Trưởng thành từ hoạt động tình nguyện: Hành trình rèn luyện bản lĩnh và trách nhiệm xã hội

Đoàn viên thanh niên Trường ĐH Bách Khoa - ĐH Đà Nẵng hỗ trợ người dân sửa chữa lại nhà.

Không chỉ học tập và rèn luyện trong giảng đường, đoàn viên, thanh niên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn TP Đà Nẵng đang ngày càng tích cực tham gia các hoạt động thực tiễn, góp sức vào nhiều nhiệm vụ xã hội.

Từ tham gia khắc phục hậu quả thiên tai, hỗ trợ người dân, đến đồng hành trong các chương trình chuyển đổi số và các hoạt động tình nguyện, sinh viên Đà Nẵng đang thể hiện rõ tinh thần xung kích của tuổi trẻ. Những trải nghiệm từ thực tế không chỉ giúp các em rèn luyện kỹ năng mà còn góp phần bồi đắp bản lĩnh, trách nhiệm và lý tưởng cống hiến.

Những “đóa hoa áo xanh” giữa rốn lũ

Những ngày cuối năm 2025, miền Trung liên tiếp hứng chịu các đợt mưa lũ kéo dài. Nước dâng cao gây ngập sâu nhiều khu dân cư, trường học; khi nước rút, bùn đất, rác thải phủ kín sân trường, lớp học, bàn ghế xộc xệch, cảnh quan ngổn ngang.

Trong bối cảnh đó, những màu áo xanh tình nguyện nhanh chóng có mặt, mang theo sức trẻ và tinh thần sẻ chia. Tại Trường Tiểu học Lâm Quang Thự (Hòa Vang, Đà Nẵng), hàng chục đoàn viên, sinh viên Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng cùng giáo viên, lực lượng bộ đội và công an đã phối hợp dọn dẹp, khắc phục hậu quả. Người xúc bùn, người rửa nền lớp học, người lau chùi bàn ghế, tất cả làm việc khẩn trương để sớm đưa trường lớp trở lại trạng thái bình thường.

Giữa sân trường còn ngổn ngang bùn đất, sinh viên Võ Huỳnh An Khang (lớp 25COT-ĐNC1, ngành Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng) vẫn miệt mài đẩy từng xe bùn ra ngoài. Khang cho biết, những hoạt động thực tế như vậy giúp bản thân trưởng thành hơn và hiểu rõ hơn giá trị của việc sống vì cộng đồng. “Khi thấy lớp học dần sạch sẽ trở lại, chúng em cảm nhận rõ công sức của mình có ý nghĩa, giúp các em nhỏ sớm quay lại trường học”, Khang chia sẻ.

Không chỉ là những hành động mang tính ứng cứu trước mắt, sự có mặt kịp thời của đoàn viên, thanh niên tại các “điểm nóng” thiên tai còn cho thấy tinh thần xung kích, tình nguyện được Đoàn Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng duy trì và bồi đắp trong thời gian qua.

Anh Nguyễn Văn Duy – phụ trách Đoàn Thanh niên Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng – cho biết đơn vị luôn quán triệt tinh thần “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”. Tinh thần này không chỉ dừng ở khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng các kế hoạch hành động rõ ràng, sẵn sàng triển khai khi có tình huống xảy ra.

Theo anh Duy, ngay khi có thông tin về thiên tai, Đoàn trường xây dựng phương án theo hướng “ngắn gọn, rõ việc”, phân công cụ thể từng nhóm nhiệm vụ, bảo đảm hiệu quả và an toàn trong quá trình thực hiện.

Đáng chú ý, toàn bộ hoạt động đều dựa trên tinh thần tự nguyện của sinh viên. Thông tin được lan tỏa qua các kênh như fanpage, nhóm lớp, sinh hoạt lớp, qua đó khơi dậy ý thức trách nhiệm và tinh thần cống hiến của tuổi trẻ. Nhờ vậy, các hoạt động tình nguyện luôn nhận được sự hưởng ứng tích cực, trở thành môi trường để sinh viên rèn luyện, trưởng thành từ thực tiễn.

Sinh viên các trường thành viên Đại học Đà Nẵng hướng dẫn trẻ học bài.

