Truyện ngắn: Bên kia sông

Minh họa/CGT

Còn hỏi, năm nay chị Sáu lớn tồng ngồng ra gái, vác roi theo đuôi bò hoài chắc thấy mắc cỡ với mấy anh trai. Vậy nhưng, cẩn thận, chị vẫn kìm cương niềm vui chưa trót, dòm lom lom nó với ánh mắt… đa nghi: Có âm mưu gì không đây?? Đâu có nà, nó cười toe, là em thích chận (chăn) bò thôi, qua sông vui thấy mồ…

Hỏi má, má, gạt phăng: Nhiều chuyện! Cái thân cao thước mốt, đi đứng ục ịch như vịt bầu, theo sao kịp bò mà chận! Không chịu thua, nó cứ đu nhèo nhẹo má suốt sáng chí chiều, nửa đêm còn nằm khóc rấm rứt. Má quát: Gái, sao không chịu ngủ?? Con thèm… chận bò qua sông, híc… Má bật cười: Trời đất, thuở đời nay tao mới thấy có đứa khóc đòi đi… chận bò á bây! Thôi, ngủ đi cô nương, mai tui cho đi. Nhớ: Chạy không kịp, bò nó mang lăn chiêng thì đững (đừng) có nhè…

Má quá lo xa, sao lăn chiêng được? Thấy nó… ục ịch vậy chớ sáng dạ lắm à. Học ở trường nó luôn xếp thứ hạng cao. Chuyện thiếu sức ta dùng trí “bù lỗ”, dễ gì thua. Theo phụ việc chị Sáu dăm hôm là đủ để nó tốt nghiệp bằng đỏ khóa… nghiệp vụ chăn bò, được chị yên tâm “bàn giao ấn tín” ngon ơ. Nói ngay, “bí kíp” của nó là: Chuyện làm được thì làm; chuyện không được thì theo… nhõng nhẽo mấy anh lớn: Bò ra khỏi chuồng, nhập đàn lùa đi có các anh lùa dùm. Vô núi, bò tự tìm cái ăn. Chiều về, bò ra sông có các anh tắm giúp. Nó bé nhất Hội (chăn bò), lại con gái nên anh nào cũng thương. Bò no, bò sạch được ba má khen: Con nhỏ coi “hột tiêu” vậy mà được chuyện ghê! Nó khúc khích cười thầm…

Vườn điều bên chân núi Chai đang mùa rộ trái.

Tình thiệt khai ngay, nó một hai xin đi chăn bò là do mê cái vườn điều ấy. Tiếng “vườn” nhưng kéo dài theo chân núi hàng cây số, mênh mông bát ngát như rừng. Chăn bò bên kia sông thủ theo gói muối là tha hồ… ăn nhậu. Thả bò xong, cả lũ nhao vô rừng tìm chùm rụm, duối, ổi rừng, vú dẻ, chim chim… Không món này ắt có món kia. Cùng lắm “mất mùa” sạch trơn cũng còn được món… lá dang.

Chua chua chấm muối mà nhai. Cũng ngon. Lá dang bạt ngàn, ăn hoài quanh năm không sợ hết! Vậy nhưng, tới mùa điều chín thì khỏi sục sạo đâu cho mệt. Ông Ba Tráng chủ vườn cho lũ nhỏ vô ăn điều mệt nghỉ. Tha hồ hái trái ăn, hái đem về cũng ok luôn, chỉ giao hẹn một điều: Trước khi ra về phải ghé “trạm gác” ông Ba mà… nộp hột! Vườn điều của Hợp tác xã, ông Ba thương binh không làm được việc nặng nề nên nhận khoán trông coi, lời ăn lỗ chịu, nghe ba bảo vậy…

Bình thường ông Ba Tráng rất hiền, còn vui tính. Chỉ đến chiều vác roi canh cổng vườn phòng lũ nhỏ “chôm” hột điều, ông mới biến thành “ông hung thần” thật sự. Anh cu kia, bỏ tay ra coi, cái gì giấu giấu sau vạt áo? Hột điều chớ gì. Mấy hột? Hai à, vậy thì… hai roi, đưa mông đây! Chị gái này nữa, cái gì cộm lên dưới lưng quần, khai mau? Lại cũng… hột điều chớ gì, 10 hột 10 roi, chiếu cố thành khẩn khai báo, giảm án còn… 5 roi. Cho nhớ, lần sau không tái phạm!

