Từ lời nhân chứng, tìm thấy 2 hài cốt liệt sĩ trong hang đá chật hẹp ở Lào

Lần theo ký ức của người từng biết nơi liệt sĩ nằm lại

Ngày 29/9, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ số 1, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị vừa tìm kiếm, cất bốc 2 hài cốt liệt sĩ tại khu vực bản Thặm, xã Na Xể, thị xã Thà Khẹc, tỉnh Khăm Muồn, Lào. Đây là kết quả sau gần một tháng đơn vị triển khai nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Lào.

Ông Khăm Vả Xì Chăm Pa chỉ dẫn lực lượng tìm kiếm đến khu vực hang đá trên địa bàn có bộ đội Việt Nam hy sinh, được an táng. (Ảnh: Hoàng Cuối)

Trong quá trình rà soát địa bàn, Đội tiếp nhận thông tin từ ông Khăm Vả Xì Chăm Pa (75 tuổi), ở bản Thẳm, xã Na Xể. Trước đây, ông từng tham gia phục vụ chiến đấu cùng bộ đội Việt Nam và biết khu vực hang đá trên địa bàn có bộ đội Việt Nam hy sinh, được an táng.

Cán bộ, chiến sĩ luồn sâu vào các khe đá, từng bước mở rộng phạm vi tìm kiếm. (Ảnh: Hoàng Cuối)

Từ lời kể của người từng chứng kiến những năm tháng chiến tranh, cán bộ, chiến sĩ trong Đội tiến hành khảo sát thực địa, đối chiếu thông tin và mở rộng phạm vi tìm kiếm.

Những dấu tích còn lại trong hang đá

Hài cốt đầu tiên được phát hiện trong một hang đá ở độ cao khoảng 3m. Hang sâu khoảng 3,5m, cửa hang rộng khoảng 0,5m và càng vào bên trong càng hẹp, chỉ đủ hai người nghiêng mình di chuyển.

Lực lượng tìm kiếm tiếp cận những hang đá sâu, chật hẹp để tìm kiếm dấu tích liệt sĩ. (Ảnh: Hoàng Cuối)

Tại vị trí này, lực lượng tìm kiếm phát hiện 2 răng, 2 đoạn xương cẳng chân đã vỡ, trong đó một đoạn dài khoảng 8cm, một đoạn dài khoảng 7,5cm. Nhiều phần xương khác đã vỡ vụn, phân hủy và hóa thổ.

Cùng với những dấu tích còn lại của hài cốt, lực lượng tìm kiếm phát hiện 2 mảnh tăng bộ đội, 1 vỏ đạn trung liên và 1 thỏi pin.

Hài cốt thứ hai được tìm thấy tại một hang đá khác, ở độ sâu khoảng 4,5m so với mặt đất. Cửa hang rộng khoảng 0,7m, càng xuống sâu càng chật hẹp.

Tại đây, lực lượng tìm kiếm phát hiện 2 răng, 1 đốt xương ngón tay dài khoảng 3cm. Nhiều phần xương khác đã vụn vỡ, số còn lại hóa thổ. Những di vật được tìm thấy gồm 3 mảnh tăng bộ đội, 1 vỏ lựu đạn chày và 1 thỏi pin.

Cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng khai quật từng lớp đất đá để tìm kiếm hài cốt và di vật. (Ảnh: Hoàng Cuối)

Những mảnh tăng, vỏ đạn, vỏ lựu đạn và thỏi pin nhỏ bé là những vật dụng ít ỏi còn lại bên cạnh hài cốt. Dù chưa thể trả lời đầy đủ câu hỏi về danh tính những người đã nằm lại nơi đây, các di vật là dấu tích quý giá để lực lượng chức năng tiếp tục xác minh, làm rõ thông tin về các liệt sĩ.

Sau khi cất bốc, 2 hài cốt liệt sĩ cùng các di vật được đơn vị tiếp nhận, bảo quản chu đáo và thờ cúng trang nghiêm theo quy định.

Kiên trì tìm kiếm để đưa các anh trở về

Mùa khô 2026-2027, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ số 1 được giao nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập 50 hài cốt liệt sĩ tại Lào. Địa bàn thực hiện nhiệm vụ rộng, chủ yếu là rừng núi hiểm trở; chiến tranh đã lùi xa nhiều năm khiến địa hình thay đổi, trong khi thông tin về vị trí hy sinh, nơi an táng của liệt sĩ có thể đã mai một.

Một số di vật được tìm thấy cùng hài cốt liệt sĩ, trong đó có vỏ lựu đạn chày và thỏi pin. (Ảnh: Hoàng Cuối)

Thời gian thực hiện nhiệm vụ mùa khô năm nay cũng dài hơn các đợt trước gần 3 tháng, trong khi chỉ tiêu được giao cao hơn những năm trước. Trước thực tế đó, cán bộ, chiến sĩ trong Đội tập trung nghiên cứu hồ sơ, tài liệu, bản đồ; rà soát các nguồn tin, tìm kiếm nhân chứng và phối hợp với cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang cùng Nhân dân địa phương.

Đặc biệt, đơn vị phối hợp với các cơ quan chức năng của tỉnh Khăm Muồn trong thu thập, cung cấp, xác minh thông tin và tổ chức tìm kiếm. Mỗi nguồn tin đều được rà soát, đối chiếu với thực địa trước khi triển khai tìm kiếm.

Hai hài cốt liệt sĩ được Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ số 1 tìm kiếm, cất bốc tại tỉnh Khăm Muồn, Lào. (Ảnh: Hoàng Cuối)

Từ kết quả bước đầu, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ số 1 tiếp tục bám địa bàn, mở rộng phạm vi tìm kiếm tại những khu vực có thông tin về bộ đội Việt Nam hy sinh; phối hợp với các lực lượng chức năng và Nhân dân địa phương để xác minh từng nguồn tin, từng dấu tích.

Cán bộ, chiến sĩ Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ số 1 thực hiện nghi thức tưởng niệm các liệt sĩ trước khi đưa hài cốt về nơi bảo quản, thờ cúng. (Ảnh: Hoàng Cuối)

Kết quả cất bốc 2 hài cốt liệt sĩ tại Khăm Muồn cũng góp phần thực hiện mục tiêu của tỉnh Quảng Trị phấn đấu quy tập 430 hài cốt liệt sĩ trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.