Từ mẻ gang đầu tiên đến công nghiệp đa ngành

Mẻ gang đầu tiên của Khu Gang thép Thái Nguyên ra lò ngày 29/11/1963, đánh dấu bước phát triển mới của ngành công nghiệp Thái Nguyên.

Nền tảng công nghiệp hiện đại

Ngày 29/11/1963, mẻ gang đầu tiên của Khu Gang thép Thái Nguyên ra lò. Dòng gang nóng chảy giữa lòng Việt Bắc đánh dấu bước phát triển của ngành Luyện kim Việt Nam, ghi dấu Thái Nguyên trên bản đồ công nghiệp đất nước.

Hơn sáu thập niên trôi qua, Gang thép Thái Nguyên đã trải qua nhiều giai đoạn sản xuất cùng những biến động của thị trường. Nhịp máy vẫn được duy trì, sản phẩm thép tiếp tục cung ứng cho các công trình xây dựng và hệ thống phân phối trong nước. Thương hiệu TISCO được gây dựng qua nhiều thế hệ người lao động, tiếp tục khẳng định chỗ đứng trên thị trường.

Kết quả sản xuất, kinh doanh trong 9 tháng năm 2026 cho thấy nỗ lực duy trì đà phát triển của doanh nghiệp. Lượng sản phẩm tiêu thụ đạt trên 730 nghìn tấn, tăng 10,5% so với cùng kỳ; giá trị sản xuất công nghiệp đạt 11.200 tỷ đồng, tăng 23%; doanh thu đạt 15.120 tỷ đồng, tăng 14%; nộp ngân sách nhà nước 181 tỷ đồng, gấp hai lần cùng kỳ năm 2025.

Những con số này cho thấy Gang thép Thái Nguyên tiếp tục đóng góp vào hoạt động sản xuất công nghiệp của tỉnh, trong bối cảnh không gian công nghiệp ngày càng mở rộng, xuất hiện thêm nhiều ngành nghề và mô hình sản xuất mới.

Ông Nguyễn Minh Hạnh, Tổng Giám đốc Công ty CP Gang thép Thái Nguyên, chia sẻ: Từ mẻ gang đầu tiên đến nay, các thế hệ người lao động Gang thép luôn nỗ lực giữ nhịp sản xuất và uy tín thương hiệu TISCO. Chúng tôi tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm, bám sát nhu cầu thị trường để thép Thái Nguyên có mặt trên nhiều công trình trong nước.

9 tháng năm 2026, giá trị xuất khẩu đạt khoảng 30,382 tỷ USD, tăng 28,2% so với cùng kỳ năm trước.

Từ nền móng luyện kim, công nghiệp Thái Nguyên từng bước phát triển trên nhiều địa bàn, mở rộng sang các lĩnh vực điện tử, cơ khí, chế biến và công nghiệp hỗ trợ. Bên cạnh những ngành sản xuất truyền thống, sự xuất hiện của các nhà máy mới kéo theo nhu cầu về vận tải, kho bãi, dịch vụ kỹ thuật và lao động có tay nghề, tạo thêm động lực cho các ngành kinh tế liên quan.

Theo quy hoạch hiện hành, Thái Nguyên có 37 khu công nghiệp và một khu công nghệ số tập trung, với tổng diện tích quy hoạch 14.155,18ha. Tỉnh cũng quy hoạch 74 cụm công nghiệp, với tổng diện tích hơn 4.000ha; 40/74 cụm công nghiệp đã được thành lập, với tổng vốn đăng ký 16.754 tỷ đồng.

Nâng cao chất lượng tăng trưởng

Một trong những dự án mới đầu tư tại Khu công nghiệp Sông Công II, giai đoạn 2 là Nhà máy sản xuất cực âm than chì nhân tạo của Công ty TNHH FutureM Việt Nam. Dự án có tổng vốn đầu tư trên 7.400 tỷ đồng, sử dụng hơn 37ha đất, công suất thiết kế dự kiến khoảng 23.000 tấn sản phẩm mỗi năm theo từng giai đoạn. Đây là một trong những dự án góp phần mở rộng lĩnh vực sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Ông Jang Se Whan, Giám đốc Công ty TNHH FutureM Việt Nam, nhận định: Chúng tôi đánh giá cao môi trường đầu tư của Thái Nguyên, đặc biệt là vị trí địa lý thuận lợi, kết nối giao thông, nguồn nhân lực và hệ sinh thái công nghiệp của tỉnh là những lợi thế đối với nhà đầu tư. Từ góc nhìn doanh nghiệp, một địa điểm đầu tư phù hợp không chỉ cần mặt bằng mà còn phải bảo đảm các điều kiện thuận lợi để Dự án sớm được triển khai, đi vào hoạt động.

Sản phẩm của Công ty TNHH Mani Hà Nội có mặt tại hơn 140 nước và vùng lãnh thổ.

Việc FutureM Việt Nam và nhiều doanh nghiệp lựa chọn Thái Nguyên cho thấy sức hút của địa phương đối với các dự án sản xuất mới. Các khu công nghiệp đang hoạt động tiếp tục đóng góp lớn vào sản xuất, xuất khẩu và ngân sách địa phương. Theo Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, lũy kế 9 tháng năm 2026, doanh thu của doanh nghiệp trong các khu công nghiệp đạt 30,6 tỷ USD; giá trị xuất khẩu đạt 28,46 tỷ USD; nộp ngân sách nhà nước trên 6.800 tỷ đồng.

Ở phạm vi toàn tỉnh, trong 9 tháng năm 2026, giá trị xuất khẩu đạt khoảng 30,382 tỷ USD, tăng 28,2% so với cùng kỳ năm trước; sản xuất công nghiệp tăng 23,23%. Những kết quả này phản ánh quy mô sản xuất ngày càng lớn, đồng thời cho thấy vai trò của công nghiệp trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Thái Nguyên.

Ông Nguyễn Đình Việt, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, cho biết: Thời gian qua, Ban Quản lý các khu công nghiệp đã có những chuyển biến mạnh mẽ về tư duy, từ việc thu hút đầu tư ở quy mô rộng, sang thu hút đầu tư có chọn lọc. Công tác xúc tiến đầu tư được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên tiếp cận với các tập đoàn đa quốc gia, với các doanh nghiệp nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu và các doanh nghiệp công nghệ cao, công nghệ sạch, cơ khí chính xác và các ngành vật liệu mới… Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh đang đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai cơ chế “luồng xanh” nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Từ mẻ gang đầu tiên năm 1963 đến những dây chuyền sản xuất hiện đại hôm nay, công nghiệp Thái Nguyên đã trải qua nhiều chặng đường phát triển, với ngành nghề, quy mô và thị trường ngày càng đa dạng.

Trong hành trình 195 năm hình thành và phát triển của tỉnh, dấu mốc Gang thép là một phần quan trọng trong lịch sử công nghiệp địa phương. Những thành quả từ các khu, cụm công nghiệp hôm nay đang tiếp nối truyền thống ấy bằng những sản phẩm mới, việc làm mới và các cơ hội phát triển rộng mở hơn.