Không “gian kế” của đứa nào qua được cặp mắt cú mèo của ông Ba Tráng!

Khổ nỗi, cái món hột điều nướng cháy đập lấy nhân ngon quá xá ngon, ăn một lần là ghiền, cứ muốn ăn thêm. Vị nhân hột điều béo, bùi, thơm như đậu phụng (lạc); nhưng ngon hơn đậu phụng gấp… mười lần. Mùa điều năm ngoái, chị Sáu xin đâu về nướng cho mấy hột. Kể từ đó, đêm đêm nó cứ nằm mơ thấy món hột điều nướng!

Nhà bác Tư hàng xóm có cây điều; nhưng đừng mơ: Mùa điều chín, bác gái canh lấy hột còn kĩ hơn canh tù, con bác cũng không rớ được. Bác bảo, để bán lấy tiền, hột điều đang có giá, có đâu cho tụi bây ăn chơi? Vậy nhưng, nhà bác Tư mỗi một cây điều thì còn hiểu được; chứ ông Ba Tráng - cả vườn điều to tướng mênh mông, lấy bớt ít hột thì mắc mớ chi đâu. Vậy mà ổng canh, bắt sát rạt. Rõ đồ… keo kiệt, nó lầm bầm.

Nó quyết tâm tìm kế “qua mặt” ông Ba Tráng.

Cái mũ tai bèo anh Hai cho quả là đắc dụng!

Xẻ một rãnh nhỏ lớp vải chỗ vành giáp thân mũ, khéo léo nhét hột điều luồn vào trong. Hột này kế hột kia, chạy giáp vòng, mỗi ngày nó cầm cái mũ “phi pháp” chứa gần chục hột điều bên trong tỉnh bơ đi qua “trạm gác” ông Ba mà không ai hay. Giấu khéo một chuyện; nhưng “ăn tiền” chính ở cái to gan, mặt mày không biến sắc mỗi lúc giáp mặt ông Ba.

Cả ngày nó siêng sắn chui bờ lủi bụi lượm điều rụng giúp ông Ba. Nhỏ người cũng có cái lợi; chứ to kềnh như ông Ba sao chui được? Ông Ba thương nó. Thương thì tin. Tin thì bớt xét nét; vậy càng vững bụng để ngày ngày mạnh chân đi qua “trạm gác” của ông mà không phải ngập ngừng...

Hột điều “chôm” từ vườn ông Ba nó mang về rủ con Út Đẹt đem vô bếp nướng. Vỏ hột cháy, khói khét lẹt, đen mù tuôn sặc sụa. Má quát: Mồ cha bây, ăn cắp hột điều ở đâu đem nướng hả? Nó chống chế: Là con… lượm! Má nghi ngờ, hăm he: Coi chừng đó, có ngày ông Ba ổng bắt cột gốc điều…

*

Chục hột điều chia cho hai cái “tàu há mồm” của chị em nó quả chẳng thấm tháp!

Cần phải bạo gan hơn nếu muốn ăn cho đã miệng. Con Út Đẹt cứ luôn mồm ca cẩm: Chị Tám lụm hột gì ít xệu, sao không lụm nhiều nhiều? Mày… tự đi mà lượm! Nó cáu tiết. Con Út phụng phịu, chảy nước mắt.

