Từ lớp học ở bản làng xa hân hoan về ngôi trường mới

Từ lớp học ghép giữa núi rừng

Sáng 5/9, khi tiếng trống khai giảng năm học 2026-2027 vang lên tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Hương Khê, xã Hương Khê, Hà Tĩnh, trong hơn 1.600 học sinh có mặt tại sân trường, 53 em đến từ bản Phú Lâm mang theo một cảm xúc đặc biệt, bởi đây là lần đầu tiên các em rời điểm trường quen thuộc giữa núi rừng để bước vào một ngôi trường mới rộng lớn, khang trang và có đầy đủ hơn những điều kiện phục vụ học tập, sinh hoạt.

Điểm trường bản Phú Lâm thuộc Trường Tiểu học Phú Gia cũ. (Ảnh tư liệu)

Bản Phú Lâm nằm giữa vùng núi rừng, nơi phần lớn người dân là đồng bào dân tộc Lào sinh sống, cách trường hơn 15km.

Trước đây, để đến điểm trường, giáo viên phải đi trên con đường độc đạo dài gần 20km, nhiều đoạn ngoằn ngoèo qua rừng, mặt đường lởm chởm đất đá, việc đi lại trở thành một thử thách không nhỏ, nhất là vào những thời điểm thời tiết bất lợi.

Cô Lê Thị Kiều Oanh, giáo viên chủ nhiệm lớp 5A2, từng có một năm trực tiếp giảng dạy tại điểm trường Phú Lâm nhớ rõ những chuyến đi từ sáng sớm. Mỗi ngày, cô phải vượt gần 20km đường để đến lớp, mang theo giáo án và những dụng cụ cần thiết cho giờ dạy trong một điểm trường nhỏ nằm giữa núi rừng.

Điều kiện học tập của học sinh khi ấy còn nhiều hạn chế, bởi điểm trường chỉ có vài chục học sinh, phần lớn là con em đồng bào dân tộc Lào nên để duy trì việc học, nhà trường phải tổ chức các lớp ghép và bố trí giáo viên cắm bản.

Trong một phòng học, học sinh ở nhiều độ tuổi cùng học với nhau, hai chiếc bảng đen được đặt ở hai đầu lớp, các nhóm học sinh ngồi quay lưng lại để hạn chế ảnh hưởng trong quá trình tiếp thu bài.

Giáo viên phải chuẩn bị hai chương trình, hai giáo án cho 1 lớp học ghép. (Ảnh tư liệu)

Một giờ học vì thế đòi hỏi giáo viên phải liên tục chuyển đổi giữa hai nhóm học sinh, khi thì hướng dẫn học sinh lớp lớn làm Toán, lúc lại quay sang giúp học sinh lớp nhỏ tập đọc, đánh vần hoặc thực hiện những yêu cầu khác của bài học.

Để tổ chức được một tiết học như vậy, giáo viên phải chuẩn bị hai chương trình, hai giáo án và tính toán cách bố trí môn học sao cho nhóm này có thể tự học, làm bài trong lúc giáo viên hướng dẫn nhóm còn lại.

“Có những hôm đường rất khó đi, giáo viên thương học sinh vì các em phải học trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn, nhưng thầy cô và học sinh đều cố gắng để duy trì việc học”, cô Oanh nhớ lại.

Con đường vào bản Phú Lâm dạy học của giáo viên. (Ảnh tư liệu)

Những lớp học ghép ấy từng là giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của một điểm trường vùng xa, giúp học sinh không phải rời bản để đến trường, song cũng đồng nghĩa với việc các em ít có cơ hội học tập trong môi trường tập trung, ít bạn bè cùng trang lứa và hạn chế hơn về điều kiện trải nghiệm, giao lưu.

Với giáo viên, mỗi chuyến đi cắm bản không chỉ là hành trình vượt qua quãng đường xa mà còn là trách nhiệm giữ lớp, giữ học sinh, bảo đảm việc học không bị gián đoạn. Với học sinh, điểm trường nhỏ là nơi thân thuộc, nhưng cũng là không gian học tập có nhiều giới hạn.

