Từ điểm tựa đến động lực tăng trưởng

Xu hướng này phù hợp với bức tranh chung của nền kinh tế khi thị trường trong nước được xác định là điểm tựa ổn định trước những bất định của kinh tế thế giới. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là phải chuyển từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng để phát triển bền vững.

Hoạt động mua bán tại chợ truyền thống trên địa bàn tỉnh diễn ra sôi động, phản ánh sức mua nội địa duy trì ổn định.

Sức bật từ nội lực và vai trò trong tăng trưởng

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, khu vực dịch vụ trong quý I/2026 tăng 9,4%, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu tăng trưởng kinh tế địa phương. Tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 2 tháng đầu năm đạt khoảng 15.300 tỷ đồng, tăng 3,4% so với cùng kỳ; ước tính hết quý I đạt khoảng 22.000 tỷ đồng, tăng 12%. Những con số này phản ánh xu hướng phục hồi và mở rộng của sức mua trên địa bàn.

Sức mua tập trung vào mặt hàng thiết yếu, có nguồn gốc rõ ràng và giá cả hợp lý.

Tại các hệ thống phân phối hiện đại, ông Nông Văn Hà - Giám đốc Siêu thị GO! Lào Cai cho biết, doanh thu của đơn vị tăng trên 10% so với cùng kỳ, trong khi lượng khách đến mua sắm tăng khoảng 2,5%. Kết quả này đến từ việc đẩy mạnh các chương trình khuyến mại, ưu đãi khách hàng thân thiết và duy trì mặt bằng giá hợp lý. Trong bối cảnh người tiêu dùng tiết giảm chi tiêu không thiết yếu, nhu cầu đối với sản phẩm có giá phù hợp, nguồn gốc rõ ràng tại siêu thị ngày càng tăng.

Để hỗ trợ người tiêu dùng, doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, đẩy mạnh nhập hàng trực tiếp từ hộ sản xuất và nhà cung cấp địa phương nhằm giảm chi phí logistics, đồng thời hỗ trợ tiêu thụ nông sản bản địa. Từ cuối tháng 3/2026, hệ thống siêu thị triển khai chương trình cam kết giá cạnh tranh, hoàn lại phần chênh lệch nếu khách hàng phát hiện sản phẩm cùng loại được bán với giá thấp hơn tại các điểm bán lẻ lân cận. Đây là một trong những giải pháp nhằm ổn định giá bán và duy trì sức mua của thị trường.

Hệ thống bán lẻ hiện đại ngày càng khẳng định vai trò trong việc ổn định nguồn cung và định hình xu hướng tiêu dùng.

Tại chợ dân sinh và cửa hàng nhỏ lẻ, sức mua hàng hóa thiết yếu vẫn được duy trì song đã xuất hiện tâm lý thận trọng. Áp lực chi phí vận chuyển khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu đối với nhóm hàng không thiết yếu, tạo chuyển dịch rõ nét trong hành vi tiêu dùng.

Chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong cung ứng hàng hóa thiết yếu cho người dân.

Hạ tầng thương mại tiếp tục được củng cố với hệ thống phân phối ngày càng hoàn thiện. Toàn tỉnh hiện có khoảng 160 chợ truyền thống, 4 trung tâm thương mại, 10 siêu thị, 56 cửa hàng WinMart+ và hơn 300 cửa hàng tiện lợi, tạo điều kiện thuận lợi để hàng hóa tiếp cận người tiêu dùng. Song song với đó, các hoạt động dịch vụ duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong 2 tháng đầu năm, doanh thu vận tải tăng khoảng 18,32%, dịch vụ bất động sản tăng 29,44%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 14,46%, phản ánh sự phục hồi tích cực của khu vực sản xuất.

Khi các yếu tố bên ngoài còn nhiều biến động, thị trường nội địa đang đóng vai trò điều tiết, góp phần ổn định đầu ra và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế địa phương.

Những vấn đề cần tiếp tục cải thiện

Dù có nhiều tín hiệu tích cực, thị trường nội địa vẫn còn không ít điểm nghẽn cần tháo gỡ. Trong lĩnh vực du lịch - dịch vụ, trong 2 tháng đầu năm, Lào Cai đón trên 2,4 triệu lượt khách; ước tính hết quý I/2026 đạt khoảng 3,4 triệu lượt, cho thấy đà tăng trưởng tích cực. Tuy vậy, phần lớn du khách vẫn tập trung vào các hoạt động ngắn ngày như tham quan, lễ hội, trong khi doanh thu từ lưu trú và các dịch vụ trải nghiệm chưa được khai thác tương xứng. Điều này thể hiện rõ khi lĩnh vực ăn uống và lưu trú chỉ tăng khoảng 12,22%, thấp hơn đáng kể so với kịch bản đề ra (từ 16,5% trở lên), cho thấy khả năng “giữ chân” du khách còn hạn chế.

Du lịch Lào Cai thu hút đông đảo du khách, song doanh thu từ lưu trú và dịch vụ trải nghiệm vẫn còn nhiều dư địa để khai thác.

Hiệu quả hoạt động của khu vực doanh nghiệp cũng là vấn đề đáng quan tâm khi tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trên địa bàn chỉ ước đạt 54,8%, dư địa nâng cao năng lực quản trị, đặc biệt với nhóm doanh nghiệp thương mại - dịch vụ quy mô nhỏ.

Ngoài ra, biến động giá xăng dầu trong tháng 3 đã tạo áp lực lên chi phí vận tải và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thậm chí, có thời điểm nguồn cung bị gián đoạn cục bộ tại một số điểm bán, ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa.

Giải pháp để phát huy vai trò của thị trường nội địa

Để thị trường nội địa thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững, cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Các giải pháp này cũng phù hợp với định hướng trong kịch bản tăng trưởng năm 2026 của tỉnh, trong đó khu vực dịch vụ được xác định duy trì tăng trưởng ổn định thông qua phát triển du lịch, mở rộng hệ thống phân phối, tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ và giảm chi phí logistics.

Trước hết, cần tiếp tục kích cầu tiêu dùng, đặc biệt tại khu vực nông thôn; đồng thời phát triển hệ thống phân phối theo hướng hiện đại, nâng cao khả năng tiếp cận hàng hóa của người dân. Với du lịch, cần chuyển mạnh từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị chi tiêu, tập trung phát triển các sản phẩm trải nghiệm đặc trưng, không gian tiêu dùng về đêm và dịch vụ văn hóa - giải trí nhằm kéo dài thời gian lưu trú.

Cùng với đó, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương gắn với hệ thống phân phối và du lịch, qua đó mở rộng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng. Việc phát huy lợi thế của tỉnh biên giới trong lưu thông hàng hóa, kết nối nguồn cung từ khu vực cửa khẩu với thị trường nội địa cũng là hướng đi quan trọng để giảm chi phí trung gian. Đồng thời, cần tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ thống logistics nhằm giảm chi phí, ổn định giá cả và nâng cao sức cạnh tranh.

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, khi các động lực từ bên ngoài chưa thực sự ổn định, thị trường nội địa không chỉ là điểm tựa mà còn có thể trở thành “bệ đỡ” cho tăng trưởng nếu được khai thác đúng hướng. Vấn đề đặt ra lúc này không còn là mở rộng quy mô tiêu dùng, mà là nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị và khả năng lan tỏa. Khi đó, thị trường nội địa sẽ không chỉ giữ nhịp tăng trưởng trước mắt mà còn góp phần định hình nền tảng phát triển bền vững cho kinh tế Lào Cai trong dài hạn.

Nguyễn Văn Thông