Từ đam mê đến thương hiệu Trà hoa vàng

Sinh ra và lớn lên dưới chân núi Tam Đảo, từ nhỏ chị Lưu Thị Tám đã biết đến cây trà hoa vàng - loài cây mọc tự nhiên trong các khu rừng và vườn nhà, được người dân địa phương coi là cây dược liệu quý. Nhận thấy tiềm năng phát triển của loại cây này, năm 2013 chị mạnh dạn đầu tư trồng, nhân giống và chế biến trà hoa vàng theo hướng ứng dụng khoa học - công nghệ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Trà hoa vàng tại vườn nhà chị Lưu Thị Tám, thôn Đồng Hội, xã Đại Đình.

Đứng giữa vườn trà hoa vàng xanh tốt, chị Lưu Thị Tám chia sẻ: Qua tìm hiểu từ sách, báo và thực tế tại địa phương, tôi nhận thấy trà hoa vàng dễ thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Đại Đình, có giá trị kinh tế cao và thị trường tiêu thụ ổn định. Vì vậy, gia đình quyết định đầu tư phát triển vùng trồng, đồng thời từng bước xây dựng thương hiệu riêng.

Năm 2017, chị thành lập HTX Trà hoa vàng Long Thanh với 7 thành viên. Đến nay, gia đình chị phát triển gần 1 ha trà hoa vàng với khoảng 1.000 cây đang cho thu hoạch (không kể cây giống). Điều kiện khí hậu mát mẻ dưới chân núi Tam Đảo tạo môi trường thuận lợi để cây sinh trưởng và phát triển.

Không chỉ phát triển sản xuất gia đình, nhiều năm qua, chị Tám còn liên kết cung cấp cây giống, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc trà hoa vàng cho hàng chục hộ dân trong thôn Đồng Hội. Nguồn hoa tươi được các hộ cung ứng cho HTX chế biến với giá 500.000 đồng/kg hoa tươi và từ 12 - 13 triệu đồng/kg hoa khô.

Chị Lưu Thị Tám giới thiệu với khách về cây trà hoa vàng giống tại vườn nhà.

Theo tài liệu nghiên cứu của các nhà khoa học thế giới được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng, trà hoa vàng là cây thuốc quý, chứa hơn 400 thành phần hóa học với nhiều thành phần quan trọng có nhiều công dụng cho sức khỏe con người. Do đó, việc bảo tồn và phát triển loài cây này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần gìn giữ nguồn gen dược liệu quý.

Để tạo ra sản phẩm chất lượng, toàn bộ diện tích trà hoa vàng của HTX Trà hoa vàng Long Thanh được chăm sóc theo quy trình nghiêm ngặt. Mỗi cây đều được theo dõi quá trình sinh trưởng, cắt tỉa, bón phân và phòng trừ sâu bệnh định kỳ. Trong điều kiện tự nhiên, cây bắt đầu cho hoa sau khoảng 5-6 năm trồng. Mùa thu hoạch kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Hoa được hái vào sáng sớm, lựa chọn những bông ôm tròn, đầu hoa chúm chím, sắc vàng tươi để bảo đảm chất lượng. Sau khi thu hái, hoa được phân loại theo kích cỡ, đưa vào sấy. Trung bình mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường 300 kg hoa tươi và từ 15-20 kg trà hoa vàng sấy khô.

Bên cạnh sản xuất trà thương phẩm, gia đình chị Lưu Thị Tám còn ươm và cung cấp cây giống cho người dân trong vùng, góp phần mở rộng diện tích trồng trà hoa vàng dưới chân núi Tam Đảo. Năm 2023, sản phẩm Trà hoa vàng Long Thanh của HTX được công nhận OCOP 3, tạo thêm động lực để đơn vị tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm.

Từ một loài cây mọc tự nhiên trong rừng, trà hoa vàng được đánh giá là một trong những cây dược liệu quý có tác dụng ổn định huyết áp và hỗ trợ giảm cholesterol xấu, an thần, thanh lọc cơ thể, giải độc gan được tỉnh chú trọng, quan tâm bảo tồn, phát triển. Trà hoa vàng đang từng bước trở thành cây trồng có giá trị kinh tế ở Đại Đình.

Mô hình phát triển cây trà hoa vàng của HTX Trà hoa vàng Long Thanh do chị Lưu Thị Tám làm Giám đốc không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà đang trở thành hạt nhân quan trọng thúc đẩy hình thành vùng dược liệu quy mô lớn tại xã Đại Đình và một số xã dưới chân núi Tam Đảo; kết hợp với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng trong những năm tới, hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế cao, bền vững.