Thúc đẩy xây dựng lớp học tiếng Việt cộng đồng tại khu vực Đông Nam Hàn Quốc

Tọa đàm có sự tham dự trực tiếp và trực tuyến của đông đảo đại biểu, chuyên gia, giáo viên, phụ huynh và cộng đồng người Việt Nam tại Busan, Ulsan, Daegu, Jeju, Gyeongsangnam cùng các điểm cầu quốc tế.

Chương trình do Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Busan phối hợp với Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu tổ chức, nhằm hưởng ứng Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi thực trạng, nhu cầu và giải pháp thúc đẩy việc dạy và học tiếng Việt tại địa bàn.

Đa dạng thành phần tham dự, kết nối kinh nghiệm đa quốc gia

Tham dự tọa đàm có sự hiện diện trực tiếp của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện cộng đồng có kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục, ngôn ngữ và công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Đoàn đại biểu gồm: GS. TS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, Chủ biên bộ sách Vui học tiếng Việt; ông Nguyễn Duy Anh, Hiệu trưởng Học viện Nhật ngữ GAG (Nhật Bản), Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu; ông Nguyễn Duy Hùng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội người Việt Nam tại Fukuoka (Nhật Bản); cùng ông Lê Thanh Hà, nguyên Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh.

Chương trình còn kết nối với các điểm cầu quốc tế. Tại Malaysia, cô giáo Nguyễn Thị Liên, Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2023, Phó Tổng Thư ký Mạng lưới, Chủ nhiệm Câu lạc bộ tiếng Việt tại Malaysia chia sẻ kinh nghiệm hơn 10 năm tổ chức và giảng dạy tiếng Việt cho trẻ em người Việt.

Từ điểm cầu Fukuoka (Nhật Bản), tọa đàm ghi nhận sự tham gia của ông Hoàng Xuân Dũng, Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Fukuoka và bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Chủ tịch Hội Phụ nữ Việt Nam tại Kyushu với những kinh nghiệm thực tiễn trong việc vận động cộng đồng, mở lớp và duy trì hoạt động giảng dạy tiếng Việt.

Đặt tiếng Việt vào trung tâm của cộng đồng

Phát biểu khai mạc, bà Đoàn Phương Lan, Tổng lãnh sự Việt Nam tại Busan nhấn mạnh: "Chúng ta có mặt tại đây, không chỉ để nói về một ngôn ngữ. Chúng ta đang nói về tiếng Việt là cội nguồn, là ký ức, là bản sắc và là sợi dây gắn kết các thế hệ người Việt Nam với quê hương".

Theo bà, với cộng đồng hơn 300.000 người Việt Nam tại Hàn Quốc, trong đó khu vực Đông Nam chiếm tỷ lệ lớn, việc giữ gìn tiếng Việt không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình, mà là vấn đề mang ý nghĩa lâu dài đối với cộng đồng và tương lai thế hệ trẻ. Nếu thế hệ thứ hai, thứ ba không còn sử dụng được tiếng Việt, khoảng cách với văn hóa, gia đình và quê hương sẽ ngày càng bị nới rộng.

Tiếp nối phần phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Duy Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu nhấn mạnh ý nghĩa lâu dài của việc giữ gìn tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Ông cho rằng, tiếng Việt không chỉ là một công cụ giao tiếp, mà là cội nguồn văn hóa, là ký ức gia đình và là sợi dây gắn kết mỗi người Việt với quê hương. Trong bối cảnh cộng đồng người Việt tại Hàn Quốc ngày càng phát triển, việc giảng dạy tiếng Việt không thể là những nỗ lực đơn lẻ, mà cần được nhìn nhận như một hành trình lâu dài, có tổ chức, có kết nối và có sự chung tay của nhiều chủ thể.

"Một lớp học có thể được mở ra trong thời gian ngắn, nhưng để duy trì lớp học đó một cách bền vững, có chất lượng và có sức lan tỏa mới là điều quan trọng hơn cả", ông Nguyễn Duy Anh nhấn mạnh.

Theo ông, để làm được điều này, cần có sự kết nối chặt chẽ giữa cơ quan đại diện, mạng lưới, hội đoàn, giáo viên và phụ huynh; đồng thời xây dựng được một hệ sinh thái giảng dạy tiếng Việt có tính bền vững, trong đó mỗi lớp học không chỉ là nơi truyền đạt ngôn ngữ, mà còn là không gian nuôi dưỡng văn hóa và bản sắc dân tộc cho thế hệ trẻ.

Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là lắng nghe ý kiến trực tiếp từ cộng đồng. Đại diện hội đoàn, giáo viên và phụ huynh đã chia sẻ thực trạng: Nhu cầu học tiếng Việt là rất lớn, song việc tổ chức lớp học còn gặp nhiều khó khăn, từ thiếu giáo viên, học liệu, phương pháp đến việc duy trì lớp học ổn định.

Các ý kiến cho thấy, nhiều lớp học hiện nay chủ yếu dựa vào sự tự nguyện và tâm huyết cá nhân, thiếu sự kết nối hệ thống, dẫn đến khó khăn trong việc mở rộng và phát triển bền vững.