Năm học này, những điều ấy đã bắt đầu thay đổi khi học sinh Phú Lâm được vận động về học tập tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Hương Khê.

Niềm háo hức ở ngôi trường mới

Từ sáng sớm 5/9, sân Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Hương Khê đã rộn ràng bước chân học sinh. Những bộ đồng phục mới, cờ đỏ sao vàng trên tay học sinh cùng sắc đỏ của cờ Tổ quốc, pano, áp phích tạo nên không khí đặc biệt trong ngày khai giảng.

Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Hương Khê.

Nếu với nhiều học sinh, đây là ngày hội khai trường quen thuộc, thì với những em đến từ Phú Lâm, cảm giác ấy còn gắn với một sự thay đổi rất cụ thể: lần đầu tiên các em được học trong một ngôi trường có khuôn viên rộng, phòng học mới, sân chơi, sân thể thao, nhà ăn và khu nội trú được đầu tư đồng bộ.

Em Phan Minh Khang, học sinh lớp 4A1, quê bản Phú Lâm, vui vẻ nói về ngày đầu tiên ở trường mới: “Trường mới đẹp quá, em vui lắm vì ở đây có nhiều bạn hơn điểm trường cũ”.

Em Phan Minh Khang, học sinh lớp 4A1 - người dân tộc Lào tại bản Phú Lâm.

Niềm vui của Khang cũng là cảm xúc chung của nhiều học sinh Phú Lâm khi lần đầu được học cùng đông bạn bè hơn. Những điều tưởng như rất bình thường với học sinh ở khu vực thuận lợi, như một sân trường rộng để vui chơi, một lớp học đầy đủ thiết bị, được học cùng nhiều bạn cùng lứa tuổi hay tham gia các hoạt động tập thể, với các em vùng bản lại là những trải nghiệm mới mẻ.

Cô Phan Thị Bình, giáo viên chủ nhiệm lớp 4A1, cho biết lớp có 5 học sinh từ bản Phú Lâm xuống học. Những ngày đầu, các em có phần bỡ ngỡ bởi môi trường hoàn toàn khác so với điểm trường cũ, nhưng nhờ sự hỗ trợ của giáo viên và sự thân thiện của bạn bè, học sinh nhanh chóng làm quen với lớp học mới.

Cô giáo Phan Thị Ngọc Diễm bên cạnh em Lục Vân Tiên (HS lớp 5A2) - người dân tộc Tày tại bản Phú Lâm (xã Hương Khê).

Em Phan Thị Ngọc Diễm cũng là một trong những học sinh háo hức với sự thay đổi này. Ngồi trong lớp học mới, nơi bàn ghế, tường vôi và các thiết bị phục vụ dạy học đều còn mới, Diễm không giấu được niềm vui khi kể về ngày đầu tiên đến trường và cho biết em sẽ cố gắng học tập thật tốt để hòa nhập cùng các bạn.

Niềm háo hức ấy không chỉ có ở học sinh mà còn hiện rõ trong tâm trạng của phụ huynh, những người trước đây từng lo lắng khi con phải học xa nhà hoặc phải tiếp tục học trong điều kiện còn hạn chế.

Chị Ngô Thị Hồng Linh, phụ huynh học sinh lớp 5A2, có chồng là người dân tộc Lào và có hai người con, cho biết trước đây gia đình từng lo lắng vì quãng đường từ nhà đến trường xa, nhất là khi con phải đi học trong điều kiện giao thông chưa thuận lợi.

Chị Ngô Thị Hồng Linh, phụ huynh học sinh lớp 5A2, theo dõi các hoạt động của con trong ngày khai giảng tại lớp.

