kích thước cố định sẽ giúp bàn ghế phù hợp hơn với từng học sinh.

Học sinh đã cao hơn rất nhiều, bàn ghế cũ không còn phù hợp

Năm học 2026 -2027, Trường THPT Việt Đức (Hà Nội) được đầu tư xây mới trường học. Vì thế, bàn ghế học sinh cũng được đầu tư đồng bộ. Trước đó, trường có nhiều năm sử dụng nhiều loại bàn ghế khác nhau để phù hợp với học sinh.

Em Nguyễn Minh Đức, học sinh lớp 11A7, Trường THPT Việt Đức cho biết, hiện nay đã đạt chiều cao gần 1,8 mét. Theo quy định, bàn ghế cũ số lớn nhất dành cho học sinh có chiều cao dưới 1,75 mét, em vẫn ngồi được. Tuy nhiên, nếu có sự điều chỉnh theo chiều cao học sinh sẽ phù hợp và thuận lợi hơn cho học sinh.

Bà Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THCS Việt Đức cho biết, thể trạng học sinh hiện nay có nhiều thay đổi, có em đã cao hơn 180cm trong khi quy định hiện hành bàn ghế cao nhất dành cho em 160 -175cm. Nếu sử dụng bàn quá thấp, các em phải cúi người khi ngồi học trong thời gian dài, dễ ảnh hưởng đến tư thế và thị lực.

Học sinh THPT hiện nay nhiều em cao vượt trội, bàn ghế cũ không còn phù hợp.

Trong thời gian trường chưa xây mới, bàn ghế chưa được đầu tư đồng bộ, Trường THPT Việt Đức đưa ra giải pháp là sử dụng nhiều loại bàn trong cùng một lớp học. Những em cao được nhà trường bố trí bàn gỗ cũ, vốn có chiều cao lớn hơn một số loại bàn được trang bị sau này. Đó là cách trường khắc phục sự chênh lệch về chiều cao bàn ghế trong điều kiện chưa thể thay mới đồng bộ.

Khi thay thế bàn ghế mới, bà Quỳnh cũng cho biết, nhà trường đã tiến hành khảo sát chiều cao của học sinh để đơn vị cung cấp thiết bị trường học có cơ sở điều chỉnh chiều cao hợp lý với thực tế.

Từ kết quả khảo sát, bàn ghế được tính toán lại chiều cao, khoảng cách giữa bàn và ghế cùng các thông số kỹ thuật khác. Theo bà, việc điều chỉnh được thực hiện trên cơ sở tính toán với bộ phận lắp đặt thiết bị, không phải tự ý nâng bàn theo cảm tính.

Đại diện một đơn vị cung cấp thiết bị trường học cho rằng, Bộ GD&ĐT dự kiến rà soát, sửa đổi quy định về bàn ghế học sinh là cần thiết, bởi thực tế tại các trường cho thấy nhiều đơn vị đã phải tự điều chỉnh kích thước bàn ghế cho học sinh.

Một lớp học có thể có học sinh chênh lệch đáng kể về chiều cao. Nếu tất cả sử dụng một loại bàn, những em cao có nguy cơ phải cúi người; ngược lại, bàn quá cao cũng không phù hợp với học sinh thấp hơn.

Vì vậy, việc khảo sát chiều cao học sinh và thiết kế bàn ghế theo các nhóm thể trạng có thể là hướng giúp nhà trường giải quyết bài toán này thực tế hơn.