Vừa dỗ Út, đầu nó vừa căng lên với cái kế hoạch làm sao “đánh” một mẻ to trước khi mùa điều kết thúc. Tháng 5 rồi, vườn điều sắp hết trái. Chợt nhớ chiếc mũ tai bèo với cái áo khoác. Thiếu chút nhảy cẫng. Phải rồi, chiều nào nó cũng cởi áo khoác cuộn tròn, đùm vô mũ để qua sông cho khỏi vướng kia mà…

Mạnh dạn, phăm phăm tiến thẳng qua mặt ông Ba đang sừng sững như ông thần, tay chống nạng, tay vung roi. Không sợ; áo khoác hôm nào mình chẳng cuộn tròn nhét lòng mũ, có gì lạ đâu! Chiều nay nó chui bờ lủi bụi giúp ông Ba lượm hột điều hăng hơn mọi hôm. Mình nó mang nộp ông hơn nửa rổ hột. Ông Ba ưng ý lắm. Ông xoa đầu, khen nó giỏi, còn lọc cọc chống nạng ra đầm bứt cho nó mấy cái gương sen bự chảng…

Tự nhủ vậy mà sao vẫn thấy… hơi run. Run thật rồi, không phải “hơi”. Chắc mặt nó đang tái lét. Nửa rổ hột điều gói gọn trong áo khoác, lèn cứng lòng mũ chớ ít đâu. Cả buổi chiều, cứ hai hột điều lượm được nó đem giao ông Ba một; một giữ làm của riêng. Chuyện ấy ông Ba không hề hay. Quái, mồ hôi ở đâu tuôn dầm dề, ướt đẫm sống lưng. Còn nữa, cái mũ hột điều bỗng dưng nặng đến trĩu tay. Lạy trời thương cho con trót lọt. Một lần này thôi, con xin hứa, chỉ một lần…

Ông Ba nhìn nó đi qua. Ánh mắt ông là lạ.

Nè, Gái…, ông Ba bỗng gọi giật. Tim nó thoi khỏi lồng ngực, chút rớt bịch. Nó chỉ còn sức đứng trân trời trồng, từ từ quay mặt. Cảm giác mặt nó cứng đơ như làm bằng sáp. Lưỡng lự sao đó, ông Ba lại tặc lưỡi, xua tay: Thôi…. Nghe tiếng ông chép miệng, thở dài…

*

Má quát:

Mầy lấy hột điều ở đâu, khai mau!

Dạ con… con lấy… ở…

Ở… vườn ông Ba phải không? Tao biết ngay mà! Con ơi là con (rút roi đánh soạt), tao dặn mầy bao nhiêu lần rồi hả Gái? Thèm lắm xin vài hột ăn chơi; mầy trộm cả mũ mang về thì còn đâu công của nhà người ta? Mầy có biết: Cả nhà ông Ba sống nhờ cái vườn điều í không? Nằm sấp xuống, con kia! Trót, cho chừa cái tội trộm cắp hoang lung. Trót, cho chừa cái tội không nghe lời cha mẹ…

Hai roi đã đủ để nó… tè ra quần. Nó vốn nhát đòn số một. Má thu roi, hằm hè:

Mai mang hết hột điều qua sông trả ông Ba. Thiếu một hột thì đừng trách tao…

*

Hù hụ, hức hức, thút thít…; điệp khúc ấy kéo dài bao lâu? Vài tiếng; nửa đêm hay… suốt đêm?? Chỉ biết cuối cùng nó cũng thiếp đi, dậy rờ mặt vẫn còn nhem nước mắt. Khóc dữ - đâu phải vì ăn 2 roi nhép: Má hạ thủ lưu tình, hùng hổ giơ cao vậy chớ quất xuống nhẹ hều. Tè ra quần do… tâm lí quá sợ mà thôi. Nhưng cái đáng sợ thực sự - sợ tới mức kinh hoàng - chính là câu lệnh mang hết hột điều qua sông trả ông Ba.