Năm nay, khi đưa con đến trường mới, chị cảm nhận rõ sự thay đổi về cơ sở vật chất và môi trường học tập. Từ khoảng 5h sáng, nhiều phụ huynh đã chở con đến trường để chuẩn bị cho ngày khai giảng, bởi với họ, việc con được học ở một ngôi trường khang trang hơn cũng đồng nghĩa với việc có thêm cơ hội tiếp cận những điều kiện giáo dục tốt hơn.

“Trước đây gia đình cũng lo vì đường xa, nhưng khi thấy trường mới, thấy con vui và thích môi trường học tập ở đây thì chúng tôi yên tâm hơn. Hiện gia đình đang thuê chỗ ở cho cháu, chỉ mong khu nội trú sớm hoàn thiện để các con có chỗ ăn ở ổn định, phụ huynh cũng yên tâm hơn. Nhìn cơ sở vật chất được đầu tư, chúng tôi rất vui vì khoảng cách về điều kiện học tập giữa các em vùng bản với học sinh ở trung tâm đang được rút ngắn”, chị Linh chia sẻ.

Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Hương Khê, xã Hương Khê.

Theo cô Lê Thị Kiều Oanh, việc đưa học sinh Phú Lâm về học tập tại trường chính không đơn thuần là thay đổi địa điểm học mà còn mở ra cho các em một môi trường giáo dục rộng hơn. Các em có thêm bạn bè, có điều kiện giao lưu, tham gia hoạt động tập thể và mạnh dạn hơn trong giao tiếp, từ đó có thêm cơ hội mở rộng hiểu biết và phát triển bản thân.

Lớp 5A2 hiện có 36 học sinh, trong đó có hai học sinh dân tộc thiểu số, gồm một học sinh dân tộc Tày và một học sinh dân tộc Lào đến từ bản Phú Lâm.

“Được học trong môi trường mới, học sinh có thêm nhiều bạn bè, có cơ hội giao lưu và học hỏi. Đây là môi trường rất tốt để các em mạnh dạn hơn, mở rộng hiểu biết và phát triển bản thân”, cô Oanh nói.

Để học sinh vùng bản yên tâm khi chuyển về trường chính, giáo viên phải tìm hiểu hoàn cảnh từng em, vận động gia đình và chủ động tìm phương án hỗ trợ phù hợp, nhất là với những học sinh lần đầu rời môi trường học tập quen thuộc ở bản.

Em Phan Thị Ngọc Diễm (học sinh lớp 4A1) - dân tộc Lào ngôi trường mới thêm nhiều niềm vui khi có nhiều bạn mới.

Theo ông Hoàng Thế Hanh – Hiệu trưởng nhà trường: "Những ngày qua, nhà trường đã phối hợp với chính quyền địa phương và giáo viên trực tiếp tuyên truyền, vận động phụ huynh, đặc biệt là các gia đình có con em tại bản Phú Lâm, đưa học sinh về trường học tập. Ban đầu, một số gia đình còn e ngại vì lo con phải xa nhà, nhưng sau khi tận mắt chứng kiến trường lớp khang trang, các công trình phục vụ học tập và sinh hoạt được đầu tư, phụ huynh dần đồng thuận".

Năm học này, trường có khoảng 70 học sinh nội trú, chủ yếu là học sinh đến từ bản Phú Lâm. Đây là bước thay đổi đáng kể đối với những học sinh trước đây chỉ học tại điểm trường nhỏ trong bản.

Tiếng trống khai giảng năm học 2026-2027 vang lên tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Hương Khê, xã Hương Khê, Hà Tĩnh.

Con đường từ Phú Lâm đến trường hôm nay đang được nâng cấp, những chuyến đi của giáo viên và học sinh sẽ thuận lợi hơn, còn phía trước các em là một môi trường học tập mới đang dần hoàn thiện. Những khó khăn của vùng bản chắc chắn chưa thể được giải quyết chỉ bằng một ngôi trường, nhưng việc đưa học sinh về học tập trong một cơ sở giáo dục khang trang đã tạo thêm điều kiện để khoảng cách về cơ hội học tập từng bước được thu hẹp.