Từ dầu mỏ đến nông sản, Mỹ kỳ vọng Trung Quốc sẽ mạnh tay ký các thỏa thuận chục tỷ USD

Chủ tịch Trung Quốc Tập cận Bình bắt tay Tổng thống Mỹ Donald Trump tại buổi tiệc chiêu đãi cấp nhà nước ở Bắc Kinh ngày 14/5/2026. (Ảnh: Reuters).

Máy bay Boeing

Tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung kéo dài hai ngày 14 - 15/5 ở Bắc Kinh, giới quan sát kỳ vọng hai nước sẽ công bố nhiều thỏa thuận kinh doanh, tiêu biểu là một đơn đặt hàng lớn dành cho Boeing.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News vào ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Trung Quốc đã đồng ý mua 200 máy bay Boeing. Ông chia sẻ: "Một trong những điều Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đồng ý với tôi ngày hôm nay là ông ấy sẽ đặt hàng 200 chiếc máy bay lớn”.

Các chi tiết của thỏa thuận này chưa được công bố, bao gồm thời điểm giao hàng và mẫu máy bay Trung Quốc yêu cầu.

Tuy nhiên, trong phiên giao dịch vừa qua, giá cổ phiếu Boeing đã quay đầu giảm 4,1%. Lý do là số lượng đặt hàng 200 chiếc thấp hơn nhiều kỳ vọng của giới phân tích.

Trước cuộc gặp thượng đỉnh, các nguồn tin của Reuters cho biết Trung Quốc đang xem xét mua 500 chiếc máy bay 737 Max và hàng chục chiếc máy bay thân rộng đắt tiền hơn. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang đàm phán một thỏa thuận có quy mô tương tự với nhà sản xuất máy bay châu Âu Airbus.

Hai nhà sản xuất máy bay đối thủ đã cạnh tranh gay gắt để giành thị phần tại Trung Quốc, thị trường hàng không lớn thứ hai thế giới.

Bắc Kinh cần mua máy bay từ cả hai hãng để đáp ứng nhu cầu đi lại đang tăng trưởng mạnh. Theo ước tính của nhiều nhà phân tích, Trung Quốc cần đặt mua tới 1.000 máy bay mới ngay bây giờ.

Theo dự báo thị trường của cả Boeing và Airbus, nền kinh tế lớn nhất châu Á sẽ cần ít nhất 9.000 máy bay mới vào năm 2045.

Nhà Trắng chưa phản hồi yêu cầu bình luận về phản ứng tiêu cực của thị trường về lượng đặt hàng máy bay của Trung Quốc.

Lần cuối cùng Trung Quốc đặt đơn hàng lớn với máy bay Boeing là trong chuyến thăm của ông Trump tới Bắc Kinh vào tháng 11/2017. Khi đó, Bắc Kinh đã đồng ý mua 300 máy bay Boeing. Sau đó, mối quan hệ của hai nước đã xấu đi và đến nay Boeing mới nhận thêm 51 đơn hàng mới, chủ yếu dành cho máy bay chở hàng.

Theo các nhà phân tích, Bắc Kinh có truyền thống sử dụng các hội nghị thượng đỉnh để công bố các đơn đặt hàng máy bay lớn, phản ánh bối cảnh chính trị ở từng thời điểm.

Dầu mỏ

Cũng trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua dầu thô Mỹ để đáp ứng “nhu cầu khổng lồ” của nước này.

“Trung Quốc đồng ý rằng họ muốn mua dầu từ Mỹ. Chúng ta sẽ bắt đầu để tàu Trung Quốc đến Texas, đến Louisiana và Alaska”, Tổng thống Mỹ cho hay.

Ngoài ra, ông Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý giúp Mỹ đàm phán với Iran và cam kết không cung cấp thiết bị quân sự cho Tehran. Ông nói thêm rằng ông Tập muốn eo biển Hormuz mở cửa trở lại và tàu thuyền có thể di chuyển tự do mà không cần nộp phí.

Trong những năm qua, Trung Quốc đã nhập khẩu lượng lớn dầu thô từ Trung Đông, đặc biệt là Iran. Theo dữ liệu của chính phủ Mỹ, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 1,4 triệu thùng dầu/ngày từ Iran trong năm 2025, chiếm 90% lượng dầu bán ra nước ngoài của quốc gia Hồi giáo.

Trong khi đó, Trung Quốc đã giảm nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu từ Mỹ trong hai năm liên tiếp. Năm ngoái, Trung Quốc nhập 237,8 triệu thùng sản phẩm dầu từ Mỹ, giảm 25% so với năm 2024.

Đáng chú ý, kể từ năm 2023, lượng dầu thô Trung Quốc nhập từ Mỹ đã lao dốc tới 95%, xuống còn tổng cộng 8,4 triệu thùng trong năm 2025.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận hai nhà lãnh đạo đã đạt được “một loạt đồng thuận mới” trong cuộc gặp ngày 14/5, bao gồm cam kết phát triển “mối quan hệ ổn định mang tính chiến lược xây dựng” trong ba năm tới và xa hơn nữa.

Nông sản và thuế quan

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer dự đoán Trung Quốc sẽ cam kết mua hàng tỷ USD nông sản của Mỹ khi hai nhà lãnh đạo Trump - Tập hoàn tất hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh.

Ông Greer chia sẻ với Bloomberg Television trong cuộc phỏng vấn ngày 15/5: “Chúng tôi kỳ vọng Trung Quốc sẽ lập thỏa thuận mua hàng tỷ USD nông sản mỗi năm trong ba năm tới sau chuyến thăm của Tổng thống Trump. Đây sẽ là một thỏa thuận tổng quát bao gồm nhiều mặt hàng, không chỉ gồm đậu nành”.

Ông Greer là một trong số quan chức tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến công du sang Trung Quốc, cùng với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Pete Hegsegth và Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller.

Hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh diễn ra sau khi hai ông Trump - Tập đạt thỏa thuận đình chiến thuế quan tại Hàn Quốc vào tháng 10 năm ngoái. Dù vậy, giữa hai nước vẫn tồn tại những bất đồng dai dẳng về các vấn đề kinh tế.

Trước thềm hội nghị, các quan chức Mỹ đã đề xuất thành lập Hội đồng Thương mại, coi đó là một cơ chế để quản lý mối quan hệ giữa hai nước bằng cách giảm thuế và rào cản đối với các mặt hàng không thiết yếu và không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

Vào ngày 14/5, Bộ trưởng Bessent nêu ý tưởng Mỹ - Trung sẽ giảm thuế quan với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa của nhau trong các lĩnh vực không thiết yếu.