Từ bản sắc Thăng Long đến khát vọng cống hiến

Công nghệ thắp sáng giá trị truyền thống

Trên khắp các xã, phường của Hà Nội, những “công trình thanh niên” mang dấu ấn chuyển đổi số đang dần hiện hữu, góp phần làm sống dậy các giá trị lịch sử, văn hóa bằng ngôn ngữ hiện đại.

Thanh niên tình nguyện hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính trên môi trường số. Ảnh: PV

Tại Trường Tiểu học Thăng Long (phường Hoàn Kiếm), nơi từng gắn bó với những năm tháng đứng lớp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, câu chuyện lịch sử không còn nằm yên trong sách vở. Chỉ với một thao tác quét mã QR, học sinh và người dân có thể tham quan không gian di tích, lắng nghe những câu chuyện về truyền thống gần một thế kỷ của ngôi trường. Công nghệ, ở đây, không thay thế ký ức mà trở thành cầu nối, đưa quá khứ đến gần hơn với hiện tại.

Không dừng lại ở việc số hóa, các đoàn viên trong trường còn xây dựng những video ngắn, đăng tải trên nền tảng mạng xã hội. Những tư liệu này vừa hỗ trợ hiệu quả cho việc giảng dạy, vừa góp phần lan tỏa giá trị lịch sử tới cộng đồng theo cách sinh động, dễ tiếp cận.

Đó chỉ là một trong hàng trăm mô hình đang được triển khai. Dự án “Mã hóa địa chỉ đỏ” của Thành đoàn Hà Nội đến nay đã số hóa hơn 330 di tích lịch sử, văn hóa trên toàn địa bàn. Với việc ứng dụng hình ảnh 360 độ, thuyết minh song ngữ và tích hợp các công cụ hỗ trợ, những “địa chỉ đỏ” không còn xa vời, mà trở thành không gian trải nghiệm trực quan, hấp dẫn đối với thế hệ trẻ.

Chuyển đổi số trong hoạt động Đoàn cũng lan tỏa mạnh mẽ vào đời sống thường nhật. Tại phường Phú Thượng, mô hình “Thư viện số” được triển khai tại Trường THPT Tây Hồ giúp học sinh tiếp cận tri thức chỉ bằng một lần quét mã QR. Cùng với đó, các sáng kiến như “Bản tin số Thanh niên Phú Thượng”, “Hòm thư số thanh niên” đang trở thành cầu nối hiệu quả giữa tổ chức Đoàn với đoàn viên và người dân.

Ở một góc độ khác, Thành đoàn Hà Nội còn xây dựng “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho thanh niên” với mạng lưới không gian hỗ trợ khởi nghiệp, nền tảng số hóa đầu tư, các câu lạc bộ khởi nghiệp tại trường đại học. Trong xây dựng nông thôn mới, thanh niên tiên phong ứng dụng công nghệ vào sản xuất, tổ chức “Phiên chợ điện tử” để quảng bá sản phẩm OCOP.

Những mô hình ấy cho thấy một điểm chung: công nghệ không phải là đích đến, mà là phương tiện để lan tỏa giá trị truyền thống, kết nối con người với cộng đồng và khơi dậy tinh thần cống hiến.

“La bàn nội tâm” trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh mẽ, việc định hình bản lĩnh cho thế hệ trẻ trở thành yêu cầu cấp thiết.

Trao đổi trong Chương trình thời sự đặc biệt “Thanh niên Thủ đô: Làm chủ công nghệ - đi đầu chuyển đổi số” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện tối 24-3, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng chia sẻ, chính những giá trị văn hóa kết tinh qua hàng nghìn năm văn hiến đã tạo nên “nền tảng cốt lõi”, giúp thanh niên Thủ đô vững vàng trước các luồng thông tin đa chiều.

Các khách mời: Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng và TS.BS Nguyễn Viết Hải - Giảng viên Khoa Y tế công cộng, Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) tham dự Chương trình thời sự đặc biệt “Thanh niên Thủ đô: Làm chủ công nghệ - đi đầu chuyển đổi số”. Ảnh: Thanh Hải

Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng nhấn mạnh, tinh thần yêu nước, nét thanh lịch, văn minh và ý thức trách nhiệm với cộng đồng cần được thấm nhuần trong mỗi bạn trẻ. Khi hiểu sâu sắc về lịch sử và văn hóa, mỗi người sẽ hình thành một “la bàn nội tâm”, từ đó biết phân biệt đúng - sai, không bị cuốn theo những trào lưu lệch chuẩn trên mạng xã hội.

