Từ kiến nghị, quyền được khai sinh của trẻ em được bảo đảm theo Nghị quyết số 205/2025/QH15

Đại diện VKSND Khu vực 11 trao Giấy khai sinh cho mẹ của cháu Lê Thị Cẩm Tuyền.

Đây là kết quả của việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công của VKSND Khu vực 11.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội ra đời với mục tiêu rất rõ ràng, giúp tạo cơ chế pháp lý để Viện kiểm sát nhân dân chủ động khởi kiện, kiến nghị nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Nhưng hiệu quả của Nghị quyết không nằm ở câu chữ, mà được đo bằng những trường hợp cụ thể, nơi quyền con người được khôi phục kịp thời. Câu chuyện về cháu Lê Thị Cẩm Tuyền tại phường Phước Thắng, TP Hồ Chí Minh là một minh chứng như vậy.

Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, VKSND Khu vực 11 đã nắm bắt, xác minh thông tin và phát hiện cháu Lê Thị Cẩm Tuyền, SN 21/4/2025, con của chị Lê Thị Cầm Hồng, đang cư trú tại phường Phước Thắng, chưa được đăng ký khai sinh.

Quyền được khai sinh là quyền nhân thân đầu tiên và cơ bản nhất của mỗi con người, được pháp luật ghi nhận ngay từ khi sinh ra. Tuy nhiên, do những vướng mắc khách quan trong quá trình thực hiện thủ tục của người đại diện, cháu Tuyền vẫn chưa được cấp Giấy khai sinh theo quy định. Việc chậm trễ này không do lỗi của trẻ, nhưng nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tiếp cận giáo dục, chăm sóc y tế và các chính sách an sinh xã hội - những quyền gắn liền với quá trình phát triển của trẻ em.

Trên cơ sở xác minh, thu thập tài liệu và ý kiến của gia đình, ngày 4/2/2026, VKSND Khu vực 11 đã ban hành Kiến nghị số 04/KN-VKS, đề nghị Chủ tịch UBND phường Phước Thắng chỉ đạo các bộ phận chuyên môn hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu Lê Thị Cẩm Tuyền theo đúng quy định pháp luật.

Kiến nghị này được ban hành trong tinh thần chủ động của Nghị quyết số 205/2025/QH15: không chờ tranh chấp phát sinh, không đợi quyền lợi bị xâm hại nghiêm trọng mới xử lý, mà kịp thời can thiệp để bảo vệ quyền dân sự của trẻ em - nhóm dễ bị tổn thương cần được ưu tiên bảo vệ.

Đại diện VKSND Khu vực 11 trao quà động viên gia đình.

Đồng thời, kiến nghị cũng thể hiện rõ trách nhiệm của Viện kiểm sát trong việc giám sát, thúc đẩy cơ quan quản lý nhà nước thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của mình.

Tiếp thu kiến nghị, UBND phường Phước Thắng đã khẩn trương giải quyết và cấp Giấy khai sinh cho cháu theo đúng quy định pháp luật. Sự phối hợp kịp thời giữa cơ quan hành chính và Viện kiểm sát không chỉ giúp tháo gỡ vướng mắc cho một trường hợp cụ thể, mà còn khẳng định hiệu quả của cơ chế bảo vệ quyền lợi theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 trong thực tiễn.

Ngày 24/2/2026, VKSND Khu vực 11 đã tổ chức trao Giấy khai sinh cho cháu Lê Thị Cẩm Tuyền và tặng quà động viên gia đình. Hình ảnh tờ Giấy khai sinh được trao tận tay người mẹ không đơn thuần là một thủ tục hành chính hoàn tất, mà là sự xác lập đầy đủ tư cách pháp lý cho một công dân nhỏ tuổi. Từ thời điểm đó, cháu Tuyền chính thức có họ tên, ngày tháng năm sinh được Nhà nước ghi nhận; có cơ sở để tiếp cận các quyền học tập, chăm sóc sức khỏe và các chính sách hỗ trợ theo quy định.

Sự kiện này diễn ra trong tinh thần “ăn Tết gọn, làm việc sớm, vào việc ngay” theo chỉ đạo của Ban Bí thư và VKSND thành phố, cho thấy quyết tâm của đơn vị trong việc đưa Nghị quyết số 205/2025/QH15 vào thực tiễn bằng hành động cụ thể, không để quyền lợi của người yếu thế bị trì hoãn vì bất kỳ lý do nào.

Nhìn rộng hơn, việc bảo vệ quyền được khai sinh cho một trẻ em không phải là câu chuyện riêng lẻ. Đó là cách Nghị quyết được cụ thể hóa ở cơ sở: từ phát hiện, xác minh, ban hành kiến nghị đến theo dõi kết quả thực hiện và trực tiếp trao kết quả cho người dân. Mỗi bước đi đều cho thấy vai trò chủ động, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp và pháp luật.

Từ một kiến nghị, một quyền dân sự cơ bản đã được bảo đảm kịp thời. Và từ những việc làm cụ thể ấy, Nghị quyết số 205/2025/QH15 đang từng bước khẳng định giá trị của mình trong thực tiễn, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan tư pháp và ngành Kiểm sát nhân dân trong giai đoạn cải cách và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền hiện nay.

Trân Định - Việt An - Văn Sơn