Lại còn thiếu một hột thì đừng trách! Èo ơi, tưởng tượng cảnh khệ nệ bê những nửa rổ hột điều đi thú cái tội tày đình với ông Ba Tráng “hung thần” mà không khóc mới lạ! Nửa rổ, liếc sơ sơ cũng đủ biết phải hàng trăm hột. Mỗi hột “thọ hình” một roi hỏi còn gì cái mông? Ông Ba Tráng có chiếu cố tội thành khẩn, bớt cho nửa số cũng còn những… năm chục roi; Tan nát đời mông là cái chắc!

Chưa hết.

Dù gì nó cũng đứa… tự trọng. Thật xấu hổ khi ông Ba biết được chuyện này. Ông tin nó, quí nó đến vậy mà nó nỡ lừa ông?? Thôi, năm mươi roi trả giá tội lỗi cũng đành; nhưng đánh xong chắc ông Ba sẽ buồn lắm, thất vọng lắm về nó.

Phải rồi, khi ta đặt hết niềm tin vô ai mà cuối cùng phát hiện niềm tin bị đặt sai chỗ đương nhiên rất… đổ vỡ. Tức phát khóc í chớ! Nhớ bữa rồi ông Ba giáo huấn các “đồng đội” còn lấy nó ra làm gương. Giờ ông biết ăn nói với chúng sao đây? Chưa kể nó, nó còn dám ngước mặt nhìn ai trong đám bạn chăn bò??

Mà không mang trả thì… lệnh mẹ cũng rất nghiêm, không giỡn được!

Nó lăn qua lăn lại trên giường. Sáng bạch còn nằm mơ. Vị những hột điều nướng trong mơ bỗng hóa đắng nghét…

Lại cuộn trong áo khoác, đùm mũ tai bèo ôm lù lù trước ngực. Chỉ khác - ngược với cái lộ trình hôm qua - tức… từ ngoài đi vào!

Đúng như nó dự đoán; “trạm gác” vắng hoe, ông Ba Tráng chắc đang lui hui trong chòi hay bận rảo quanh xem cây đếm trái ngoài vườn. Mà giả dụ không bận thì ông cũng chẳng hơi đâu giờ này trực trạm gác. Lí đơn giản vậy mà cũng phải nát óc mới nghĩ thủng. Ngu ơi là ngu, nó tự mắng mình. May mà trời thương, cái khó cuối cùng cũng giúp ló cái khôn…

Ghé mắt thử dòm qua khe liếp. Vắng ngắt, ông Ba không có trong chòi. Hên ghê. Nó mắt trước mắt sau ôm “tang vật” phi vội vào trong. Luống cuống, nó vấp chân phải ngạch cửa té oạch. Cái mũ rớt xuống, áo khoác xổ ra văng hột điều tứ tung! Cuống quýt lượm gom chưa hết nửa đã nghe tiếng gậy lộc cộc ngoài cửa. Thôi xong…

*

Trời đất, hột điều đâu nhiều dữ hả Gái??

Là con…ơ… con… lượm (mặt sượng ngắt).

Lượm… ngoài vườn hả con? Nhiều dữ vậy hả con? Trời, con nhỏ giỏi thiệt chớ bây! Hèn chi sáng bác dạo một vòng thấy mấy cây điều thưa hết trái, tưởng có đứa hái trộm...

Dạ không, là con…

Ừ, bác biết rồi. Là con… hái; quên, con lượm. Vậy mà chút bác đã đổ oan cho người ta. Con quả không phụ lòng tin của bác. Cám ơn con…

Ông Ba Tráng vỗ vỗ lưng nó, cất tiếng cười sảng khoái hết ga. Len lén, nó ngước lên – từng chút một – cho đến lúc mắt gặp ánh nhìn của ông Ba. Cái nhìn ấm áp, bao dung chứng tỏ ông vẫn tin, vẫn quí nó hết mực không hề thay đổi!

Tự dưng nó thấy cay cay sống mũi, sụt sịt. Sao vậy con? Chuyện gì?? Dạ không; con mê lượm hột điều bị bụi vào mắt…