Tọa đàm mở: Tìm lời giải cho bài toán "mở lớp - giữ lớp"

Phiên thảo luận với chủ đề “Làm gì để có thể mở lớp và giữ lớp tiếng Việt”? đã thu hút nhiều ý kiến thiết thực. Các đại biểu tập trung vào việc xác định nhóm nòng cốt tại địa phương, lựa chọn mô hình phù hợp như lớp cuối tuần, lớp thí điểm quy mô nhỏ hoặc câu lạc bộ tiếng Việt gắn với hoạt động văn hóa.

Đồng thời, vai trò của phụ huynh và hội đoàn được nhấn mạnh là yếu tố then chốt để duy trì lớp học. Các kinh nghiệm từ Fukuoka (Nhật Bản) và Malaysia cho thấy, nếu có sự đồng hành của cộng đồng và cách làm phù hợp, việc xây dựng và duy trì lớp học tiếng Việt hoàn toàn khả thi.

Trong khuôn khổ chương trình, nội dung giới thiệu học liệu và phương pháp giảng dạy đã mang lại những định hướng cụ thể. Các chuyên gia nhấn mạnh việc cần chuyển từ cách dạy truyền thống sang phương pháp linh hoạt, gắn ngôn ngữ với trải nghiệm, giúp tiếng Việt trở nên gần gũi và sống động hơn với trẻ em.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Duy Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu nhấn mạnh: “Mở một lớp tiếng Việt đã đáng quý, nhưng giữ được lớp học tồn tại bền bỉ, phát triển đều đặn và có chất lượng mới là điều quan trọng hơn cả".

Định hướng phương pháp dạy và học tiếng Việt

Bên cạnh nội dung trao đổi và định hướng phương pháp, chương trình còn dành thời gian cho hoạt động trao tặng bộ sách Vui học tiếng Việt tới đại diện giáo viên, phụ huynh và các hội đoàn tại địa bàn, nhằm hỗ trợ trực tiếp nguồn học liệu phục vụ việc giảng dạy và học tập trong cộng đồng.

Đặc biệt, GS. TS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, Chủ biên bộ sách Vui học tiếng Việt đã trực tiếp hướng dẫn sử dụng giáo trình, làm rõ cấu trúc nội dung, phương pháp tiếp cận và cách tổ chức lớp học phù hợp với trẻ em Việt Nam sinh sống trong môi trường đa ngôn ngữ.

Theo GS. TS Nguyễn Minh Thuyết, việc dạy tiếng Việt cho trẻ em ở nước ngoài cần chuyển từ cách tiếp cận truyền thống sang phương pháp linh hoạt, lấy người học làm trung tâm, gắn ngôn ngữ với trải nghiệm, văn hóa và đời sống.

Giáo trình không chỉ là công cụ truyền đạt kiến thức, mà cần được vận dụng như một phương tiện để tạo hứng thú, giúp trẻ "học mà chơi, chơi mà học", từ đó hình thành tình yêu tự nhiên với tiếng Việt.

Ngay sau phần hướng dẫn, chương trình dành thời gian cho phần giải đáp trực tiếp, nơi GS. TS Nguyễn Minh Thuyết cùng các chuyên gia trao đổi, làm rõ những băn khoăn của giáo viên, phụ huynh và đại diện hội đoàn về cách tổ chức lớp học, duy trì sĩ số, lựa chọn phương pháp phù hợp và phối hợp giữa gia đình - nhà trường - cộng đồng.

Những trao đổi cụ thể, sát thực tiễn này không chỉ giúp tháo gỡ các khó khăn trước mắt, mà còn góp phần định hình rõ hơn cách triển khai các lớp học tiếng Việt tại Busan trong thời gian tới, hướng tới mục tiêu xây dựng các mô hình giảng dạy hiệu quả và bền vững trong cộng đồng.

Từ tọa đàm đến hành động cụ thể

Đáng chú ý, tại phần tổng kết chương trình, bà Đoàn Phương Lan, Tổng lãnh sự Việt Nam tại Busan đã đưa ra định hướng cụ thể nhằm chuyển hóa các nội dung trao đổi thành hành động thực tiễn. Theo đó, một Ban điều phối sẽ được thành lập với sự tham gia của các bên liên quan nhằm xây dựng đề án tổng thể phát triển giảng dạy tiếng Việt tại khu vực Đông Nam Hàn Quốc.

Ban điều phối sẽ tập trung rà soát các vấn đề tồn tại, đề xuất giải pháp phù hợp với từng địa bàn, đồng thời triển khai các bước đi cụ thể trong thời gian tới, trong đó trọng tâm là từng bước khai giảng và mở các lớp tiếng Việt cộng đồng, hướng tới xây dựng các mô hình lớp học ổn định, hiệu quả và có khả năng lan tỏa trong cộng đồng.

Tọa đàm tại Busan không chỉ là một hoạt động chuyên môn, mà còn là bước khởi đầu cho một quá trình triển khai có tổ chức, có kết nối và có định hướng rõ ràng.

Trong bối cảnh cộng đồng người Việt tại Hàn Quốc ngày càng phát triển, việc giữ gìn tiếng Việt không chỉ là nhu cầu văn hóa, mà còn là nền tảng để duy trì bản sắc, tăng cường kết nối và hướng về cội nguồn.