Từ Báo Sự Thật đến Báo Nhân Dân

Báo Nhân Dân số 1 đã trang trọng dành toàn bộ nội dung cho Đại hội lần thứ II của Đảng. Tổng Bí thư Trường Chinh và các cây bút của báo đã để lại cho hôm nay nhiều bài viết quan trọng tại số báo này, như “Hồ Chủ tịch, Người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng ta”, “Hoàn thành giải phóng dân tộc, phát triển dân chủ nhân dân tiến tới chủ nghĩa xã hội”; “Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam”, “Thư gửi nông dân thi đua canh tác”: “Ruộng rẫy là chiến trường, cuốc cày là vũ khí, nhà nông là chiến sĩ, hậu phương thi đua với tiền phương”.

SỰ LỰA CHỌN MANG TẦM CHIẾN LƯỢC

Thật tự hào khi Báo Sự Thật và Báo Nhân Dân trong suốt quá trình ra đời và phát triển, luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các lãnh tụ Đảng và Nhà nước, quy tụ được những ngòi bút xuất sắc, những gương mặt tiêu biểu của báo chí cách mạng.

Nếu Sự Thật là tiêu chí hàng đầu, là giá trị cao nhất mà báo chí cách mạng luôn hướng tới, thì Nhân Dân chính là mục tiêu, là ý chí phục vụ sự nghiệp cách mạng của nhân dân một cách mạnh mẽ, kiên trung của những người làm báo cách mạng.

Với tinh thần đó, trách nhiệm đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh, tác giả của nhiều bài viết quan trọng được đăng trên báo với nhiều bút danh khác nhau, đã sớm khai thông một chiến lược làm báo cách mạng. Chiến lược đó bắt đầu từ con người, tức là công tác cán bộ, là vấn đề cốt lõi cho mọi thành công.

Không thể không nhắc tới một bài viết của Người ngày đó đăng trên Báo Sự Thật, bài “Người tuyên truyền và cách tuyên truyền” (bút danh A.G.)... Trong bối cảnh kháng chiến trường kỳ gian khổ, nói về hoạt động tuyên truyền, Người khẳng định: để “dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm” thì cán bộ tuyên truyền trước hết phải hiểu rõ nội dung, biết cách nói lễ độ, biết chịu khó, chịu khổ đi sát với dân.

Đồng chí Trường Chinh, Thép Mới và Hà Xuân Trường duyệt bản thảo đăng Báo Nhân Dân số đầu tiên năm 1951. Ảnh tư liệu

Thép Mới, tên khai sinh là Hà Văn Lộc (1925-1991), một phóng viên báo Đảng kỳ cựu, đi từ báo Cờ giải phóng, báo Sự Thật và là Ủy viên Ban Biên tập Báo Nhân Dân khi báo mới ra đời. Ông cũng là người tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, hai lần vào nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, là người “đội bom” 12 ngày đêm năm 1972 để viết nên những bài báo in trên trang nhất Báo Nhân Dân, làm nức lòng bạn đọc cả nước…

Nếu Thép Mới được coi là “người dệt hồn văn”, người “mài trăng chuốt ngọc” cho tiếng Việt trên trang báo thì nhà báo Quang Đạm, một trong tám thành viên Ban Biên tập Báo Nhân Dân thời kỳ đầu, người được biết là một học giả, người “có công lớn với Báo Nhân Dân” (Hồng Hà), “cây đại thụ của làng báo” (Phan Quang). Quang Đạm bước vào nghề báo và đến với Báo Sự Thật khi đang làm việc ở ngành mật mã. Bác Hồ có lần bảo ông: “Chú làm mật mã, tức là chú viết cái gì mà ai không nắm được luật thì không hiểu được, không đọc được. Bây giờ làm báo Sự Thật thì chú phải làm ngược lại, chú phải viết thế nào cho ai cũng hiểu được”.

Báo Nhân Dân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ kháng chiến kiến quốc trong những năm 1945-1954 và bước vào thời bình, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc với nỗ lực tăng kỳ lên hai ngày một số ngay từ đầu tháng 9/1954 và mau chóng xuất bản hằng ngày từ tháng 10/1954.

“NGỌN CỜ TRÊN MẶT TRẬN BÁO CHÍ CỦA ĐẢNG”

Những năm 1960-1964, miền bắc hăng hái thi đua xây dựng chủ nghĩa xã hội, phát triển kinh tế, văn hóa, phong trào thi đua lên mạnh, nhiều ngọn cờ như Đại Phong, Duyên Hải, Ba Nhất, Bắc Lý... được báo phát hiện và kiên trì cổ vũ, đã phát huy tác dụng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ. Ở miền nam, nhiều cán bộ, phóng viên Báo Nhân Dân xông xáo tham gia các chiến trường; nhiều người đã để lại mãi mãi tuổi xuân của mình như các nhà báo, liệt sĩ Nguyễn Trọng Định, Nguyễn Ngọc Tứ, Nguyễn Huy...

Bác Hồ với cán bộ, phóng viên Báo Nhân Dân, năm 1957. Ảnh tư liệu

Đó là những năm không thể nào quên, khi cả tòa soạn báo tập trung cải tiến nội dung và hình thức tuyên truyền để “trở thành một tờ báo hàng ngày lớn nhất và có tín nhiệm nhất trong nước”. Đến cuối năm 1965, Báo đã nhận được biểu dương của Ban Bí thư: “là ngọn cờ trên mặt trận báo chí của Đảng, là tờ báo được quần chúng rất tin cậy”.

Đất nước thống nhất, bước vào thời kỳ mới của hòa bình và phát triển, người làm Báo Nhân Dân tiếp tục đi đầu, tìm kiếm những điển hình mới, những nhân tố mới, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc, thống nhất và chủ nghĩa xã hội, góp phần tích cực vào công cuộc đổi mới của đất nước, được Đảng ta ghi nhận là tờ báo “lớn nhất và có tín nhiệm nhất trong nước”, “là ngọn cờ trên mặt trận báo chí của Đảng”.

Phóng viên các ấn phẩm Báo Nhân Dân tác nghiệp. (Ảnh: Trung tâm Thông tin và Phòng Ảnh - Báo Nhân Dân)

Kể từ khi báo Nhân Dân điện tử tiếng Việt chính thức hòa mạng toàn cầu ngày 21/6/1998, đến nay báo Nhân Dân điện tử đã có thêm tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Trung Quốc, tiếng Nga, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Hàn Quốc, góp phần lan tỏa thông tin rộng rãi tới đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước, không chỉ phục vụ nhiệm vụ chính trị hiệu quả hơn mà còn là một biểu hiện sinh động của báo chí Việt Nam hiện đại.

Lịch sử báo chí Việt Nam hôm nay đã có một dẫn chứng sinh động về mô hình cơ quan truyền thông đa phương tiện, bám sát thực tiễn, mới mẻ, năng động mang tên Báo Nhân Dân bởi diện mạo hiện đại, nhiều thông tin mới, nội dung phong phú và hấp dẫn; giao diện phiên bản điện tử cải tiến từng ngày, tính tương tác cao trong bối cảnh cạnh tranh thông tin gay gắt.

75 năm đi tới, 75 năm không ngừng nghỉ, các thế hệ người làm báo Báo Nhân Dân bằng nhiệt tình và trí tuệ, bằng bản lĩnh và tài năng, đã không tiếc sức mình cống hiến cao nhất cho tờ báo “vì nhân dân phục vụ” với bầu nhiệt huyết: “Ở đâu có Nhân dân, ở đó có Báo Nhân Dân”.