Từ công nghệ Israel, Nga lột xác UAV Forpost thành 'sát thủ' săn mồi

UAV Forpost-R chính thức gia nhập lực lượng Hải quân Nga. Ảnh: calibredefence.co.uk

UAV Forpost ra đời từ bài học đắt giá của Nga sau cuộc chiến Georgia năm 2008, khi lực lượng không quân và trinh sát của Moscow bộc lộ nhiều hạn chế trong việc theo dõi và chỉ thị mục tiêu từ xa. 

Nga đã mua công nghệ từ Israel Aerospace Industries và sản xuất theo giấy phép phiên bản Searcher Mk II dưới tên gọi Forpost. 

Từ năm 2012, nhà máy Ural Civil Aviation Plant (UZGA) bắt đầu lắp ráp. Sau khi Israel ngừng cung cấp linh kiện năm 2016 do lệnh trừng phạt, Nga buộc phải tự chủ hoàn toàn. 

Phiên bản Forpost-R ra đời năm 2019 với động cơ APD-85 sản xuất trong nước, đánh dấu bước ngoặt quan trọng. 

Theo Izvestia và Calibre Defence, đến năm 2025 Hải quân Nga đã chính thức tiếp nhận Forpost-R, mở rộng vai trò từ lục quân sang kiểm soát vùng biển.

Theo calibredefence.co.uk, về mặt công nghệ, Forpost thuộc phân khúc MALE (Medium Altitude Long Endurance)-bay tầm trung, thời gian hoạt động dài. 

Tại triển lãm Dubai Airshow 2025, Nga trưng bày UAV Forpost-RE nâng cấp. Ảnh: edrmagazine.eu

Cấu hình cơ bản gồm thân hai booms (gồm cánh ổn định ngang và đứng), cánh cao, động cơ đẩy phía sau, càng đáp cố định ba điểm. 

Phiên bản gốc dùng động cơ Limbach hoặc tương đương khoảng 47 mã lực, trong khi Forpost-R chuyển sang động cơ APD-85 công suất cao hơn, giúp tăng độ tin cậy và giảm phụ thuộc nước ngoài. 

Hệ thống quan sát chính là tổ hợp quang-điện tử và hồng ngoại trên nền tảng ổn định con quay hồi chuyển, cho phép hoạt động ngày đêm. 

Một số phiên bản còn tích hợp radar hoặc mô-đun tác chiến điện tử. Điểm nổi bật nhất của Forpost-R là khả năng mang vũ khí. 

Máy bay có thể treo bom dẫn đường laser KAB-20 nặng khoảng 20-45kg với đầu đạn khoảng 7kg, hoặc thậm chí nhiều quả cùng lúc. 

Theo Forbes và Militarnyi, đây là lý do Forpost-R được coi là một trong những UAV đắt đỏ nhất của Nga, ước tính khoảng 7-7,5 triệu USD mỗi chiếc.

UAV Forpost-R chính thức gia nhập lực lượng Hải quân Nga. Ảnh: calibredefence.co.uk

Theo forbes.com, thông số kỹ thuật phản ánh rõ triết lý thiết kế: ưu tiên độ bền và thời gian bay hơn tốc độ. Chiều dài thân khoảng 5,85 mét, sải cánh 8,55 mét ở phiên bản tiêu chuẩn (một số nguồn ghi nhận sải cánh tăng lên 10,5 mét ở bản nâng cấp). 

Khối lượng cất cánh tối đa dao động 450-500kg, tải trọng hữu ích từ 60 đến 120kg tùy cấu hình. Tốc độ hành trình khoảng 120-180 km/h, tốc độ tối đa gần 200 km/h. 

Thời gian bay liên tục đạt 17-18 giờ, bán kính hoạt động khoảng 250km khi dùng anten định hướng (có thể rút ngắn nếu dùng anten toàn hướng). 

Trần bay thực tế khoảng 5.000-6.000 mét. Những con số này được tổng hợp từ các báo cáo của UZGA, Izvestia và các phân tích quân sự độc lập.

Theo iz.ru, từ năm 2025, UZGA đẩy mạnh hiện đại hóa phiên bản xuất khẩu Forpost-RE. Thay vì khung kim loại truyền thống, cánh và đuôi chuyển sang kết cấu composite nguyên khối. 

Việc này giảm số lượng mối nối, giảm trọng lượng hoặc tăng độ bền, đồng thời cải thiện khí động học và tăng tải trọng. 

UAV Forpost-R của Nga. Ảnh: en.defence-ua.com

Theo EDR Magazine và đại diện UZGA tại Dubai Airshow 2025 cũng như IDEX 2025, Forpost-RE có thể mang bom hoặc tên lửa dẫn đường nặng tới 40kg, đồng thời lắp radar chỉ thị mục tiêu hoặc thiết bị chuyển tiếp tín hiệu. 

Hệ thống cất hạ cánh tự động cho phép hoạt động ngay cả khi tín hiệu vệ tinh GNSS bị nhiễu. Những cải tiến này giúp Forpost thích nghi tốt hơn với môi trường chiến trường hiện đại, nơi UAV phải đối mặt với hệ thống phòng không dày đặc và biện pháp tác chiến điện tử.

Theo edrmagazine.eu, trên chiến trường, Forpost đã được Nga sử dụng cả ở Syria lẫn Ukraine. Nó thực hiện nhiệm vụ trinh sát dài hơi, truyền dữ liệu thời gian thực và đôi khi trực tiếp tấn công mục tiêu. 

Tuy nhiên, chi phí cao và kích thước lớn khiến nó trở thành mục tiêu ưu tiên của Ukraine. Các đơn vị như “Birds of Magyar” đã nhiều lần bắn hạ Forpost-R bằng drone đánh chặn ở độ cao trên 4.000 mét, trong đó có vụ việc ở Kursk tháng 7/2026 được ghi nhận là lần phá hủy thứ sáu được xác nhận. 

Ở hướng ngược lại, Nga đang thử nghiệm vai trò mới: dùng Forpost làm mắt thần cho hệ thống Bastion và tên lửa Uran trên tàu chiến, như đã diễn ra trong cuộc tập trận Hạm đội Thái Bình Dương tháng 8/2026.

Theo en.defence-ua.com, UAV Forpost thể hiện rõ chiến lược của Nga: lấy công nghệ nước ngoài làm nền, sau đó tự chủ hóa và nâng cấp theo hướng thực dụng. 

Nó không phải là UAV tiên tiến nhất thế giới về tốc độ hay độ ẩn mình, nhưng bù lại có thời gian bay dài, tải trọng đủ để vừa trinh sát vừa tấn công và ngày càng được tích hợp sâu vào hệ thống tác chiến liên quân. 

(Theo vpk.name, rg.ru, iz.ru, calibredefence.co.uk, edrmagazine.eu, kyivpost.com, ukrinform.net, militarnyi.com, en.defence-ua.com)