Từ MBT-70 đến XM1: Vì sao Mỹ thay đổi hoàn toàn cách thiết kế xe tăng?

Xe tăng MBT-70 từng được kỳ vọng tạo ra bước nhảy vọt về công nghệ. Nhưng chương trình ngày càng phức tạp và tốn kém.

Dự án xe tăng XM803 sau đó cố gắng đơn giản hóa thiết kế nhưng cuối cùng cũng bị hủy. Những thất bại này buộc Lục quân Mỹ phải xem xét lại cách phát triển xe tăng chiến đấu chủ lực.

Thay vì tiếp tục kéo dài chương trình cũ, Mỹ bắt đầu xác định lại yêu cầu cho một xe tăng hoàn toàn mới. Một nhóm đặc nhiệm của Lục quân được giao xây dựng yêu cầu và xem xét những bài học từ các chương trình trước.

Mục tiêu là tạo ra một thiết kế có khả năng đối phó với mối đe dọa xe tăng Liên Xô nhưng không lặp lại tình trạng quá phức tạp của xe tăng MBT-70.

Điểm thay đổi quan trọng là cách Mỹ nhìn nhận công nghệ. Xe tăng MBT-70 từng cố đưa rất nhiều giải pháp mới vào cùng một nền tảng. XM1 đi theo hướng chọn lọc hơn.

Những công nghệ đã chứng minh được giá trị có thể tiếp tục phát triển, nhưng những giải pháp chưa đủ trưởng thành hoặc quá khó bảo đảm độ tin cậy không còn được xem là bắt buộc.

Khả năng sống sót cũng trở thành ưu tiên hàng đầu. Kinh nghiệm từ các cuộc chiến sau Thế chiến II và sự xuất hiện của những xe tăng Liên Xô mới cho thấy xe tăng Mỹ cần có khả năng chịu đựng hỏa lực đối phương trong chiến tranh quy mô lớn ở châu Âu. XM1 vì vậy được thiết kế với mức bảo vệ cao, đặc biệt ở phần trước thân và tháp pháo.

Hỏa lực cũng được đặt trong một hệ thống cân bằng hơn. Thay vì tiếp tục sử dụng ý tưởng pháo - bệ phóng 152 mm kết hợp tên lửa của MBT-70, XM1 tập trung vào pháo tăng truyền thống có khả năng sử dụng đạn xuyên giáp tốc độ cao.

Hệ thống điều khiển hỏa lực tiếp tục được hiện đại hóa để giúp xe phát hiện và tiêu diệt mục tiêu chính xác hơn.

Một thay đổi lớn khác nằm ở động lực, xe tăng MBT-70 từng sử dụng động cơ công suất rất cao để đạt khả năng cơ động lớn.

Xe tăng XM1 vẫn yêu cầu tốc độ và khả năng cơ động tốt, nhưng phải cân bằng chúng với độ tin cậy, khả năng bảo dưỡng và trọng lượng tổng thể của xe. Đây là tư duy khác với việc đơn giản chỉ tìm cách tạo ra chiếc xe tăng nhanh nhất.

Năm 1973, Chrysler Defense và General Motors được lựa chọn chế tạo các nguyên mẫu XM1. Đây là bước khởi đầu của chương trình cuối cùng dẫn tới xe tăng M1 Abrams.

Vì vậy, sự khác biệt lớn nhất giữa xe tăng MBT-70 và XM1 không chỉ nằm ở hình dáng hay vũ khí. Đó là sự thay đổi trong tư duy phát triển.

Mỹ không còn cố tạo ra một chiếc xe tăng chứa càng nhiều công nghệ càng tốt. Thay vào đó, Lục quân tìm cách kết hợp những công nghệ đủ trưởng thành thành một hệ thống cân bằng và đáng tin cậy hơn.

Chính cách tiếp cận này đã tạo nền móng cho Abrams - chiếc xe tăng đánh dấu bước chuyển từ dòng Patton sang thế hệ xe tăng chủ lực mới của Mỹ.