Từ 1/7, phương tiện nào được đi vào vùng phát thải thấp ở Hà Nội?

Từ ngày 1/7, Hà Nội bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp một số khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm, từng bước kiểm soát phương tiện theo lộ trình đến năm 2030. Thành phố đồng thời miễn phí xe buýt trong Vành đai 1 suốt một năm để khuyến khích người dân chuyển sang giao thông công cộng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, việc thí điểm được chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu của đề án được triển khai từ ngày 1/7 đến hết 31/12/2026.

Đáng chú ý, thành phố không cấm đồng loạt xe máy, ô tô chạy xăng, dầu trên toàn bộ Vành đai 1 từ ngày 1/7. Việc kiểm soát phương tiện và tiêu chuẩn khí thải sẽ được mở rộng từng bước theo lộ trình đã được phê duyệt.

Lộ trình vùng phát thải thấp Hà Nội

Thí điểm tại hai khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm

Vùng phát thải thấp được triển khai trong phạm vi Vành đai 1, gồm 9 phường: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ, Ô Chợ Dừa, Hai Bà Trưng và Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, thành phố chỉ thí điểm tại hai khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm.

Khu vực 1 là không gian bên trong đường bao phố đi bộ và chợ đêm, bao gồm 12 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền.

Khu vực 2 được xác định theo các tuyến Tràng Thi, Thợ Nhuộm, Hàng Bông, Phùng Hưng, Phan Đình Phùng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay.

Những phương tiện nào bị hạn chế?

Trong giai đoạn thí điểm, tại khu vực 1, Hà Nội cấm toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ, gồm xe máy và ô tô, lưu thông từ 19h đến 24h vào các tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật. Quy định này không áp dụng đối với xe ưu tiên theo quy định của pháp luật.

Đối với các loại phương tiện khác, thành phố áp dụng theo hướng hạn chế và khuyến khích chuyển đổi:

Khuyến khích hạn chế hoạt động của xe ôm công nghệ sử dụng xăng; các nền tảng gọi xe được khuyến khích điều hướng phương tiện phù hợp.

Khuyến khích hạn chế lưu thông xe mô tô sản xuất trước năm 2008 và xe gắn máy sản xuất trước năm 2016.

Vạch màu xanh là các tuyến đường dự kiến thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7. Nguồn: Theo dự thảo đề án.

Xe khách trên 16 chỗ (trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh) chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm; nếu lưu thông trong giờ cao điểm phải được Công an TP Hà Nội chấp thuận.

Xe tải dưới 2 tấn chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm.

Xe tải từ 2 đến 3,5 tấn và trên 3,5 tấn chỉ được lưu thông từ 21h đến 6h sáng hôm sau, ngoài khung giờ này phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Lộ trình siết phương tiện đến năm 2030

Sau giai đoạn thí điểm, Hà Nội sẽ từng bước mở rộng phạm vi vùng phát thải thấp và nâng dần yêu cầu về khí thải.

Từ năm 2027, vùng phát thải thấp được mở rộng sang các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Thành phố bắt đầu cấm xe ôm công nghệ chạy xăng trong khu vực; ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch muốn lưu thông phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên.

Giai đoạn 2028-2029, vùng phát thải thấp được mở rộng trên toàn bộ Vành đai 1. Xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 và ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 sẽ không được lưu thông trong khu vực.

Từ năm 2030, Hà Nội tiếp tục duy trì mô hình vùng phát thải thấp, đánh giá hiệu quả để xem xét điều chỉnh hoặc mở rộng phạm vi áp dụng.

Miễn phí xe buýt, bố trí hơn 220 điểm gửi xe

Để tạo thuận lợi cho người dân khi hạn chế phương tiện cá nhân, Hà Nội miễn phí vé xe buýt đối với các hành trình trong phạm vi Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026 đến hết 30/6/2027 (không áp dụng đối với xe buýt phục vụ kinh doanh, du lịch).

Thành phố cũng đã rà soát, bố trí 220 bãi và điểm trông giữ xe xung quanh vùng phát thải thấp, đồng thời dự kiến xây dựng 10 bãi đỗ xe trung chuyển (Park and Ride) tại các khu vực như Long Biên, Trần Khát Chân, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Yên Phụ, Công viên Thủ Lệ... để người dân gửi xe cá nhân và tiếp tục hành trình bằng xe buýt hoặc đường sắt đô thị.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng sẽ điều chỉnh hệ thống biển báo, phân luồng giao thông, rà soát lộ trình xe buýt; Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công an TP Hà Nội giám sát chất lượng không khí, xử lý vi phạm thông qua hệ thống camera và tổ chức tuyên truyền để người dân từng bước chuyển đổi sang phương tiện xanh.