Từ 'Ánh sáng vùng biên' đến sức mạnh lòng dân nơi biên giới

Đồng bào Rục ở bản Yên Hợp đi lại thuận lợi khi đêm xuống nhờ hệ thống điện chiếu sáng được xây dựng từ Chương trình “Ánh sáng vùng biên”. Ảnh: Viết Lam

Diện mạo mới ở các bản, làng

Khi màn đêm buông xuống, tuyến đường nối trung tâm xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị với bản Yên Hợp, nơi định cư của đồng bào Rục, Sách, Mày (dân tộc Chứt) được thắp sáng, soi rõ từng mái nhà, lối đi nhỏ. Tại sân nhà văn hóa cộng đồng của bản, người lớn, thanh niên đang đánh bóng chuyền dưới ánh đèn điện, xung quanh là các em nhỏ vui chơi, nô đùa thỏa thích. Hệ thống điện chiếu sáng tại bản Yên Hợp là công trình thuộc Chương trình “Ánh sáng vùng biên” do Đồn Biên phòng Cà Xèng huy động nguồn lực, trực tiếp thi công và trao tặng nhân dân. Sau nhiều năm đưa vào sử dụng, công trình thực sự làm thay đổi diện mạo khu dân cư vùng biên và phục vụ hiệu quả đời sống nhân dân.

Chương trình “Ánh sáng vùng biên” được Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị triển khai từ hơn 10 năm trước. Đến nay, đơn vị đã xây dựng 113 công trình chiếu sáng tại các thôn, bản, với tổng chiều dài đường điện chiếu sáng hơn 110km, trong đó có 2 công trình tặng nhân dân nước bạn Lào. Những con số trên không chỉ phản ánh quy mô của chương trình, mà còn cho thấy sự kiên trì, tâm huyết của lực lượng Bộ đội Biên phòng trong quá trình đồng hành cùng nhân dân nơi biên cương.

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Trịnh Thanh Bình, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cho biết: “Mục tiêu của chương trình không đơn thuần là lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng mà hướng tới lợi ích kép. Các công trình vừa phục vụ dân sinh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, vừa góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, giữ vững bình yên khu vực biên giới”.

Cũng theo Đại tá Trịnh Thanh Bình, trong quá trình triển khai, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị luôn ưu tiên lựa chọn những địa bàn còn nhiều khó khăn để triển khai trước. Điểm đặc biệt của Chương trình “Ánh sáng vùng biên” là cách làm linh hoạt, tiết kiệm nhưng hiệu quả. Nhiều công trình được xây dựng trên cơ sở sử dụng đèn năng lượng mặt trời, phù hợp với điều kiện vùng sâu, vùng xa, giảm chi phí vận hành và bảo đảm hoạt động ổn định. Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trực tiếp tham gia khảo sát, vận chuyển vật liệu, thi công, lắp đặt và hướng dẫn người dân quản lý, bảo dưỡng công trình.

Trên địa bàn do Đồn Biên phòng Làng Mô phụ trách vẫn còn nhiều bản làng xa xôi, cách trở, chưa có đường cho ô tô hoạt động, chưa có điện lưới quốc gia. Trong quá trình thực hiện Chương trình “Ánh sáng vùng biên”, cán bộ, chiến sĩ đơn vị phối hợp với đoàn viên, thanh niên địa phương vượt núi, băng rừng gùi vật liệu vào tận khu dân cư. Khó khăn, gian khổ nhất phải kể đến việc thi công ở các bản như Dốc Mây, Cổ Tràng, Đá Chát... Dẫu vậy, trong những năm qua, Đồn Biên phòng Làng Mô đã kết nối, phối hợp xây dựng 15 công trình “Ánh sáng vùng biên” với tổng chiều dài 15,5km tặng nhân dân.

Những công trình điện chiếu sáng ở các bản làng vùng biên tỉnh Quảng Trị không chỉ giúp nhân dân thuận lợi hơn trong sinh hoạt, mà còn hỗ trợ tích cực cho công tác giữ gìn an ninh, trật tự ở cơ sở. Ở nhiều địa bàn, các tổ tự quản đường biên, mốc quốc giới và tổ an ninh thôn, bản hoạt động hiệu quả hơn nhờ hệ thống chiếu sáng. Người dân chủ động phối hợp với đồn Biên phòng trong bảo vệ biên giới, phòng, chống tội phạm và giữ gìn bình yên bản làng.

