Từ nghị trường đến lòng dân: Khi 'trách nhiệm kép' biến thành hành động

Dám nói điều dân cần, dám làm việc dân trông

Trong cơ cấu bộ máy dân cử, mỗi đại biểu Quốc hội hay đại biểu HĐND là đảng viên đều mang trên mình hai danh xưng cao quý: đại biểu của nhân dân và Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Đó là “trách nhiệm kép” - vừa tự hào, vừa nặng nề, vừa thiêng liêng. Tính Đảng giữ cho người đại biểu bản lĩnh chính trị vững vàng. Tính nhân dân đòi hỏi đại biểu phải trở thành chiếc “ống nghe” nhạy bén, thu nhận từng hơi thở, từng nhịp đập bức xúc từ thực tiễn đời sống. Nghị quyết 24-NQ/TW ra đời chính giúp người đại biểu dân cử - đảng viên gỡ bỏ tâm lý “an toàn”, vươn lên thực hiện trọn vẹn hai tư cách ấy bằng những sản phẩm cụ thể, thiết thực, gắn liền với lợi ích của người dân.

Tổ công tác số 3 của Đoàn giám sát HĐND tỉnh Thái Nguyên về công tác quản lý nhà nước về đất đai khảo sát tại dự án khu dân cư liền kề Hương Sơn, phường Gia Sàng Ảnh: Đức Cường

Tinh thần “dám nghĩ, dám làm” của Nghị quyết 24-NQ/TW đòi hỏi sự dũng cảm phải bắt đầu từ khi đặt chân xuống cơ sở, từ những cuộc đối thoại trực tiếp với người dân. Trong thực tế hoạt động dân cử, khi đối mặt với những vấn đề phức tạp như tranh chấp đất đai kéo dài hay quy hoạch treo làm đảo lộn đời sống dân sinh, nếu chỉ chọn giải pháp “chuyển đơn thư rồi chờ phản hồi” thì rất an toàn cho đại biểu, nhưng bài toán của dân vẫn bị bỏ ngỏ. Một đại biểu là đảng viên mang tinh thần dấn thân sẽ chọn con đường gian khó hơn: trực tiếp xuống hiện trường, rà soát hồ sơ pháp lý, đối thoại thẳng thắn với chính quyền địa phương và kiên trì kiến nghị điều chỉnh những bất cập. Chính ở điểm này, vai trò tiên phong của người đảng viên được hiện thực hóa thành hành động cụ thể của người đại biểu, mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân.

Thực tiễn hoạt động của các cơ quan dân cử cho thấy, chính những cuộc tiếp xúc cử tri sâu sát tại địa bàn cơ sở, những đợt giám sát trực tiếp tại các “điểm nóng” dân sinh đã giúp đại biểu lắng nghe trọn vẹn hơi thở đời sống, đôn đốc giải quyết triệt để hàng trăm kiến nghị kéo dài về hạ tầng, môi trường và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi đại biểu “dám dấn thân”, tiếng nói của người dân trở thành động lực tháo gỡ điểm nghẽn thể chế ngay tại nghị trường - thể hiện rõ nét sự gắn kết giữa chức năng đại biểu dân cử với việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 24-NQ/TW.

Đồng hành, tháo gỡ ách tắc

Giám sát và chất vấn lâu nay vẫn được coi là thước đo bản lĩnh nghị trường. Nghị quyết 24-NQ/TW đặt ra yêu cầu khắc phục triệt để căn bệnh “dĩ hòa vi quý”, “hỏi cho có”. Đây chính là lúc người đại biểu - đảng viên thể hiện rõ nhất tinh thần dám chịu trách nhiệm, dám đi đến cùng vì lợi ích của người dân.

Khi phát hiện một dự án đầu tư công chậm tiến độ gây lãng phí nguồn lực, hay một dự án dân sinh chậm triển khai làm ảnh hưởng sinh kế của người dân, sự “dám chịu trách nhiệm” của đại biểu thể hiện ở việc “truy đến cùng” bản chất sự việc. Thay vì đặt những câu hỏi chung chung theo kiểu “tình hình triển khai đến đâu?”, đại biểu sẽ xoáy sâu vào trách nhiệm cụ thể: “Vì sao dự án chậm? Tổ chức, cá nhân nào chịu trách nhiệm? Cam kết thời hạn hoàn thành là khi nào và cơ chế nào bảo đảm không tái diễn?”.

Thực tế tại các phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội và HĐND các cấp thời gian qua cho thấy, chỉ khi đại biểu dân cử thẳng thắn truy trách nhiệm đến cùng đối với lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước về những điểm nghẽn hạ tầng hay dự án chậm tiến độ, các cam kết cụ thể về thời gian và giải pháp mới được đưa ra rõ ràng. Giám sát thực chất không phải để “bắt lỗi” hay gây khó dễ cho cơ quan quản lý, mà là để đồng hành, tháo gỡ ách tắc, bảo vệ từng đồng tiền thuế của người dân - đúng với tinh thần tiên phong, gương mẫu mà Nghị quyết 24-NQ/TW yêu cầu.

Củng cố niềm tin qua từng quyết sách

Nghị quyết 24-NQ/TW mở ra không gian sáng tạo rộng lớn và thiết lập cơ chế bảo vệ cán bộ dấn thân vì lợi ích chung, đồng thời cũng giăng lên một “hàng rào” kỷ cương vô cùng nghiêm khắc. Đại biểu dân cử là đảng viên - hơn ai hết - phải là người phân định rạch ròi giữa tinh thần đổi mới chân chính và sự tùy tiện, làm liều.

Dám nghĩ, dám làm tuyệt đối không phải là phớt lờ quy định pháp luật hay hành động cảm tính. Mọi đề xuất đột phá, mọi phản biện nghị trường phải dựa trên cơ sở khoa học vững chắc, khảo sát thực tiễn công phu và xuất phát từ động cơ trong sáng. Kiên quyết ngăn chặn tình trạng núp bóng “đổi mới, sáng tạo” để trục lợi cá nhân, cài cắm lợi ích nhóm hay hợp thức hóa các sai phạm. Chỉ khi giữ vững ranh giới ấy, người đại biểu - đảng viên mới thực sự biến trách nhiệm kép thành hành động vì dân, vì nước, mang lại lợi ích thiết thực và bền vững cho người dân.

Nghị quyết số 24-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo ra một bước ngoặt về tư duy quản trị: chuyển từ “không sai là được” sang “làm được việc, tạo ra sản phẩm và chịu trách nhiệm đến cùng”. Đây là cơ hội để mỗi đại biểu dân cử - đảng viên khẳng định rõ hơn nữa vai trò tiên phong trong việc gắn kết chức năng, nhiệm vụ đại biểu với việc triển khai hiệu quả đường lối, chính sách của Đảng.

Đã đến lúc mỗi đại biểu dân cử là đảng viên tự soi lại mình trong từng biểu quyết, từng đợt tiếp xúc cử tri. Giá trị đích thực của một đại biểu dân cử được đo bằng những bức xúc dân sinh được tháo gỡ, những điểm nghẽn thể chế được khai thông, và quan trọng nhất - niềm tin của người dân đối với Đảng và Nhà nước được củng cố vẹn nguyên qua từng quyết sách. Chỉ khi “trách nhiệm kép” được biến thành hành động cụ thể, hiệu quả, vì lợi ích thiết thực của người dân thì nghị trường mới thực sự đến gần lòng dân, và lòng dân mới mãi là chỗ dựa vững chắc của Đảng và Nhà nước.