Từ giảng đường đến bầu trời Tổ quốc

Việc sử dụng máy bay Iak-52 đã trở thành bước tiến quan trọng trong đào tạo phi công quân sự.

Năm 2024, sân bay quân sự Phan Thiết (phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng) đi vào hoạt động. Đây cũng là thời điểm các Trung đoàn Không quân 920 và 915 (Trường Sĩ quan Không quân) được điều về đây tổ chức huấn luyện. Sân bay đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, góp phần quản lý và bảo vệ vững chắc vùng trời, vùng biển của Tổ quốc.

Giảng đường là bầu trời, học cụ là máy bay

Cả ngày lẫn đêm, vùng trời ven biển Phan Thiết luôn nhộn nhịp hình ảnh những “con chim sắt” bay lượn, thực hiện nhiệm vụ huấn luyện. Để hành trình bay bảo đảm an toàn tuyệt đối, mỗi ngày, vào khoảng 3 giờ 30 phút, các phi công của Trung đoàn Không quân 920 (Trung đoàn 920) tập trung để chuẩn bị huấn luyện bay. Trước khi xuất kích, các kỹ thuật viên tỉ mỉ kiểm tra từng chi tiết nhỏ trên máy bay như cánh quạt, động cơ, bánh lái… Gần đó, học viên tập trung lắng nghe bài giảng trước khi bước vào thực hành. Khoảng 5 giờ, khi bình minh vừa chớm, cũng là lúc từng phi cơ nối đuôi nhau rời đường băng. Mỗi “con chim sắt” sải cánh theo mỗi hướng nhưng đều chung ý chí bảo vệ vùng trời của Tổ quốc. Đến 10 giờ, bầu trời nhường lại cho trực thăng của Trung đoàn 915 huấn luyện đến khoảng 17 giờ.

Trung tá Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 920 cho biết, khi đến địa điểm huấn luyện mới, đơn vị đã lắp đặt ngay buồng lái mô phỏng với công nghệ hiện đại nhất hiện nay. Với không gian 3 chiều và âm thanh gầm rú sống động như trong điều kiện thực tế, mô hình này tái hiện cảm giác chân thật từ rung lắc cho đến chao đảo. Đơn cử, mô hình đáp chệch đường băng hoặc đáp không đúng kỹ thuật sẽ rung lắc giống như va chạm để học viên rút kinh nghiệm. Đây là buồng lái mô phỏng công nghệ hiện đại, góp phần đa dạng hóa, chuẩn hóa mô hình đào tạo.

Trước khi bay trên bầu trời, phi công phải học ba tháng trên buồng lái mô phỏng. Quan trọng nhất là bài cất và hạ cánh. Học viên phải thuần thục điều khiển đúng tốc độ, thao tác mở càng đáp chính xác để không trật đường băng. Sau khi “cứng tay lái”, sĩ quan mới được bước ra bầu trời thực tế. Thượng úy Đặng Xuân Sơn (giảng viên Trung đoàn 920) cho hay: Hiện nay, thiết bị công nghệ mới đã hỗ trợ quá trình đào tạo rất nhiều, học viên tiếp thu bài học chất lượng, phi cơ huấn luyện thực tế được thiết kế buồng lái phía sau có thể hỗ trợ điều khiển và khóa buồng lái trước, để cho giảng viên giảng dạy trên không trung.

Tương tự, buồng tập lái mô phỏng trực thăng của Trung đoàn 915 cũng hỗ trợ phi công bay trong các điều kiện khí tượng giản đơn, phức tạp và xử lý bất trắc. Mô hình còn huấn luyện định vị, chiến đấu trong mọi thời tiết và tập bay theo đội để phối hợp hệ thống liên lạc chỉ huy bay.

