Từ học nghề đến làm được việc

 Sinh viên Trường Cao đẳng Du lịch Huế thực tập tại khách sạn.

Đào tạo theo yêu cầu công việc

Tại Trường Cao đẳng Du lịch Huế, các ngành quản trị khách sạn, quản trị khu resort, quản trị nhà hàng, kỹ thuật chế biến món ăn, quản trị lữ hành, hướng dẫn du lịch… được đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp. Sinh viên không chỉ học nghề tại trường mà còn được thực hành trong môi trường khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng và doanh nghiệp lữ hành. Từ quy trình phục vụ khách, vận hành nhà hàng đến điều hành tour, xử lý tình huống phát sinh… những công việc thực tế giúp các em rèn luyện tay nghề, tác phong và khả năng thích ứng với môi trường làm việc.

Để mở rộng cơ hội học tập và việc làm cho sinh viên, Trường Cao đẳng Du lịch Huế vừa ký kết thỏa thuận hợp tác với 8 doanh nghiệp, tổ chức trong các lĩnh vực du lịch, khách sạn, dịch vụ, cung ứng nhân lực, giáo dục và chăm sóc sức khỏe - sắc đẹp; trong đó có InterContinental Danang Sun Peninsula Resort, New World Phú Quốc Resort, Grand Royal Riverside Hue - Fusion Collection... Không chỉ tiếp nhận sinh viên thực tập, các đối tác còn tham gia hướng dẫn, đánh giá kỹ năng nghề và góp ý điều chỉnh chương trình đào tạo.

Bà Nguyễn Thị Thúy Hiền, Phó Trưởng phòng Đào tạo, Trường Cao đẳng Du lịch Huế cho biết, thông qua hợp tác và tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ theo nhu cầu doanh nghiệp, nhà trường nắm bắt những kỹ năng người lao động còn thiếu, những thay đổi trong quy trình vận hành, công nghệ và tiêu chuẩn dịch vụ. Từ đó, nội dung giảng dạy được cập nhật sát hơn với công việc thực tế.

Hiệu quả hợp tác còn được thể hiện ở đầu ra của người học. Riêng Laguna Lăng Cô đã tuyển dụng hơn 60 sinh viên tốt nghiệp của trường vào làm việc chính thức, đồng thời đánh giá cao kỹ năng và thái độ làm việc của các em. Từ chỗ tiếp nhận sinh viên thực tập, doanh nghiệp từng bước trở thành nơi rèn luyện tay nghề, đánh giá năng lực và tuyển dụng lao động sau đào tạo.

Không riêng lĩnh vực du lịch, yêu cầu đào tạo gắn với công việc cũng đặt ra đối với các ngành kỹ thuật, công nghiệp, nhất là khi công nghệ và phương thức sản xuất liên tục thay đổi. TS. Tôn Thất Đồng, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế cho rằng, một trong những khoảng cách hiện nay nằm ở cách xác định kết quả đào tạo. Nhà trường thường xây dựng chương trình theo môn học, nội dung và thời lượng, trong khi doanh nghiệp quan tâm người lao động có thể thực hiện những nhiệm vụ gì, với chất lượng và mức độ thành thạo ra sao.

Chương trình đào tạo cần xác định rõ những nhiệm vụ nghề nghiệp mà người học phải thực hiện được, từ đó lựa chọn nội dung giảng dạy và phương thức đánh giá phù hợp. Bên cạnh kỹ năng chuyên môn, người học còn cần được rèn luyện tác phong công nghiệp, khả năng phối hợp công việc, sử dụng công nghệ và thích ứng với môi trường làm việc. Điều này cũng đặt ra yêu cầu thay đổi thước đo chất lượng đào tạo, từ việc người học đã hoàn thành bao nhiêu môn học sang khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng để giải quyết những công việc cụ thể.

Thu hẹp khoảng cách giữa học và làm

Có kiến thức chuyên môn nhưng chưa quen với công việc thực tế là tình trạng không hiếm gặp ở lao động mới ra trường. Theo ông Nguyễn Doãn Quan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố, nhiều lao động dù được đào tạo bài bản vẫn còn hạn chế về kỹ năng thực hành, sử dụng phần mềm, phối hợp công việc và nắm bắt quy trình hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, không ít doanh nghiệp phải mất thêm thời gian đào tạo lại. Sự chênh lệch giữa kiến thức được trang bị và khả năng vận dụng vào thực tế dẫn đến nghịch lý: doanh nghiệp khó tuyển được người phù hợp, trong khi người học lại khó tìm việc đúng chuyên môn.

Dẫn chứng từ lĩnh vực tài chính, kế toán, thuế, ông Quan cho biết, không ít nhân sự đã qua đào tạo nhưng khi nhận việc vẫn phải học lại cách kiểm tra chứng từ, xử lý hóa đơn, đối chiếu công nợ, quản lý dòng tiền hay lập báo cáo quản trị. Đối với doanh nghiệp du lịch, dịch vụ, công việc còn đòi hỏi nhân sự kế toán hiểu doanh thu theo từng kênh bán, hoạt động đặt phòng, dịch vụ ăn uống, công nợ đại lý... Nếu chưa được tiếp cận những tình huống này trong quá trình học, người lao động sẽ mất thêm thời gian làm quen với công việc. Vì vậy, với những ngành nghề có tính đặc thù, nội dung đào tạo cần được xây dựng từ quy trình làm việc của từng nhóm doanh nghiệp.

Ông Phạm Bá Hùng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Huế cho rằng, để chuyển từ đào tạo những gì nhà trường có sang những gì doanh nghiệp cần, trước hết phải xây dựng chương trình từ vị trí việc làm và năng lực thực hiện công việc. Thay vì chỉ quan tâm người học cần được trang bị kiến thức gì, nhà trường phải xác định rõ doanh nghiệp cần người lao động thực hiện những công việc nào, trong điều kiện ra sao và với mức độ thành thạo như thế nào. Từ đó, lấy yêu cầu của từng vị trí việc làm làm cơ sở xác định chuẩn đầu ra, nội dung thực hành và phương thức đánh giá.

Bên cạnh đó, cần kết nối ba môi trường học tập: tại trường, tại doanh nghiệp và trên môi trường số. Kiến thức nền tảng được trang bị tại trường phải được vận dụng, kiểm chứng trong môi trường làm việc thực tế, đồng thời bổ sung năng lực số và phương thức học tập mới. Việc đánh giá cũng cần chuyển từ kiểm tra những gì đã học sang khả năng thực hiện nhiệm vụ nghề nghiệp, xử lý tình huống và tạo ra kết quả công việc cụ thể.

TS. Tôn Thất Đồng đề xuất, doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, không chỉ tiếp nhận sinh viên thực tập mà còn cùng nhà trường xác định nhu cầu kỹ năng, góp ý nội dung giảng dạy, hướng dẫn thực hành và đánh giá năng lực nghề nghiệp. Qua đó, những thay đổi trong sản xuất, kinh doanh có thể được cập nhật kịp thời vào chương trình, giúp người học không bị lạc nhịp với yêu cầu của thị trường lao động.