Để những giá trị truyền thống không còn khô cứng, tổ chức Đoàn đã chủ động “khoác áo mới” cho lịch sử bằng các giải pháp công nghệ trực quan. Việc số hóa các di tích, tích hợp hình ảnh, dữ liệu tương tác không chỉ nâng cao hiệu quả giáo dục lý tưởng mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ.

Trong dòng chảy chuyển đổi số, đoàn viên thanh niên không chỉ là lực lượng xung kích, mà còn là những “sứ giả văn hóa”, góp phần đưa các giá trị Thăng Long – Hà Nội đến gần hơn với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.

Từ bản sắc đến khát vọng cống hiến

Nếu bản sắc văn hóa là nền tảng tinh thần, thì khát vọng cống hiến chính là động lực để thanh niên hành động. TS.BS Nguyễn Viết Hải - Giảng viên Khoa Y tế công cộng, Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) là một trong những gương mặt tiêu biểu cho hành trình kết nối tri thức toàn cầu với trách nhiệm đối với quê hương.

Thanh niên tình nguyện tham gia vào các hoạt động xã hội. Ảnh: Phạm Hùng

Sau nhiều năm học tập và làm việc trong môi trường quốc tế, TS.BS Nguyễn Viết Hải cho rằng, càng đi xa càng nhận ra giá trị của bản sắc Việt Nam. “Bản sắc văn hóa Việt Nam luôn là một ‘mỏ neo’ trong nội tâm của tôi”, TS.BS Nguyễn Viết Hải chia sẻ. Chính “mỏ neo” ấy giúp anh giữ vững định hướng, nuôi dưỡng khát vọng trở về đóng góp cho đất nước.

Trong những năm học tập tại Hà Lan, những yếu tố gần gũi như ẩm thực Việt Nam đã trở thành cầu nối giúp TS.BS Nguyễn Viết Hải kết nối với bạn bè quốc tế. Tuy nhiên, theo anh, bản sắc không chỉ nằm ở món ăn hay ngôn ngữ, mà còn thể hiện ở tinh thần hiếu học, sự bền bỉ, khả năng thích nghi và trách nhiệm với cộng đồng của người Việt.

Trải nghiệm thực tiễn cũng giúp TS.BS Nguyễn Viết Hải nhận ra những “nút thắt” trong quá trình đưa nghiên cứu khoa học vào cuộc sống. Theo anh, khó khăn không nằm ở ý tưởng, mà ở “khoảng trống” trung gian - nơi cần có cơ chế tài chính, quy trình chuyển giao và sự phối hợp giữa các bên.

“Con đường từ phòng thí nghiệm ra đời sống không phải là một đường thẳng, mà là một cây cầu dài với nhiều nhịp”, TS.BS Nguyễn Viết Hải ví von.

Để rút ngắn khoảng cách này, cần có cơ chế hỗ trợ giai đoạn thử nghiệm, tăng cường kết nối giữa nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp, đồng thời xây dựng cơ chế đặt hàng từ thực tiễn. Những định hướng gần đây của Hà Nội trong phát triển mạng lưới đổi mới sáng tạo được xem là tín hiệu tích cực, tạo điều kiện để các sản phẩm khoa học sớm phục vụ cộng đồng.

Từ những công trình thanh niên đến các sáng kiến khoa học, từ không gian lớp học đến môi trường quốc tế, một điểm chung đang dần hiện rõ: bản sắc Thăng Long - Hà Nội không chỉ là di sản của quá khứ, mà là nguồn lực sống động của hiện tại và tương lai.

Chính “la bàn nội tâm” ấy đang dẫn dắt tuổi trẻ Thủ đô vững bước trong kỷ nguyên số, để mỗi hành động, mỗi sáng kiến không chỉ mang dấu ấn công nghệ, mà còn thấm đẫm tinh thần văn hóa, trách nhiệm và khát vọng cống hiến vì một Hà Nội văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.

Hồng Thái