Từ dầu khí đến điện gió ngoài khơi: Kinh nghiệm Na Uy gợi mở cho Việt Nam

Theo Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Hilde Solbakken, một trong những nền tảng quan trọng nhất để Việt Nam phát triển điện gió ngoài khơi là năng lực đã được tích lũy qua nhiều thập niên phát triển ngành dầu khí.

Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Hilde Solbakken. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Bà cho rằng kinh nghiệm vận hành ngoài khơi, năng lực kỹ thuật cùng đội ngũ kỹ sư được đào tạo từ ngành dầu khí có thể trở thành bệ phóng quan trọng cho điện gió ngoài khơi, tương tự con đường mà Na Uy đã trải qua.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Đại sứ Hilde Solbakken nhìn nhận Việt Nam đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để biến thành lợi thế cạnh tranh cho một ngành công nghiệp năng lượng mới.

Theo Đại sứ Hilde Solbakken, kinh nghiệm lâu năm trong ngành dầu khí ngoài khơi đã giúp Na Uy tích lũy năng lực vận hành ở vùng biển sâu và trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển điện gió ngoài khơi, nhất là các dự án điện gió nổi trong tương lai.

Tuy nhiên, theo Đại sứ Na Uy, tài nguyên gió chỉ là một phần của bài toán.

“Điện gió ngoài khơi là một ngành công nghiệp mới, đòi hỏi phải phát triển đồng thời toàn bộ hệ sinh thái liên quan”, bà nói.

Theo đó, bên cạnh các dự án phát điện, Việt Nam cần chuẩn bị hạ tầng lưới điện đủ khả năng tiếp nhận nguồn điện mới, bảo đảm kết nối giữa các dự án và hệ thống điện quốc gia, đồng thời phát triển thị trường điện, hạ tầng cảng biển và các điều kiện hỗ trợ khác.

“Việc triển khai đồng bộ tất cả các yếu tố này cùng một lúc chính là một trong những thách thức lớn nhất đối với mọi quốc gia phát triển điện gió ngoài khơi”, Đại sứ Hilde Solbakken nhận định.

Đoàn doanh nghiệp Na Uy trao đổi về khả năng hợp tác và hỗ trợ EVN triển khai dự án điện gió ngoài khơi thí điểm. Ảnh: ĐSQ Na Uy tại Hà Nội

Thông điệp này cũng là một trong những chủ đề được nhắc tới nhiều tại Hội nghị Năng lượng gió châu Á - Thái Bình Dương 2026 (APAC Wind Energy Summit 2026), nơi các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp đều nhận thấy ngành này cần một hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm thể chế, hạ tầng, chuỗi cung ứng và nguồn nhân lực.

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng

Từ góc nhìn doanh nghiệp, các công ty Na Uy cũng nhìn thấy dư địa hợp tác rất lớn với Việt Nam.

Ông Philipp Wieland, Trưởng bộ phận thương mại khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Fred. Olsen Windcarrier, Na Uy, trao đổi với đối tác Việt Nam. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Ông Philipp Wieland, Trưởng bộ phận thương mại khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Fred. Olsen Windcarrier, Na Uy, nhận xét Việt Nam đang là một trong những thị trường điện gió ngoài khơi giàu tiềm năng nhất khu vực nhờ nhu cầu điện tăng nhanh và đường bờ biển dài.

“Việt Nam có nhu cầu điện rất lớn, sở hữu đường bờ biển dài và điều kiện thuận lợi để phát triển điện gió ngoài khơi. Chúng tôi mong muốn tham gia vào sự phát triển của ngành này”, ông nói.

Theo đại diện Fred. Olsen Windcarrier, điện gió ngoài khơi không chỉ tạo ra cơ hội cho các nhà phát triển dự án mà còn mở ra thị trường rộng lớn cho công nghiệp phụ trợ trong nước.

Công ty này hiện vận hành các tàu chuyên dụng để vận chuyển và lắp đặt turbine điện gió ngoài khơi trên nhiều thị trường quốc tế. Để triển khai dự án, doanh nghiệp luôn cần mạng lưới đối tác địa phương tham gia cung cấp dịch vụ hậu cần, hỗ trợ cảng biển, gia công cơ khí và sản xuất nhiều cấu kiện kỹ thuật.

“Có rất nhiều hạng mục trong chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi có thể được sản xuất ngay tại Việt Nam nếu tìm được doanh nghiệp đủ năng lực”, ông Wieland cho biết.

Theo ông, Việt Nam cũng có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi toàn cầu nhờ lực lượng lao động sẵn sàng học hỏi và tiếp thu công nghệ mới.

Ông Morten Grevstad, Giám đốc Phát triển Kinh doanh của Reach Subsea, Na Uy. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Cùng quan điểm, ông Morten Grevstad, Giám đốc phát triển kinh doanh của Reach Subsea, Na Uy, cho rằng các doanh nghiệp quốc tế không chỉ tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại Việt Nam mà còn mong muốn xây dựng các mối quan hệ hợp tác dài hạn với doanh nghiệp địa phương.

Theo ông, từ khảo sát đáy biển, khảo sát tuyến cáp ngầm, kiểm tra kết cấu công trình ngoài khơi cho tới nhiều dịch vụ kỹ thuật khác, đều có những công đoạn mà doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia nếu được hỗ trợ nâng cao năng lực.

“Hợp tác với các doanh nghiệp địa phương luôn là một phần trong chiến lược hoạt động của chúng tôi ở mọi thị trường, và Việt Nam cũng vậy”, ông nói.

Đoàn doanh nghiệp Na Uy tham dự APAC Wind Energy Summit 2026. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Tại APAC Wind Energy Summit năm nay, đoàn Na Uy tham gia gồm sáu doanh nghiệp và tổ chức hoạt động trong nhiều lĩnh vực của chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi: DNV, Fred. Olsen Windcarrier, Glamox, Øglænd System/Hilti, Viện Địa kỹ thuật Na Uy (NGI) và Reach Subsea do Tổ chức Năng lượng Na Uy (NORWEP) dẫn đầu.

Các đơn vị này mang tới hội nghị thế mạnh về tư vấn kỹ thuật, khảo sát địa kỹ thuật, dịch vụ dưới biển, vận chuyển và lắp đặt ngoài khơi, giải pháp chiếu sáng công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật phục vụ các dự án điện gió.

Theo Đại sứ Hilde Solbakken, Na Uy mong muốn hỗ trợ Việt Nam không chỉ ở khía cạnh công nghệ mà còn thông qua chia sẻ xây dựng chính sách, phát triển nguồn nhân lực, chuỗi cung ứng và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.

Bà cho biết Na Uy hiện là một trong những đối tác tham gia Quan hệ Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) với Việt Nam và coi đây là kênh quan trọng để trao đổi về phát triển năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh.

Cụ thể, sáu doanh nghiệp và tổ chức Na Uy tham dự hội nghị phản ánh khá đầy đủ năng lực của nước này trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Họ hoạt động trong hầu hết các khâu của chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi, cũng là kinh nghiệm và năng lực mà Na Uy muốn chia sẻ với Việt Nam.