Từ ESG đến ISO 14064: Xu hướng nâng cao năng suất mới

Nguyễn Thanh

Bài toán “xanhhóa”

Trước đây, câu chuyện nâng cao năng suất thường gắn với việc đầu tư thêm máy móc, mở rộng dây chuyền hoặc tăng tốc sản xuất. Tuy nhiên, vài năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang tư duy mới: giảm lãng phí cũng chính là tăng năng suất.

VinFast phát triển theo hướng giao thông xanh, tập trung vào xe điện và hệ sinh thái năng lượng sạch, góp phần thúc đẩy xu hướng giảm phát thải trong lĩnh vực vận tải.

Trong môi trường sản xuất hiện đại, điện năng, nguyên vật liệu và chi phí vận hành đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Khi tài nguyên sử dụng hiệu quả hơn, chi phí sản xuất giảm xuống, dây chuyền vận hành ổn định hơn và chất lượng sản phẩm cũng cải thiện. Xu hướng này ngày càng rõ nét trong các ngành xuất khẩu như điện tử, vật liệu xây dựng hay công nghiệp tiêu dùng - lĩnh vực đang chịu áp lực lớn từ tiêu chuẩn ESG và yêu cầu giảm phát thải carbon từ thị trường quốc tế.

Trong nhóm doanh nghiệp FDI, Panasonic là một trong những đơn vị tiêu biểu theo đuổi mô hình sản xuất tiết kiệm năng lượng và công trình xanh. Doanh nghiệp triển khai hệ thống quản lý năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo và các thiết bị tiết kiệm điện nhằm giảm tiêu hao trong sản xuất, đồng thời hướng tới mục tiêu giảm phát thải CO₂ trong dài hạn.

Điểm đáng chú ý là các giải pháp này không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả vận hành. Khi năng lượng được kiểm soát tốt hơn, chi phí sản xuất giảm và năng suất tổng thể cũng được cải thiện. VinFast hiện đang phát triển xe điện và hệ sinh thái giao thông điện hóa, phù hợp xu hướng giảm phát thải trong ngành vận tải toàn cầu. Việc chuyển đổi sang sản xuất xanh không chỉ là thay đổi công nghệ mà còn là yêu cầu thích ứng với tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe từ thị trường xuất khẩu. Doanh nghiệp phải đáp ứng them yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, dấu chân carbon và mức tiêu hao năng lượng trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Công cụ quản trị mới

Song song với xu hướng “xanh hóa”, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang triển khai các tiêu chuẩn kiểm kê và quản lý phát thải khí nhà kính nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.

ISO 14064-1 là tiêu chuẩn quốc tế quy định phương pháp định lượng và báo cáo phát thải khí nhà kính ở cấp tổ chức. Theo Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT), tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống kiểm kê phát thải bài bản, bảo đảm tính minh bạch và nhất quán trong việc ghi nhận lượng khí nhà kính phát sinh từ hoạt động sản xuất. ISO 14064-1 không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu môi trường mà còn giúp nhận diện rõ các nguồn phát thải lớn trong chuỗi sản xuất.

Từ góc độ năng suất, việc áp dụng tiêu chuẩn này mang lại giá trị rõ rệt. Khi doanh nghiệp đo lường được phát thải theo từng công đoạn, họ có thể xác định chính xác các khâu tiêu hao năng lượng lớn để tối ưu quy trình vận hành, giảm lãng phí nguyên liệu và nâng cao hiệu quả sản xuất. Ngoài ra, ISO 14064-3 cũng được sử dụng để thẩm định và xác minh báo cáo phát thải khí nhà kính, giúp tăng độ tin cậy của dữ liệu khi làm việc với đối tác quốc tế hoặc tham gia các cơ chế thị trường carbon trong tương lai.

Theo các chuyên gia, kiểm kê phát thải đang dần trở thành công cụ quản trị năng suất mới. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào sản lượng đầu ra, thì hiện nay hiệu quả sử dụng năng lượng và mức độ phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị cũng trở thành những chỉ số quan trọng. Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng ưu tiên các sản phẩm thân thiện môi trường, “xanh hóa” không còn là xu hướng mang tính hình thức mà đã trở thành lợi thế cạnh tranh thực sự của doanh nghiệp Việt Nam.