Chuyên môn hóa hoạt động tình nguyện

Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Đà Nẵng đi vào vận hành, nhu cầu hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến tăng cao. Nắm bắt thực tế này, hơn 105 sinh viên ngành Công nghệ thông tin thuộc các trường thành viên Đại học Đà Nẵng đã tình nguyện về các xã, phường để hỗ trợ người dân trong quá trình chuyển đổi số, góp phần đưa dịch vụ công đến gần hơn với cộng đồng.

Tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Hòa Vang, Phan Công Hiếu – sinh viên năm 2, Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt – Hàn (VKU), Đại học Đà Nẵng – kiên nhẫn hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục trực tuyến. Từ việc tạo tài khoản, quét mã QR đến nộp hồ sơ và theo dõi tiến độ giải quyết, mọi thao tác đều được hướng dẫn cụ thể, từng bước, giúp người dân dễ tiếp cận hơn với môi trường số.

“Ban đầu nhiều cô chú còn lúng túng, nhưng sau khi được hướng dẫn thì dần quen và tự tin hơn. Em thấy mình không chỉ giúp người dân sử dụng công nghệ mà còn góp phần vào quá trình chuyển đổi số của địa phương”, Hiếu chia sẻ.

Theo PGS.TS Nguyễn Thành Đạt – Bí thư Đoàn Thanh niên Đại học Đà Nẵng, đây là minh chứng rõ nét cho định hướng “chuyên môn hóa” trong hoạt động tình nguyện của sinh viên, khi kiến thức được học trên giảng đường được đưa trực tiếp vào phục vụ đời sống.

Theo đó, mỗi khối ngành được phát huy thế mạnh riêng, tạo nên sự phân công phù hợp và hiệu quả: sinh viên y dược tham gia khám chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí; sinh viên kỹ thuật – công nghệ hỗ trợ số hóa và chuyển đổi số; sinh viên sư phạm, ngoại ngữ triển khai các hoạt động giáo dục ở vùng khó khăn.

Thực tế, tại các xã vùng sâu, vùng xa, sinh viên khối ngành y đã trực tiếp thăm khám, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho người dân. Không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, những hoạt động này còn giúp sinh viên rèn luyện y đức, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng ứng xử trong môi trường thực tế.

Trong khi đó, các đội hình “bình dân học vụ số” của sinh viên công nghệ đã trở thành cầu nối giúp người dân từng bước làm quen với dịch vụ công trực tuyến và các ứng dụng số trong đời sống hằng ngày, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các khu vực.

Với sinh viên sư phạm và ngoại ngữ, các lớp học hè, lớp kỹ năng sống, chương trình dạy tiếng Anh tại vùng khó khăn không chỉ mở ra cơ hội học tập mới cho trẻ em, mà còn giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm giảng dạy thực tiễn, rèn luyện kỹ năng sư phạm ngay trong quá trình tham gia hoạt động.

Sự gắn kết giữa chuyên môn và hoạt động tình nguyện đang tạo ra “giá trị kép” rõ rệt: cộng đồng được hỗ trợ thiết thực, còn sinh viên có môi trường rèn luyện nghề nghiệp, trưởng thành từ trải nghiệm thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Sinh viên Phan Công Hiếu - Trường Đại học CNTT và Truyền thông Việt – Hàn (VKU), Đại học Đà Nẵng, hỗ trợ người dân xã Hòa Vang đăng ký hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Bồi dưỡng những “hạt giống đỏ” cho Đảng

Đằng sau mỗi hoạt động tình nguyện của đoàn viên, thanh niên không chỉ là sự sẻ chia với cộng đồng, mà còn hướng tới mục tiêu sâu xa hơn: rèn luyện bản lĩnh, bồi dưỡng những “hạt giống đỏ” cho Đảng.

TS Trần Văn Anh – Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng – cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, sinh viên có nhiều lợi thế về tri thức và công nghệ, nhưng để trở thành đảng viên, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở kiến thức mà còn ở tinh thần dấn thân và cống hiến.

“Điều kiện cần là học tập tốt, tiếp cận nhanh tri thức mới. Nhưng điều kiện đủ là phải chứng minh được mình đã đóng góp gì cho cộng đồng, cho phong trào Đoàn. Chính trong hoạt động thực tiễn, năng lực và phẩm chất mới được thể hiện rõ nhất”, TS Trần Văn Anh nhấn mạnh.