Đại diện lãnh đạo Trung đoàn 920 cho biết, đơn vị luôn nỗ lực duy trì những tiết học chất lượng. Hiện tại, khu vực này có nhiều máy bay dân dụng bay qua cho nên chỉ huy bay phải quan sát, đánh giá tình huống, bay ở độ cao bảo đảm an toàn để tránh xảy ra va chạm. “Giảng đường là bầu trời, học cụ là máy bay. Tình cảm thầy trò chung một khoang lái và chung một sinh mệnh. Câu nói đó dường như đã thấm sâu trong tư tưởng của mỗi học viên, chiến sĩ”, Trung tá Nguyễn Văn Hậu chia sẻ.

Hướng tới huấn luyện tinh nhuệ

Sân bay Phan Thiết được xây dựng theo tiêu chuẩn sân bay quân sự cấp 1, sân bay dân dụng cấp 4E (đủ điều kiện đón máy bay lớn Boeing 787). Sân bay đáp ứng đủ các yêu cầu bảo đảm bay cho hai trung đoàn với hơn 1.000 chiến sĩ, cán bộ. Tháng 8/2024, Trung đoàn 920 chuyển từ sân bay Cam Ranh về sân bay Phan Thiết đào tạo sĩ quan cho lực lượng không quân Việt Nam và mở rộng huấn luyện bay trên vùng trời dải đất cực Nam Trung Bộ. Đến tháng 7/2025, Trung đoàn 915 từ sân bay Tuy Hòa về đây để đào tạo tìm kiếm cứu nạn, vận chuyển, cấp cứu, phòng chống bão lụt, thiên tai và bay chuyên cơ.

Xuyên suốt nửa thế kỷ, Trung đoàn 920 đã đào tạo hơn 870 phi công. Đại tá Nguyễn Ngọc Đô, Trung đoàn trưởng cho biết, máy bay Iak-52 đã trở thành bước tiến quan trọng trong đào tạo phi công quân sự. Nhằm đào tạo nguồn phi công chất lượng cao, đơn vị không ngừng đổi mới, phát triển công tác huấn luyện. Mới đây, trung đoàn huấn luyện trên máy bay T-6C hiện đại hàng đầu thế giới, được nhiều quốc gia sử dụng trong đào tạo phi công quân sự. Máy bay T-6C không chỉ có tính năng vượt trội, hệ thống điện tử tiên tiến, mà còn tạo điều kiện để học viên phi công tiếp cận ngay từ đầu với chuẩn huấn luyện quốc tế. Đây là bước ngoặt mở ra một giai đoạn phát triển mới, hiện đại hóa toàn diện công tác huấn luyện, đào tạo phi công quân sự chất lượng cao, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống.

Trung tướng Vũ Hồng Sơn, Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân cho biết, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII (nhiệm kỳ 2025-2030) xác định triển khai 3 đột phá gồm xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Do đó, trung đoàn tích cực đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình huấn luyện, đào tạo cũng như trang bị kỹ năng số cho chiến sĩ. Bên cạnh đó, cần xây dựng đội ngũ cán bộ thật sự tiên phong gương mẫu, có kỹ năng sư phạm giỏi, đáp ứng tốt yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực phi công quân sự chất lượng cao.

Tại lễ khánh thành sân bay Phan Thiết, Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng nhấn mạnh, sân bay có đầy đủ các hạng mục hiện đại, đồng bộ, bảo đảm cho nhiệm vụ quản lý vùng trời, nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu; đồng thời là điểm kết nối quan trọng trong thế trận chiến lược về quốc phòng-an ninh của khu vực.

Với tiềm năng và vị trí chiến lược, tạo động lực để phát triển kinh tế-xã hội, Quân chủng Phòng không-Không quân cần phối hợp các đơn vị quản lý, sử dụng sân bay, tổ chức huấn luyện làm chủ trang bị mới, bảo đảm kỹ thuật, xây dựng nền nếp chính quy, quản lý chặt chẽ vùng trời, vùng biển, bảo đảm an toàn bay, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất mới được đầu tư.

Khi “giảng đường” được đầu tư bài bản và hiện đại, sân bay Phan Thiết trở thành nơi chắp cánh ước mơ cho nhiều thế hệ trẻ thực hiện khát vọng lên làm chủ bầu trời, vững tay lái bảo vệ chủ quyền Tổ quốc.

THANH HẢI