“Sau khi thực hiện sáp nhập tỉnh, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đang huy động nguồn lực để tiếp tục triển khai Chương trình “Ánh sáng vùng biên” ở những thôn, bản còn nhiều khó khăn. Chúng tôi sẽ tiếp tục động viên cán bộ, chiến sĩ đơn vị nêu cao tinh thần trách nhiệm, đồng thời mong muốn nhận được sự đồng hành của chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm để xây dựng được nhiều công trình điện chiếu sáng hỗ trợ nhân dân” - Đại tá Trịnh Thanh Bình khẳng định.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Đức Long, Bộ đội Biên phòng Cao Bằng và nhân dân địa phương lắp đặt đèn năng lượng mặt trời chiếu sáng tại khu dân cư biên giới. Ảnh: Quốc Sơn

Tạo sự lan tỏa rộng rãi

Hiệu quả rõ rệt của Chương trình “Ánh sáng vùng biên” do Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị triển khai đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn lực lượng. Bộ đội Biên phòng các tỉnh Thanh Hóa, Sơn La, Điện Biên, Cao Bằng, Lạng Sơn... cũng tích cực huy động nguồn lực để xây dựng các công trình điện chiếu sáng tặng nhân dân. Những năm gần đây, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa triển khai rộng rãi mô hình “Bản sáng vùng biên”. Thực hiện mô hình, các đồn Biên phòng lựa chọn các thôn, bản khó khăn để thực hiện những công trình, phần việc thiết thực, góp phần cải thiện đời sống nhân dân. Trong đó, một số đơn vị đã huy động nguồn lực, xây dựng công trình điện chiếu sáng theo trục đường trung tâm tặng bà con các bản vùng sâu, vùng xa.

Những ngày cuối tháng 7/2026, Đồn Biên phòng Pù Nhi, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn tặng nhân dân bản Cơm (xã Pù Nhi) công trình điện chiếu sáng nội bản. Trước đó, đơn vị cũng đã phối hợp xây dựng các công trình “Ánh sáng vùng biên” ở nhiều bản, làng khác trên địa bàn quản lý. Giờ đây, khi màn đêm buông xuống, trên các trục đường trung tâm tại những bản làng của xã Pù Nhi đều có điện chiếu sáng phục vụ cuộc sống nhân dân.

Chương trình “Thắp sáng vùng biên” do Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng triển khai cũng được các đồn Biên phòng thực hiện hiệu quả. Từ năm 2023 đến nay, Đồn Biên phòng Đức Long đã huy động các nguồn lực, phối hợp xây dựng đường điện chiếu sáng tại 6 xóm trên địa bàn với tổng chiều dài trên 12km. Để có được kết quả trên, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã trực tiếp cùng các lực lượng chức năng và người dân vận chuyển vật liệu, đào hố, dựng cột, lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng. Nhờ sự chung sức, đồng lòng, nhiều tuyến đường trước đây tối tăm nay đã được thắp sáng mỗi đêm, giúp người dân đi lại thuận lợi hơn, làm cho diện mạo nông thôn khu vực biên giới ngày càng khởi sắc, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Bộ đội Biên phòng.

Để có được kết quả đó, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương; đẩy mạnh công tác vận động xã hội hóa. Nhiều doanh nghiệp, tổ chức thiện nguyện, cựu chiến binh, đoàn viên thanh niên đã chung tay đóng góp kinh phí, vật tư cho các công trình. Từ những tuyến đường sáng điện, nhiều địa phương tiếp tục triển khai các mô hình khác như “Đường cờ Tổ quốc”, “Đường hoa biên giới”... Diện mạo nông thôn biên giới nhờ đó thay đổi rõ rệt, khang trang hơn, văn minh hơn. Có thể nói, Chương trình “Ánh sáng vùng biên” là minh chứng sinh động cho phương châm “gần dân, hiểu dân, giúp dân” của lực lượng Bộ đội Biên phòng, giúp nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.