Để phát hiện và bồi dưỡng “hạt giống đỏ”, ngay từ khi bước vào giảng đường, sinh viên đã được định hướng thông qua tuần sinh hoạt công dân đầu khóa. Tại đây, nhà trường không chỉ giới thiệu chương trình học mà còn truyền tải các thông điệp về trách nhiệm xã hội, tinh thần xung kích và ý nghĩa của việc tham gia hoạt động cộng đồng.

Hiệu trưởng trực tiếp tham gia giảng dạy, chia sẻ về mục tiêu học tập, phương pháp rèn luyện, đồng thời nhấn mạnh vai trò của trải nghiệm thực tiễn trong quá trình trưởng thành của sinh viên. Những giá trị “hành động – trải nghiệm – cống hiến” được lồng ghép xuyên suốt trong hoạt động đào tạo.

Đặc biệt, cơ chế “xung kích tình nguyện” luôn được kích hoạt khi địa phương có nhu cầu. Ban Chấp hành Đoàn trường giữ vai trò đầu mối tổ chức, điều phối lực lượng, bảo đảm các hoạt động diễn ra hiệu quả, an toàn và gắn với thực tiễn. Việc phối hợp chặt chẽ với địa phương và đơn vị cơ sở cũng được xem là yêu cầu bắt buộc để hoạt động đi vào chiều sâu.

Song song đó, nhà trường tạo điều kiện tối đa về chủ trương, thời gian và nguồn lực để sinh viên tham gia hoạt động tình nguyện. Các đề xuất từ Đoàn trường về công tác cộng đồng luôn nhận được sự ủng hộ, thậm chí Ban Giám hiệu còn chủ động “đặt bài”, giao nhiệm vụ để sinh viên thực hiện.

Ở góc độ Đại học Đà Nẵng, PGS.TS Nguyễn Thành Đạt – Bí thư Đoàn Thanh niên – cho rằng công tác bồi dưỡng đoàn viên ưu tú được gắn với phong trào “Sinh viên 5 tốt”, với bộ tiêu chí toàn diện gồm: đạo đức tốt, học tập tốt, thể lực tốt, tình nguyện tốt và hội nhập tốt.

Đây không chỉ là một danh hiệu mà còn là thước đo để phát hiện, bồi dưỡng nhân tố tiêu biểu. Nhiều câu lạc bộ “Sinh viên 5 tốt” đã được thành lập tại các đơn vị, tạo môi trường để đoàn viên rèn luyện và phấn đấu.

Nhờ quy trình bồi dưỡng bài bản, nhiều sinh viên được kết nạp Đảng ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Sau khi tốt nghiệp, họ nhanh chóng khẳng định năng lực tại các cơ quan, doanh nghiệp, trở thành lực lượng cán bộ nòng cốt.

Sinh viên dọn bùn non tại Trường Tiểu học Lâm Quang Thự (Hòa Vang, Đà Nẵng).

Theo PGS.TS Nguyễn Thành Đạt, mục tiêu cuối cùng của công tác Đoàn không chỉ là tổ chức phong trào, mà là trang bị cho sinh viên “hành trang kép”: vững chuyên môn và giàu tinh thần cống hiến.

Tinh thần “học đi đôi với hành” được cụ thể hóa qua việc đưa sinh viên tham gia các dự án thực tế tại doanh nghiệp và cộng đồng. Những trải nghiệm này giúp người học hình thành tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng trong môi trường thực tế.

Từ những ngày dọn bùn sau lũ, những giờ hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, đến các chiến dịch tình nguyện vùng sâu, vùng xa, hành trình của đoàn viên thanh niên không chỉ là những bước chân đến với cộng đồng, mà còn là hành trình trở về với chính mình – nơi lý tưởng sống được hun đúc và bản lĩnh được tôi luyện.

Màu áo xanh hôm nay vì thế không chỉ là biểu tượng của tuổi trẻ, mà còn là hình ảnh của trách nhiệm, khát vọng cống hiến và một thế hệ thanh niên sẵn sàng dấn thân vì cộng đồng, vì đất nước.

Hoàng Vinh