Từ di sản đến thiết kế đương đại

Công tác đào tạo gắn với văn hóa địa phương giúp sinh viên có thêm chất liệu sáng tạo, phát triển những thiết kế mang bản sắc Huế. 

Với Huỳnh Lê Khải Hoàn, sinh viên ngành thiết kế thời trang, Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế, những hoa văn gắn với cung đình Triều Nguyễn mở ra nhiều ý tưởng sáng tạo. Điều Khải Hoàn quan tâm là làm thế nào để các họa tiết ấy trở thành điểm nhấn trên trang phục, thay vì chỉ được sử dụng như một hình thức trang trí.

Từ những đường nét vốn quen thuộc trên kiến trúc và trang trí cung đình, Hoàn tìm cách đưa hoa văn vào từng chi tiết thiết kế. Có khi đó là phần cổ áo, vạt áo, có khi là những đường cắt tạo hình để họa tiết hiện lên rõ hơn trên nền vải.

Với một sinh viên đang trong quá trình học nghề, việc đưa ý tưởng từ bản vẽ vào sản phẩm thực tế đòi hỏi nhiều thử nghiệm. Không chỉ bảo đảm sự hài hòa giữa họa tiết, kiểu dáng và chất liệu, người thiết kế còn cần hiểu giá trị văn hóa của hoa văn để vận dụng phù hợp, tránh biến những chi tiết giàu ý nghĩa thành yếu tố trang trí đơn thuần. Khải Hoàn chia sẻ: "Em thích những hoa văn truyền thống vì mỗi họa tiết đều có nét riêng. Khi đưa vào trang phục, em phải tính toán xem đặt ở đâu thì đẹp. Em muốn trang phục có điểm nhấn, nhưng vẫn có nét riêng trong thiết kế”.

Còn Trần Duy Đức, nhà thiết kế thương hiệu Hoa Nghiêm Việt Phục, đã lựa chọn văn hóa truyền thống từ khi còn ngồi trên giảng đường. Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế thời trang năm 2025, Đức tiếp tục theo đuổi Việt phục, trang phục cách tân và các sản phẩm lưu niệm mang dấu ấn văn hóa. Với anh, thách thức không chỉ là giữ lại nét đặc trưng của trang phục truyền thống, mà còn làm sao để những giá trị ấy phù hợp với nhu cầu sử dụng đương đại.

Lựa chọn một hướng đi gắn với văn hóa cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận nhiều yêu cầu khắt khe trong quá trình làm nghề. Duy Đức chia sẻ: “Em chọn hướng đi này vì yêu thích trang phục và văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, để hoàn thiện một sản phẩm cần nhiều thời gian, công sức. Em luôn cân nhắc cách giữ nét riêng của văn hóa, đồng thời bảo đảm trang phục đẹp, dễ mặc và phù hợp với nhu cầu thực tế để sản phẩm được đón nhận”. Những nỗ lực ấy bước đầu giúp các sản phẩm của Đức tiếp cận thị trường ngoài nước, trong đó có Pháp và Hàn Quốc.

Từ hoa văn cung đình, pháp lam đến khảm xà cừ và nghệ thuật họa kim sa, Huế có nhiều chất liệu để các nhà thiết kế khai thác. Mỗi chất liệu mang một vẻ đẹp riêng.

Tại Khoa Mỹ thuật Ứng dụng, Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế, gần 400 sinh viên đang theo học các ngành thiết kế nội thất, thiết kế đồ họa, thiết kế thời trang, mỹ thuật đa phương tiện và thiết kế truyền thống. Việc tiếp cận các giá trị văn hóa địa phương giúp sinh viên có thêm nguồn cảm hứng, đồng thời tạo cơ hội để các em tìm kiếm hướng sáng tạo gắn với bản sắc Huế.

Ông Hoàng Minh Tuyến, Phó trưởng khoa Mỹ thuật Ứng dụng, Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế cho biết: “Trong công tác đào tạo, khoa luôn định hướng để sinh viên gắn kiến thức chuyên môn với việc tìm hiểu văn hóa địa phương. Bên cạnh đó, khoa thường xuyên kết nối với doanh nghiệp và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, sáng tạo, tạo điều kiện cho sinh viên tham gia thực tập, trải nghiệm thực tế. Qua đó, các em có thể hiểu rõ hơn về nhu cầu của thị trường, biết cách vận dụng kiến thức đã học vào thiết kế và phát triển những sản phẩm có tính ứng dụng, mang dấu ấn văn hóa Huế”.